EMI બાઉન્સ, ચાર્જ અને CIBIL સ્કોર પર અસર દર્શાવતી
EMI Bounce એટલે લોનની નિર્ધારિત EMI બેંક ખાતામાંથી ઓટો-ડેબિટ ન થઈ શકે તેવી સ્થિતિ. બેંક ખાતામાં ઓછું બેલેન્સ, સેલરી મોડેથી આવવી, NACH અથવા ECS mandateમાં સમસ્યા કે ટેકનિકલ ખામી જેવી બાબતોને કારણે EMI પેમેન્ટ ફેલ થઈ શકે છે. એક EMI બાઉન્સ થયા બાદ બાઉન્સ ચાર્જ, લાગુ પડતા penal charges અને અન્ય ખર્ચનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જો ચુકવણીમાં થયેલો વિલંબ ધિરાણકર્તા દ્વારા ક્રેડિટ બ્યુરોને રિપોર્ટ કરવામાં આવે, તો તેની અસર તમારા CIBIL Score અને Credit Report પર પણ પડી શકે છે. CIBIL મુજબ payment history ક્રેડિટ સ્કોરને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળોમાંનું એક છે અને late payments અથવા missed payments સ્કોરને નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. આથી EMI બાઉન્સ શું છે, તેના કારણો શું છે, EMI Bounce Charges કેટલા હોઈ શકે છે, ગ્રેસ પીરિયડ અંગે શું જાણવું જોઈએ અને CIBIL સ્કોર પર તેની અસર કેવી રીતે થઈ શકે છે તે સમજવું જરૂરી છે.
EMI Bounce શું છે?
જ્યારે બેંક અથવા લોન આપનાર સંસ્થા તમારી નિર્ધારિત EMI તમારા બેંક ખાતામાંથી ઓટો-ડેબિટ કરવાનો પ્રયાસ કરે અને ટ્રાન્ઝેક્શન સફળ ન થાય, ત્યારે તેને EMI Bounce કહેવામાં આવે છે. EMI બાઉન્સનું સૌથી સામાન્ય કારણ બેંક ખાતામાં અપૂરતું બેલેન્સ છે. જોકે, NACH અથવા ECS mandateમાં ખામી, mandateની સમયસીમા પૂરી થવી, બેંકિંગ સિસ્ટમની ટેકનિકલ સમસ્યા અથવા અન્ય પેમેન્ટ સંબંધિત કારણોસર પણ EMI ઓટો-ડેબિટ નિષ્ફળ થઈ શકે છે.
EMI બાઉન્સ થવાના મુખ્ય કારણો
EMI payment fail થવાના સામાન્ય કારણોમાં સામેલ છે:
જો ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ હોવા છતાં EMI બાઉન્સ થાય, તો બેંક અને lender પાસેથી transaction failureનું ચોક્કસ કારણ તપાસવું જોઈએ.
EMI Bounce Charges કેટલા લાગે?
EMI બાઉન્સ થયા પછી બેંક અથવા ધિરાણકર્તા bounce charges અથવા અન્ય લાગુ પડતા charges વસૂલી શકે છે. આ રકમ દરેક lender, લોનના પ્રકાર અને loan agreement પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. કેટલાક નાણાકીય સ્ત્રોતોમાં વ્યક્તિગત લોન માટે EMI bounce charges તરીકે ₹300થી ₹1,200 સુધીની રકમનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. પરંતુ આ રકમને તમામ બેંકો અને NBFC માટે લાગુ પડતી fixed fee માનવી નહીં. RBIની માર્ગદર્શિકા મુજબ lendersએ penal charges અંગે પોતાની policy બનાવવી અને borrowerને ચાર્જની રકમ તથા કારણ સ્પષ્ટ રીતે જણાવવું જરૂરી છે. Penal chargesને loan agreement અને સંબંધિત disclosureમાં પારદર્શક રીતે દર્શાવવાના હોય છે. આથી EMI બાઉન્સ થયા બાદ લાગનારા ચોક્કસ charges જાણવા માટે તમારો loan agreement, sanction letter અને lenderની હાલની fee structure તપાસવી જરૂરી છે.
EMI Bounce બાદ Grace Period મળે છે?
EMI બાઉન્સ થયા બાદ દરેક borrowerને એકસરખો Grace Period મળે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. મળતો સમય અને ચુકવણીની શરતો lenderની policy, loan agreement અને લાગુ નિયમો પર આધાર રાખે છે. તેથી “EMI બાઉન્સ થયા પછી ચોક્કસ 7 દિવસનો ગ્રેસ પીરિયડ મળે છે” એવો સામાન્ય નિયમ દરેક લોન માટે લાગુ પડતો નથી. જો EMI ટેકનિકલ કારણસર બાઉન્સ થઈ હોય, તો borrowerએ તરત જ lenderનો સંપર્ક કરીને payment retry, bounce charge reversal અને credit reporting અંગે માહિતી લેવી જોઈએ.
