PCમાં Virus છુપાયેલો છે કે નહીં? Windows Defenderની આ રીતથી તરત કરો તપાસ

Windows PC ધીમું થઈ ગયું છે, વારંવાર Hang અથવા Freeze થાય છે કે Task Managerમાં અજાણી Processes દેખાય છે? તો કમ્પ્યુટરમાં Malware અથવા અન્ય હાનિકારક Software હોવાની શક્યતા તપાસવી યોગ્ય છે. જોકે, PC Slow થવાનું કારણ હંમેશા Virus અથવા Malware જ હોય એવું જરૂરી નથી.

Windowsમાં પહેલેથી ઉપલબ્ધ Microsoft Defender Antivirusની મદદથી તમે PCનું Virus Scan કરી શકો છો. જરૂર પડે ત્યારે Full Scan, Microsoft Defender Offline Scan અને વિશ્વસનીય On-Demand Malware Scannerનો ઉપયોગ કરીને વધુ તપાસ કરી શકાય છે.

PCમાં Virus અથવા Malware હોવાના સંકેતો

Malware હંમેશા Pop-up અથવા Warning બતાવીને પોતાની હાજરી જાહેર કરતું નથી. કેટલાક Malware બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલીને સિસ્ટમ અથવા વ્યક્તિગત ડેટાને નિશાન બનાવી શકે છે.

નીચેના લક્ષણો જોવા મળે તો PCની Security તપાસો:

• કમ્પ્યુટર અચાનક ખૂબ Slow થઈ જવું
• PC વારંવાર Hang અથવા Freeze થવું
• Task Managerમાં અજાણી Processes દેખાવા
• અજાણ્યા Programs અથવા Browser Extensions જોવા મળવા
• વારંવાર શંકાસ્પદ Security Pop-ups દેખાવા
• સિસ્ટમમાં અસામાન્ય Background Activity જોવા મળવી

નોંધ: આ લક્ષણો Malware સિવાય Hardware, Storage, Driver અથવા Softwareની સમસ્યાને કારણે પણ થઈ શકે છે.

Windows Defenderથી Virus Scan કેવી રીતે કરવો?

Microsoft Defender Antivirus Windowsમાં ઉપલબ્ધ Built-in Security Tool છે. Windows PCમાં Malware શોધવા માટે શરૂઆતમાં તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

Virus Scan શરૂ કરવા માટે:

Start Menu → Windows Security → Virus & threat protection

અહીં PCની Security સ્થિતિ જોઈ શકાય છે અને ઉપલબ્ધ Scan Optionsનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

Protection Historyમાં Malwareની માહિતી તપાસો

Windows Securityના Protection history વિભાગમાં અગાઉ Microsoft Defender દ્વારા શોધાયેલા Threats અને તેના પર લેવાયેલા Actionsની માહિતી જોઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત Allowed threats વિભાગ પણ તપાસો. અહીં અગાઉ પરવાનગી આપવામાં આવેલી Threatsની માહિતી હોઈ શકે છે. કોઈ અજાણી Entry દેખાય તો તેને ધ્યાનથી તપાસવી જરૂરી છે.

Quick Scan નહીં, જરૂર પડે તો Full Scan કરો

જો PCમાં Virus અથવા Malware હોવાની શંકા હોય, તો Full Scan વધુ વિસ્તૃત તપાસ માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.

Full Scan PCમાં વધુ Files અને Locations તપાસે છે, તેથી તેને Quick Scan કરતાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

Windows Securityમાં:

Virus & threat protection → Scan options → Full scan

પસંદ કરીને Scan શરૂ કરી શકાય છે.

Microsoft Defender Offline Scan ક્યારે કરવો?

જો Full Scan પછી પણ PCમાં શંકાસ્પદ Activity ચાલુ રહે, તો Microsoft Defender Antivirus Offline Scan એક વિકલ્પ છે. Offline Scan દરમિયાન PC Restart થાય છે અને Windows Recovery Environmentમાંથી Scan કરવામાં આવે છે. આ રીતે કેટલાક એવા Threats શોધવામાં મદદ મળી શકે છે જે Windows સામાન્ય રીતે ચાલુ હોય ત્યારે છુપાવાનો પ્રયાસ કરે છે.

Malwarebytesથી બીજી વખત Malware Scan કરો

જો Microsoft Defender કોઈ Threat શોધતું નથી પરંતુ PCમાં સમસ્યા ચાલુ રહે છે, તો Malwarebytes જેવા On-Demand Malware Scannerથી બીજી તપાસ કરી શકાય છે. તેના ઉપલબ્ધ Free Versionમાં Manual Scan કરી શકાય છે. Scan Options Softwareના વર્ઝન પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.

