ODI World Cup 2027 Format: વિશ્વ ક્રિકેટની સર્વોચ્ચ સંસ્થા આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC) એ 2027 માં યોજાનારા વનડે વર્લ્ડ કપ માટે લાયકાત મેળવવાની સમગ્ર પ્રક્રિયા અને ક્વોલિફાયર ટુર્નામેન્ટના શેડ્યુલને અંતિમ સ્વરૂપ આપી દીધું છે. ક્રિકેટનો સૌથી મોટો મહાકુંભ યોજાવામાં ભલે હજુ સમય હોય, પરંતુ આઈસીસી દ્વારા અત્યારથી જ તેની તૈયારીઓ અત્યંત તેજ કરી દેવામાં આવી છે. જાહેર કરાયેલી વિગતો અનુસાર, આ નિર્ણાયક ક્વોલિફાયર ટુર્નામેન્ટ 22 ફેબ્રુઆરીથી 23 માર્ચ, 2027 દરમિયાન રમાશે. આ 1 મહિના લાંબી ચાલનારી ટુર્નામેન્ટમાં વિશ્વની 10 ટીમો મુખ્ય વર્લ્ડ કપની ટિકિટ મેળવવા માટે આમને-સામને ટકરાશે. જોકે, અહેવાલ મુજબ આ મહત્વપૂર્ણ ક્વોલિફાયર મેચોનું આયોજન કયા દેશમાં કરવામાં આવશે તેની સત્તાવાર જાહેરાત હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી.
ક્વોલિફિકેશન અને ટુર્નામેન્ટના સ્ટ્રક્ચરમાં મોટો ફેરફાર બીજી તરફ, મુખ્ય 2027 ODI વર્લ્ડ કપ 4 ઓક્ટોબરથી 11 નવેમ્બર, 2027 દરમિયાન દક્ષિણ આફ્રિકા, ઝિમ્બાબ્વે અને નામિબિયાના સંયુક્ત યજમાનપદે યોજાવા જઈ રહ્યો છે. આ મેગા ઈવેન્ટ આ ત્રણેય દેશોના કુલ 12 અલગ-અલગ સુસજ્જ સ્ટેડિયમોમાં યોજાશે. આ વખતે આઈસીસીએ ક્વોલિફિકેશન અને ટુર્નામેન્ટના સ્ટ્રક્ચરમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે, જેથી કરીને નાના અને ઉભરતા દેશોને પણ વૈશ્વિક મંચ પર પોતાનું કૌશલ્ય બતાવવાની પૂરતી તક મળી શકે. આ બધા વચ્ચે બે વખતના પૂર્વ ચેમ્પિયન વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સામે ફરી એકવાર સીધા ક્વોલિફાય ન થઈ શકવાનું મોટું સંકટ ઊભું થયું છે.
ક્વોલિફાયર મેચો બની વધુ રોમાંચક અને નિર્ણાયક જુલાઈ 2026 માં આઈસીસી દ્વારા 2027 ODI વર્લ્ડ કપ માટે એક નવું અને અત્યંત રસપ્રદ ફોર્મેટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. આ નવા ફોર્મેટના અમલીકરણ સાથે જ ક્વોલિફાયર રાઉન્ડનું મહત્વ અને સ્પર્ધાત્મકતા પહેલા કરતા અનેક ગણી વધી ગઈ છે. નવા નિયમો મુજબ, 10 ટીમો વચ્ચે રમાનારા આ ક્વોલિફાયર રાઉન્ડમાંથી શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારી ટીમો જ મુખ્ય સ્પર્ધા સુધી પહોંચી શકશે. 10-ટીમોના આ ક્વોલિફાયરની વિજેતા ટીમ સીધી 14-ટીમો ધરાવતા વર્લ્ડ કપના મુખ્ય ગ્રુપ સ્ટેજમાં પ્રવેશ મેળવશે. આટલું જ નહીં, પરંતુ ક્વોલિફાયર ટુર્નામેન્ટમાં બીજા, ત્રીજા અને ચોથા ક્રમે રહેનારી ટીમો માટે પણ વર્લ્ડ કપના દરવાજા સંપૂર્ણપણે બંધ નહીં થાય. આ ત્રણેય ટીમો 'સુપર સિરીઝ'માં ભાગ લેશે, જે વાસ્તવમાં વર્લ્ડ કપનો જ પ્રથમ તબક્કો ગણાશે. આ સુપર સિરીઝમાંથી પણ ટોચનું સ્થાન મેળવનારી ટીમ આગળ વધીને મુખ્ય 12-ટીમના તબક્કામાં પોતાની જગ્યા સુરક્ષિત કરી લેશે. આઈસીસીના આ નવતર પ્રયોગથી દરેક મેચનું તણાવ અને રોમાંચ ચરમસીમાએ પહોંચશે, કારણ કે એક પણ હાર ટીમની વર્લ્ડ કપ રમવાની આશા પર પાણી ફેરવી શકે છે.
