નવી દિલ્હી: 'સત્તા પરિવર્તન' (Regime Change) અંગેની ટિપ્પણી બાદ ભાજપ અને વિપક્ષ વચ્ચે રાજકીય ઘમાસાણ તેજ બન્યું છે. પ્રશાંત ભૂષણના નિવેદનને લઈને સત્તાધારી ભાજપના નેતાઓએ વિપક્ષ પર અરાજકતા ફેલાવવાનો અને દેશની શાંતિ ડહોળવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસના નેતાઓએ મોંઘવારી, બેરોજગારી, ખેડૂતોની સમસ્યાઓ અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકારને આગળ ધરીને સરકારની ટીકા કરી છે.
આ વિવાદમાં કેન્દ્રીય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ અને પ્રહલાદ જોશી ઉપરાંત કોંગ્રેસના નેતા વિજય વડેટ્ટીવાર તથા રાજ્યસભાના સાંસદ કપિલ સિબ્બલે પણ પોતપોતાની દલીલો રજૂ કરી છે. જાણીએ, 'સત્તા પરિવર્તન'ના મુદ્દે કયા નેતાએ શું કહ્યું.
શિવરાજ સિંહ ચૌહાણનો વિપક્ષ પર પ્રહાર: 'આ ભારત છે, બાંગ્લાદેશ નહીં'
દિલ્હીમાં વિપક્ષના વિરોધ પ્રદર્શનો અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં કેન્દ્રીય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કોંગ્રેસ અને રાહુલ ગાંધી પર નિશાન સાધ્યું હતું. ચૌહાણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે વિપક્ષને ચૂંટણીમાં જનસમર્થન નહીં મળે એવી સમજ હોવાથી તે અરાજકતા ફેલાવવા અને દેશને વિભાજિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ખોટી માહિતી, જૂઠાણાં અને અફવાઓ દ્વારા લોકોને ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. રાહુલ ગાંધી પર આકરા પ્રહાર કરતાં ચૌહાણે કહ્યું હતું કે તેમણે રાહુલ ગાંધી જેટલું જૂઠું બોલતી વ્યક્તિ જોઈ નથી. વિપક્ષના અન્ય નેતાઓને તેમણે પ્યાદાં ગણાવ્યા હતા. ચૌહાણે વધુમાં કહ્યું હતું કે કેટલાક લોકો દેશમાં અશાંતિ ફેલાવવા માગે છે, પરંતુ આવા પ્રયાસો સફળ નહીં થાય. તેમણે ભારતની લોકશાહી પરંપરાનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું હતું કે ભારત બાંગ્લાદેશના માર્ગે આગળ વધી શકે નહીં. આ તમામ નિવેદનો ચૌહાણના રાજકીય અભિપ્રાયો છે. વિપક્ષે આ આરોપો અંગે શું જવાબ આપ્યો છે, તે પણ આ વિવાદનો મહત્ત્વનો ભાગ છે.
કોંગ્રેસના વિજય વડેટ્ટીવારનો વળતો પ્રહાર: મોંઘવારી અને બેરોજગારી પર સવાલ
કોંગ્રેસના નેતા વિજય વડેટ્ટીવારે પ્રશાંત ભૂષણની સત્તા પરિવર્તન અંગેની ટિપ્પણીનો બચાવ કરતાં સરકારની નીતિઓ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. વડેટ્ટીવારે મોંઘવારી, દેવું, બેરોજગારી, ખેડૂતોની આત્મહત્યા અને યુવતીઓની સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના મતે, સરકાર વિરોધ પ્રદર્શનો અને આંદોલનોથી ડરવાને બદલે લોકોની ફરિયાદો સાંભળે તે જરૂરી છે. તેમણે સવાલ કર્યો હતો કે સરકારને વિરોધ પ્રદર્શનોની ચિંતા શા માટે છે અને શું તેને યુવાનોના એકજૂથ થઈને રસ્તા પર ઉતરવાનો ડર છે? વડેટ્ટીવારે કહ્યું હતું કે આંદોલનોને દબાવવાના પ્રયાસોથી અસંતોષ વધી શકે છે. તેમના મતે, સમસ્યાઓનો ઉકેલ સંવાદ અને ચર્ચા દ્વારા શોધવો જોઈએ.
પ્રહલાદ જોશીનો સવાલ: શું ભારતે બાંગ્લાદેશના માર્ગે જવું જોઈએ?
કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ સત્તા પરિવર્તન અંગેની ચર્ચા પર પ્રતિક્રિયા આપતાં ભારતની લોકશાહી પરંપરાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જોશીએ કહ્યું હતું કે ભારતની લોકશાહી પરંપરા માત્ર કોંગ્રેસ પક્ષ કે આઝાદી પછીના આધુનિક ભારત પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેમના મતે, લોકશાહી ભારતના મૂળ સ્વભાવનો ભાગ છે અને દેશના નાગરિકો લોકશાહીમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે. તેમણે ભારતની સરખામણી પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને નેપાળની રાજકીય ઘટનાઓ સાથે કરવાનો વિરોધ કર્યો હતો.
