અમેરિકી સ્પેસ એજન્સી નાસાએ તેના બહુપ્રતિક્ષિત ચંદ્ર મિશન 'આર્ટેમિસ 2' ના લોન્ચિંગમાં ફેરફાર કરવાની જાહેરાત કરી છે. અગાઉ આ મિશન માર્ચ મહિનામાં લોન્ચ થવાનું હતું, પરંતુ રોકેટમાં જોવા મળેલી ટેકનિકલ ખામીને કારણે હવે તેને એપ્રિલ સુધી લંબાવી દેવામાં આવ્યું છે. આ મિશન હેઠળ ચાર એસ્ટ્રોનોટ્સ ચંદ્રની આસપાસ ભ્રમણ કરીને પરત ફરવાના છે, જેના કારણે સુરક્ષાના પાસાઓને અત્યંત ગંભીરતાથી લેવામાં આવી રહ્યા છે.
પ્રોપલ્શન સિસ્ટમમાં હીલિયમ પ્રવાહની સમસ્યા :&nbsp;
સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ (SLS) રોકેટના રૂટિન ચેકઅપ દરમિયાન એન્જિનિયરોને ઇન્ટરિમ ક્રાયોજેનિક પ્રોપલ્શન સ્ટેજમાં ખામી જણાઈ હતી. આ સિસ્ટમમાં હીલિયમનો પ્રવાહ યોગ્ય રીતે થતો ન હોવાનું સામે આવ્યું છે. હીલિયમ ગેસ એન્જિનને શુદ્ધ કરવા અને ફ્યુઅલ ટેન્કમાં જરૂરી દબાણ જાળવી રાખવા માટે અનિવાર્ય છે. અગાઉના રિહર્સલ દરમિયાન આ સિસ્ટમ બરાબર કામ કરતી હતી, પરંતુ અંતિમ તપાસમાં તે નિષ્ફળ રહેતા મિશનને થોભાવી દેવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
રિપેરિંગ માટે રોકેટને હેંગરમાં પરત લવાયું :&nbsp;
ખામીને દૂર કરવા માટે નાસાએ રોકેટને લોન્ચ પેડ પરથી હટાવીને ફરીથી વ્હીકલ એસેમ્બલી બિલ્ડિંગ (VAB) માં ખસેડ્યું છે. એન્જિનિયરો હવે હેંગરમાં રહીને આ જટિલ ટેકનિકલ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવશે. નાસાના અધિકારીઓના મતે, માનવ મિશનમાં નાની ભૂલ પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે, તેથી લોન્ચિંગની તારીખ લંબાવવી એ નિરાશાજનક હોવા છતાં સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલું છે.
અવરોધો વચ્ચે સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા :&nbsp;
આર્ટેમિસ 2 મિશનની સફર અત્યાર સુધી પડકારોથી ભરેલી રહી છે. અગાઉ ફેબ્રુઆરીમાં પણ હાઇડ્રોજન લીક અને અન્ય ટેકનિકલ ખામીઓને કારણે રિહર્સલ અટકાવવા પડ્યા હતા. 19 ફેબ્રુઆરીના રોજ થયેલું વેટ ડ્રેસ રિહર્સલ સફળ રહ્યું હતું, પરંતુ 20 ફેબ્રુઆરીએ નવી સમસ્યા સામે આવતા એન્જિનિયરો ફરી કામે લાગ્યા છે. નાસા દરેક નાની ભૂલને પ્રાથમિકતા આપીને સુધારી રહ્યું છે જેથી અવકાશયાત્રીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
એપોલો 13નો રેકોર્ડ તોડશે ઓરિયન કેપ્સ્યુલ :&nbsp;
આ મિશન 10 દિવસનું રહેશે, જેમાં ઓરિયન કેપ્સ્યુલ માનવ મિશનના ઈતિહાસમાં પૃથ્વીથી સૌથી વધુ અંતર કાપશે. છઠ્ઠા દિવસે આ કેપ્સ્યુલ 4,00,171 કિમી દૂર પહોંચીને એપોલો 13નો વર્ષો જૂનો રેકોર્ડ તોડશે. આ મિશનમાં એસ્ટ્રોનોટ્સ ચંદ્ર પર ઉતરશે નહીં, પરંતુ તેની ભ્રમણકક્ષામાં ફરીને પાછા આવશે. ચંદ્ર પર માનવ ઉતરાણ માટેનું લક્ષ્ય 'આર્ટેમિસ 3' મિશનમાં રાખવામાં આવ્યું છે. આ સફળતા બાદ ઓરિયન કેપ્સ્યુલ પ્રશાંત મહાસાગરમાં સાન ડિએગો નજીક લેન્ડ થશે.

નાસા આર્ટેમિસ 2 મિશન

રોકેટની પ્રોપલ્શન સિસ્ટમમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા નાસાએ ચંદ્ર મિશનના લોન્ચિંગમાં ફેરફાર

February 23, 2026 | 17:10 IST