30 સપ્ટેમ્બર 2026ની કટ-ઓફ ડેટ અને 14 ટીમોનું સમીકરણ 2027 ના વર્લ્ડ કપમાં કુલ 14 દેશોની ટીમો ભાગ લેવાની છે. યજમાન દેશ હોવાના નાતે દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝિમ્બાબ્વેને ડાયરેક્ટ એન્ટ્રી મળી ગઈ છે અને તેમણે પોતાનું સ્થાન અગાઉથી જ સુરક્ષિત કરી લીધું છે. આ સિવાય બાકીની તમામ ટીમો માટે આઈસીસીએ 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 ની કટ-ઓફ તારીખ નક્કી કરી છે. આ કટ-ઓફ તારીખ સુધીમાં આઈસીસી ODI રેન્કિંગમાં યજમાન દેશો સિવાયની ટોચની 8 ટીમોને વર્લ્ડ કપમાં સીધો જ પ્રવેશ મળશે. આ ટોચની 8 ટીમોએ કોઈ ક્વોલિફાયર મેચ રમવી પડશે નહીં. જ્યારે રેન્કિંગમાં નીચે રહેલી અન્ય તમામ ટીમોએ ક્વોલિફાયર ટુર્નામેન્ટની કઠિન અગ્નિપરીક્ષામાંથી પસાર થવું પડશે. વર્લ્ડ કપના બાકી બચેલા સ્થાનો ભરવા માટે જ આ 10-ટીમોની ક્વોલિફાયર સ્પર્ધા યોજાશે. જેમાં આઈસીસી ODI રેન્કિંગમાં પાછળ રહેલી પૂર્ણ સભ્ય ટીમો, ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ (CWC) લીગ 2 માંથી ક્વોલિફાય થયેલી ટીમો અને પ્લેઓફ સ્ટેજમાંથી આગળ વધેલી ટીમો એકબીજા સામે ટકરાશે.
ક્વોલિફાયરમાં સ્થાન મેળવવા માટેની જટિલ પ્રક્રિયા અને પ્લેઓફનું ગણિત ક્વોલિફાયર ટુર્નામેન્ટમાં કઈ 10 ટીમો રમશે તે સમજીએ તો, સૌથી પહેલાં 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ આઈસીસી રેન્કિંગમાં સૌથી નીચે રહેલી 2 પૂર્ણ સભ્ય ટીમો તેમાં સામેલ થશે (જેમાં યજમાન દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઝિમ્બાબ્વે સિવાયની ટીમો ગણાશે). ત્યારબાદ 4 ટીમો CWC લીગ 2 ના પોઈન્ટ ટેબલમાં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરીને સીધી ક્વોલિફાયરમાં પ્રવેશ કરશે. બાકીની 4 ટીમો 'વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફાયર પ્લેઓફ' ટુર્નામેન્ટ દ્વારા નક્કી થશે. વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફાયર પ્લેઓફમાં કુલ 8 ટીમો વચ્ચે રોમાંચક જંગ ખેલાશે. આ 8 ટીમોમાં CWC લીગ 2 ની પોઈન્ટ ટેબલમાં 5 થી 8 માં ક્રમે (તળિયે) રહેલી 4 ટીમો અને 'ચેલેન્જ લીગ'માંથી આવનારી 4 ટીમો સામેલ હશે. ચેલેન્જ ગ્રુપની વાત કરીએ તો, તેમાં 12 ટીમોને બે અલગ-અલગ ગ્રુપમાં વહેંચવામાં આવશે અને દરેક ગ્રુપમાંથી ટોચની 2-2 ટીમો પ્લેઓફ માટે ક્વોલિફાય થશે. આ 8 ટીમો વચ્ચે રમાનારા પ્લેઓફનું સત્તાવાર ફોર્મેટ ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે, પરંતુ આ પ્લેઓફની ટોચની 4 ટીમો જ આખરે વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફાયરની 10 ટીમોની યાદી પૂર્ણ કરશે.