AISAનાં વડા નેહા બોરા દ્વારા બાંગ્લાદેશને પ્રેરણાના સંદર્ભમાં જોવામાં આવ્યું હોવાનો ઉલ્લેખ કરતાં જોશીએ સવાલ કર્યો હતો કે શું ભારતમાં પણ ચૂંટાયેલી સરકારને ઉથલાવવાની અને લઘુમતીઓ સામે હિંસા થવાની સ્થિતિ ઊભી કરવી છે? જોશીએ રાહુલ ગાંધી પર પણ આવા તત્ત્વો સાથે જોડાયેલા હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે વડાપ્રધાન કે મુખ્યમંત્રી બનવા ઇચ્છતા લોકોએ ચૂંટણી લડીને લોકશાહી પ્રક્રિયા દ્વારા જનસમર્થન મેળવવું જોઈએ.
કપિલ સિબ્બલનો જવાબ: 'સત્તા પરિવર્તન કોંગ્રેસ નહીં, જનતા ઇચ્છે છે'
રાજ્યસભાના સાંસદ કપિલ સિબ્બલે સત્તા પરિવર્તન અંગેની ચર્ચામાં સરકાર સામે વળતો પ્રહાર કર્યો હતો. શનિવારે તેમણે કહ્યું હતું કે સત્તા પરિવર્તન કોંગ્રેસ નહીં, પરંતુ જનતા ઇચ્છે છે અને હવે સરકારના જવાનો સમય આવી ગયો છે. સિબ્બલે શાંતિપૂર્ણ વિરોધને નાગરિકોના લોકશાહી અધિકાર તરીકે રજૂ કર્યો હતો. તેમના મતે, જો લોકોને લાગે કે સરકારની નીતિઓ ખામીયુક્ત છે અને સંસદમાં તેમની ચિંતાઓ સાંભળવામાં આવતી નથી, તો તેમને પોતાનો અસંતોષ વ્યક્ત કરવાની તક મળવી જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે લોકશાહીમાં નાગરિકોના પ્રશ્નો સાંભળવા અને તેમને શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ નોંધાવવાની તક આપવી જરૂરી છે. સિબ્બલનું નિવેદન સરકારની નીતિઓ સામે વિરોધ કરવાના અધિકાર અંગેના વિપક્ષના વલણને દર્શાવે છે.
સત્તા પરિવર્તન વિવાદમાં ભાજપ અને વિપક્ષનું વલણ શું છે?
આ વિવાદમાં બંને પક્ષોના નેતાઓએ અલગ-અલગ મુદ્દાઓ આગળ ધર્યા છે.
- ભાજપનું વલણ: શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ અને પ્રહલાદ જોશીએ દેશની સ્થિરતા, લોકશાહી પ્રક્રિયા અને વિપક્ષના વિરોધના રાજકીય હેતુઓ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા છે.
- વિપક્ષનું વલણ: વિજય વડેટ્ટીવાર અને કપિલ સિબ્બલે મોંઘવારી, બેરોજગારી, ખેડૂતોની સમસ્યાઓ, સરકારની નીતિઓ અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકાર પર ભાર મૂક્યો છે.
અહીં એ નોંધવું જરૂરી છે કે 'સત્તા પરિવર્તન' શબ્દનો ચોક્કસ અર્થ તેના મૂળ નિવેદન અને સંદર્ભ પર આધારિત છે. આ શબ્દનો ઉપયોગ થયો હોવો એ પોતે જ બંધારણીય વ્યવસ્થાની બહાર સત્તા બદલવાની માંગનો પુરાવો નથી.
સત્તા પરિવર્તન અંગેનો વિવાદ કેમ મહત્ત્વનો છે?
પ્રશાંત ભૂષણની ટિપ્પણી બાદ શરૂ થયેલી નિવેદનબાજીએ ભાજપ અને વિપક્ષ વચ્ચેના રાજકીય મતભેદોને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે. ભાજપના નેતાઓ દેશની સ્થિરતા અને લોકશાહી પ્રક્રિયાનો મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા છે, જ્યારે વિપક્ષી નેતાઓ સરકારની નીતિઓ અને નાગરિકોના વિરોધના અધિકાર પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. આ વિવાદમાં આગળની ચર્ચા પ્રશાંત ભૂષણના મૂળ નિવેદનનો સંદર્ભ, વિરોધ પ્રદર્શનો અંગે બંને પક્ષોના દાવા અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકાર જેવા મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત રહી શકે છે.