Adware માટે Malwarebytes AdwCleaner

જો PCમાં અનિચ્છનીય Ads, Browserમાં અચાનક ફેરફાર અથવા Adware જેવી સમસ્યા હોય, તો Malwarebytes AdwCleaner પણ ઉપયોગી થઈ શકે છે. તે Adware અને કેટલાક અનિચ્છનીય Softwareને શોધવામાં મદદ કરે છે.

Malware મળે તો Quarantine કે Delete શું કરવું?

Scan દરમિયાન કોઈ Malicious અથવા Suspicious File મળી આવે તો Security Software તેને Quarantine અથવા Remove કરવાનો વિકલ્પ આપી શકે છે. પરંતુ કોઈ Fileને Delete કરતા પહેલા તે ખરેખર Malicious છે કે નહીં તેની ખાતરી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલીક Legitimate Files ખોટી રીતે Threat તરીકે ઓળખાઈ શકે છે.

Malware દૂર ન થાય તો Safe Modeનો ઉપયોગ

જો સામાન્ય Windows Modeમાં Malware દૂર કરવામાં મુશ્કેલી પડે, તો Safe Modeમાં Windows શરૂ કરીને Security Scan કરવો એક વિકલ્પ બની શકે છે. Safe Modeમાં Windows મર્યાદિત જરૂરી Services અને Drivers સાથે શરૂ થાય છે. તેથી કેટલીક શંકાસ્પદ Applications અથવા Softwareને ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે.

Microsoft Malicious Software Removal Tool શું છે?

Microsoftનું Malicious Software Removal Tool (MSRT) પણ ચોક્કસ પ્રકારના સામાન્ય Malwareને શોધવા અને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, MSRTને સંપૂર્ણ Antivirus Softwareનો વિકલ્પ માનવો નહીં. Windows Security અને નિયમિત Security Updates પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

Windows PCને Virus અને Malwareથી કેવી રીતે બચાવવું?

Virus Scan કર્યા પછી પણ PCની Security માટે કેટલીક મૂળભૂત સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

• અજાણી Email Attachments ખોલશો નહીં.
• શંકાસ્પદ Websites પરથી Software Download કરવાનું ટાળો.
• Fake Virus Alerts પર વિશ્વાસ કરીને અજાણ્યા Software Install કરશો નહીં.
• અજાણી Links પર Click કરતા પહેલા તેની વિશ્વસનીયતા તપાસો.
• Windows અને અન્ય Softwareને નિયમિત Update કરો.
• મહત્વના Files અને Dataનો Backup રાખો.
• અજાણ્યા Programs અને Browser Extensions Install કરતા પહેલા તપાસ કરો.
• Pirated અથવા Untrusted Software Download કરવાનું ટાળો.

PC Slow છે એટલે Virus જ છે એવું જરૂરી નથી

કમ્પ્યુટર Slow થવું અથવા વારંવાર Freeze થવું એટલે PCમાં Malware જ છે એવું જરૂરી નથી.

Low Storage, જૂનું Hardware, વધારે Background Apps, Driver Conflict, Windowsની સમસ્યા અથવા ખરાબ Software પણ PCની Performanceને અસર કરી શકે છે.

તેથી Microsoft Defender અને અન્ય વિશ્વસનીય Security Toolsથી Malware Scan કર્યા પછી પણ સમસ્યા ચાલુ રહે તો Hardware, Storage, Drivers અને Installed Softwareની પણ તપાસ કરવી જોઈએ.

Windows Defenderથી Virus Scan કરવું કેમ જરૂરી છે?

Windows PCમાં Malwareની શંકા હોય ત્યારે શરૂઆતની તપાસ માટે Windows Security અને Microsoft Defender Antivirus ઉપયોગી Built-in Security Tools છે.

જરૂરિયાત પ્રમાણે Quick Scan, Full Scan અથવા Defender Offline Scanમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરી શકાય છે. વધારાની તપાસ માટે વિશ્વસનીય On-Demand Scannerનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

નિષ્કર્ષ

Windows PCમાં Virus અથવા Malware હોવાની શંકા હોય તો સૌથી પહેલા Windows Defenderથી Security Scan શરૂ કરો. જરૂર પડે ત્યારે Full Scan, Defender Offline Scan, Malwarebytes, AdwCleaner અથવા Safe Mode જેવા વિકલ્પોથી વધુ તપાસ કરી શકાય છે.

PCમાં અસામાન્ય Activity જોવા મળે ત્યારે માત્ર Virus માની લેવાને બદલે યોગ્ય Security Scan કરવો અને Hardware અથવા Software સંબંધિત અન્ય કારણોની પણ તપાસ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.