EMI મોડેથી ભરવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?
EMI બાઉન્સ થયા બાદ જો ચુકવણીમાં વધુ વિલંબ થાય, તો લોનની શરતો મુજબ penal charges અથવા અન્ય લાગુ પડતા ખર્ચ વધી શકે છે. લાંબા સમય સુધી EMI બાકી રહે તો lender borrowerનો સંપર્ક કરી શકે છે. વારંવાર ચુકવણીમાં ડિફોલ્ટ થવાથી લોન એકાઉન્ટની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે અને lender લાગુ કરાર તથા કાયદા મુજબ recovery પ્રક્રિયા હાથ ધરી શકે છે. આથી EMI બાઉન્સ થયા બાદ તેને લાંબા સમય સુધી pending રાખવાને બદલે લોનની બાકી EMI શક્ય તેટલી વહેલી ચૂકવવી મહત્વપૂર્ણ છે.
EMI Bounceથી CIBIL Score પર અસર થાય છે?
હા, રિપોર્ટ થયેલી late payment અથવા missed payment તમારા CIBIL Scoreને અસર કરી શકે છે. TransUnion CIBIL મુજબ CIBIL Score 300થી 900 વચ્ચેનો ત્રણ અંકનો ક્રેડિટ સ્કોર છે. તે વ્યક્તિના credit history પરથી બને છે. CIBIL જણાવે છે કે payment history, credit utilisation, credit historyની ઉંમર અને credit enquiries જેવા પરિબળો સ્કોરને અસર કરે છે. CIBILના જણાવ્યા પ્રમાણે late payments, missed payments અને delinquencies CIBIL Score પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. જોકે, એક EMI બાઉન્સથી ચોક્કસ કેટલા પોઈન્ટનો ઘટાડો થશે તે નક્કી કહી શકાય નહીં. અસર borrowerના અગાઉના credit history, payment behaviour, overdue amount, delayની સ્થિતિ અને અન્ય credit factors પર આધાર રાખી શકે છે.
CIBIL Reportમાં EMI Payment History કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
તમારી payment history તમારા credit profileનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. CIBIL મુજબ ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડ સંબંધિત payment historyની માહિતી હોય છે અને lenders આ માહિતીનો ઉપયોગ creditworthinessનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે કરે છે. તેથી EMI સમયસર ભરવાથી credit history નિયમિત રાખવામાં મદદ મળે છે, જ્યારે વારંવારની late payment અથવા default credit profile પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.
ટેકનિકલ કારણસર EMI Bounce થાય તો શું કરવું?
જો તમારા બેંક ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ હોવા છતાં EMI ઓટો-ડેબિટ ન થઈ હોય, તો તરત આ પગલાં લો:
EMI Bounceથી કેવી રીતે બચવું?
EMI બાઉન્સ ટાળવા માટે કેટલીક સરળ બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
એક EMI Bounceને હળવાશથી ન લો
EMI Bounce માત્ર એક failed transaction નથી. તેના કારણે bounce charges અથવા અન્ય લાગુ પડતા ખર્ચ આવી શકે છે અને જો ચુકવણીમાં થયેલો વિલંબ ક્રેડિટ બ્યુરોને રિપોર્ટ થાય તો CIBIL Score અને Credit Report પર પણ અસર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ટેકનિકલ ખામીના કારણે EMI બાઉન્સ થઈ હોય તો borrowerએ તરત બેંક અને lenderનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. બીજી તરફ, ખાતામાં બેલેન્સ ન હોવાને કારણે EMI બાઉન્સ થઈ હોય તો બાકી ચુકવણી શક્ય તેટલી વહેલી પૂર્ણ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. EMI સમયસર ચૂકવવી એટલે માત્ર bounce chargeથી બચવું નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળે તમારી credit historyને પણ વ્યવસ્થિત રાખવી.
અનુભવ: 3 વર્ષ
પત્રકાર
બેનિફિટ ન્યૂઝ ડેસ્ક ગુજરાત, ભારત, રાજકારણ, ક્રાઇમ, બિઝનેસ, મનોરંજન, સ્પોર્ટ્સ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિષયો સાથે જોડાયેલા તાજા, સચોટ અને વિશ્વસનીય સમાચાર પ્રદાન કરે છે.
તાજા અપડેટ્સ મેળવો સીધા તમારા WhatsApp પર
બર્કશાયર હેથવેની કમાન સંભાળનાર વોરેન બફેટે હવે લીધો મોટો નિર્ણય! ચેરમેન પદ છોડ્યા બાદ તેમની જગ્યાએ કોણ આવ્યું?
UPI ચાર્જ પર ફરી સવાલો કેમ ઊઠ્યા? BharatPeનું સમર્થન અને અશ્નીર ગ્રોવરનો વિરોધ ચર્ચામાં
“₹2,000 પાર થયું UPI બિલ તો શું થશે? તહેવારો પહેલાં MDRને લઈને રિટેલ માર્કેટમાં હલચલ”