વેસ્ટ ઈન્ડિઝ ફરી મુશ્કેલીમાં: શું 2023 જેવો ઈતિહાસ પુનરાવર્તિત થશે? ક્રિકેટ જગતની એક સમયની સૌથી મજબૂત ગણાતી વેસ્ટ ઈન્ડિઝની ટીમ આજે ફરી એકવાર અત્યંત ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહી છે. હાલના તબક્કે વેસ્ટ ઈન્ડિઝ આઈસીસી ODI રેન્કિંગમાં 10મા સ્થાને ધકેલાઈ ગયું છે. કટ-ઓફ તારીખ 30 સપ્ટેમ્બર નજીક આવી રહી છે ત્યારે તેમની પાસે રેન્કિંગ સુધારવા માટે ખૂબ જ મર્યાદિત તકો છે. કટ-ઓફ ડેટ પહેલાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝે ભારત સામે માત્ર 2 વનડે મેચોની શ્રેણી રમવાની બાકી છે. વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સીધું ક્વોલિફાય થશે કે કેમ તેનો આધાર માત્ર તેમના પોતાના પ્રદર્શન પર નહીં પરંતુ અફઘાનિસ્તાન (8મા ક્રમે) અને આયર્લેન્ડ (12મા ક્રમે) વચ્ચે રમાનારી શ્રેણીના પરિણામ પર પણ નિર્ભર કરે છે. જો આયર્લેન્ડ અફઘાનિસ્તાનને 4-1 અથવા 5-0 થી માત આપે અને વેસ્ટ ઈન્ડિઝ ભારત સામેની બંને વનડે જીતી લે, તો જ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ ટોચના 8 માં સ્થાન બનાવીને સીધું ક્વોલિફાય કરી શકશે. પરંતુ જો અફઘાનિસ્તાન આ શ્રેણી જીતી જાય છે, તો વેસ્ટ ઈન્ડિઝ માટે સીધા પ્રવેશના દરવાજા બંધ થઈ જશે અને તેમણે 2027 ના વર્લ્ડ કપમાં પહોંચવા માટે ફરી એકવાર ક્વોલિફાયર રમવું પડશે. નોંધનીય છે કે વેસ્ટ ઈન્ડિઝ 2023 ના ODI વર્લ્ડ કપ માટે પણ ક્વોલિફાય કરવામાં નિષ્ફળ ગયું હતું. ઝિમ્બાબ્વેના હરારેમાં રમાયેલી ક્વોલિફાયર મેચમાં સુપર ઓવરમાં નેધરલેન્ડ્સ સામે હાર્યા બાદ ટીમના ઈતિહાસમાં પહેલીવાર તેઓ વર્લ્ડ કપમાંથી બહાર ફેંકાઈ ગયા હતા.
નાના અને ઉભરતા દેશો માટે વૈશ્વિક મંચ પર ચમકવાની સુવર્ણ તક આઈસીસી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા આ વ્યાપક અને પારદર્શક રોડમેપથી એસોસિએટ અને નાના ક્રિકેટ રમનારા દેશો માટે એક અભૂતપૂર્વ તક ઊભી થઈ છે. CWC લીગ 2 અને ચેલેન્જર્સ લીગ જેવી સ્પર્ધાઓ દ્વારા નેધરલેન્ડ્સ, નેપાળ, સ્કોટલેન્ડ, ઓમાન, યુએઈ અને નામિબિયા જેવા દેશોને વિશ્વની દિગ્ગજ ટીમો સામે રમવાનો અને પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરવાનો મોકો મળશે. આઈસીસીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે માત્ર નામ કે ભૂતકાળના રેકોર્ડ આધારિત નહીં, પરંતુ મેદાન પર સતત ઉચ્ચ કક્ષાનું પ્રદર્શન કરતી શ્રેષ્ઠ ટીમો જ 2027 ના ઓડીઆઈ વર્લ્ડ કપમાં સ્થાન મેળવે. મેદાન પરનું પ્રદર્શન જ ટીમોનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે. દરેક મેચમાં જીત માટે આકરો સંઘર્ષ જોવા મળશે, કારણ કે એક પણ ખરાબ સ્પેલ કે બેટિંગ ફેલ્યોર 4 વર્ષની મહેનત પર પાણી ફેરવી શકે છે. આઈસીસીના આ ચોક્કસ અને સ્પષ્ટ શેડ્યૂલના કારણે હવે તમામ દેશોના ક્રિકેટ બોર્ડે પોતાની વર્લ્ડ કપ યોજનાઓને આખરી ઓપ આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
ક્રિકેટ ચાહકો માટે રોમાંચ: 2027 નો વર્લ્ડ કપ બનશે યાદગાર આગામી વર્ષથી જ શરૂ થનારી આ ક્વોલિફાયર અને પ્લેઓફ મેચોને કારણે વિશ્વભરના ક્રિકેટ ચાહકોને અત્યંત રોમાંચક અને સંઘર્ષપૂર્ણ મુકાબલા જોવા મળશે. એક તરફ જ્યાં મોટી ટીમો પર પોતાના અસ્તિત્વ અને પ્રતિષ્ઠાને બચાવવાનું ભારે દબાણ હશે, તો બીજી તરફ નાની ટીમો કોઈ પણ ભય વગર મોટો અપસેટ સર્જવાના ઈરાદા સાથે મેદાનમાં ઉતરશે. દક્ષિણ આફ્રિકા, ઝિમ્બાબ્વે અને નામિબિયાની શાનદાર વિકેટો અને સ્થાનિક વાતાવરણમાં આયોજિત થનારો 2027 નો 50-ઓવરનો વર્લ્ડ કપ ક્રિકેટ ઈતિહાસના સૌથી મોટો અને યાદગાર ઈવેન્ટ્સમાંથી એક બની રહેશે. કટ-ઓફ તારીખ નજીક આવી રહી હોવાથી અને ક્વોલિફાયરની તારીખો ફેબ્રુઆરી - માર્ચ 2027 નક્કી થઈ ગઈ હોવાથી હવે ક્રિકેટપ્રેમીઓની નજર દરેક ઈન્ટરનેશનલ મેચની રેન્કિંગ અને પરિણામો પર ટકેલી રહેશે.

ક્વોલિફાયર મેચો માટે નવું ફોર્મેટ જાહેર, વેસ્ટ ઈન્ડિઝ પર બહાર ફેંકાવાનો ખતરો!

August 5, 2026 | 18:16 IST