ચેન્નાઈ: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવા, મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવ્યૂ (SIR)ને રદ કરવા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સુધારા લાવવાની માંગ સાથે દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK)એ ચાર ઠરાવો પસાર કર્યા છે. DMK પ્રમુખ એમ.કે. સ્ટાલિનની અધ્યક્ષતામાં શનિવારે ચેન્નાઈના અન્ના અરિવલયમ ખાતે યોજાયેલી બેઠકમાં ચૂંટણી પંચની કામગીરી, મતદાર યાદીઓ અને ચૂંટણીલક્ષી ગેરરીતિઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
પાર્ટીએ ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM)ના બદલે બેલેટ પેપરથી મતદાન કરાવવાની માંગ પણ ઉઠાવી હતી. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત ગેરરીતિઓ દૂર કરવા માટે સુધારાત્મક પગલાં ભરવાની માગ સાથે ભારતના રાષ્ટ્રપતિને આવેદનપત્ર સુપરત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
DMKની બેઠકમાં કયા ચાર ઠરાવો પસાર થયા?
DMKની બેઠકમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માંગ સહિત ચાર મુદ્દાઓ પર ઠરાવો પસાર કરવામાં આવ્યા હતા.
- જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માંગ: પાર્ટીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને તેમના પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ કરી.
- વિદ્યાર્થી સંગઠનોના વિરોધને સમર્થન: DMKએ વિદ્યાર્થી સંગઠનોનાં વિરોધ પ્રદર્શનોને ટેકો આપ્યો અને આંદોલનકારીઓને કાનૂની સહાય આપવાની વાત કરી.
- કોંગ્રેસ અને TVKની ટીકા: બેઠકમાં કોંગ્રેસ અને TVKના કથિત બેવડા વલણની નિંદા કરવામાં આવી.
- રાષ્ટ્રપતિને આવેદન: ચૂંટણીલક્ષી ગેરરીતિઓ દૂર કરવા અને સુધારાત્મક પગલાં ભરવા માટે રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ રજૂઆત કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.
જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની સ્ટાલિનની માંગ
DMK પ્રમુખ એમ.કે. સ્ટાલિને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી દૂર કરવાની પોતાની માંગનું પુનરાવર્તન કર્યું હતું. પાર્ટી સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવ્યૂ (SIR)ની પ્રક્રિયા સામે પણ સતત વાંધા ઉઠાવી રહી છે. DMKનો આક્ષેપ છે કે SIR દરમિયાન મતદાર યાદીઓમાંથી મોટી સંખ્યામાં નામો દૂર થવાની ચિંતા ઊભી થઈ છે. પાર્ટીએ ચૂંટણી પંચની કામગીરીમાં પારદર્શિતા અને મતદારોના હિતોની સુરક્ષાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. આ આક્ષેપો પાર્ટીનું વલણ દર્શાવે છે; ચૂંટણી પંચનો જવાબ ઉપલબ્ધ માહિતીમાં સામેલ નથી.
સ્ટાલિને અભિજીત દીપક અને નેહા બોરાની મુક્તિની માંગ કરી
DMKની બેઠક પહેલાં શુક્રવારે સ્ટાલિને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના નેતા અભિજીત દીપક અને ઓલ ઈન્ડિયા સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન (AISA)નાં વડા નેહા બોરાને મુક્ત કરવાની માંગ કરી હતી. સ્ટાલિને દાવો કર્યો હતો કે બંનેને અટકાયતમાં રાખવા અને તેમના ઠેકાણા અંગે માહિતી ન આપવી એ ગેરકાયદેસર તથા અમાનવીય પગલું છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવાનું બંધ કરવા પણ જણાવ્યું હતું. અહેવાલ મુજબ, અભિજીત દીપક 'ત્રિરંગો ફરકાવો' વિરોધમાં જોડાવા માટે કનોટ પ્લેસ તરફ જઈ રહ્યા હતા, જ્યારે નેહા બોરા મંડી હાઉસ તરફ જઈ રહ્યાં હતાં. આ દરમિયાન દિલ્હી પોલીસે બંનેને નિવારક કસ્ટડીમાં લીધા હતા.
કનિમોઝીનો કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહાર
DMK સંસદીય પક્ષનાં નેતા કનિમોઝીએ શુક્રવારે કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર પર બંધારણીય મૂલ્યોને નુકસાન પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું હતું, જ્યારે ઇન્ડિયા ગઠબંધનના સાંસદો ચૂંટણી પંચ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે વિરોધ નોંધાવી રહ્યા હતા. DMKનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીઓના ખાસ સઘન પુનરીક્ષણ અંગે પક્ષે વ્યક્ત કરેલી ચિંતાઓ પર ગંભીરતાથી વિચાર થવો જોઈએ. પાર્ટીએ મતદાર યાદીઓમાં અનિયમિતતા સામે આવશે તો વિરોધ કરવાની ચેતવણી પણ આપી છે.
SIR અને SSR વચ્ચે શું તફાવત છે?
SIR એટલે Special Intensive Revision — મતદાર યાદીઓનું ખાસ સઘન પુનરીક્ષણ. SSR એટલે Special Summary Revision — મતદાર યાદીઓનું ખાસ સંક્ષિપ્ત પુનરીક્ષણ. બંને પ્રક્રિયાઓ મતદાર યાદીઓને સુધારવા સાથે સંબંધિત છે, પરંતુ તેમની પ્રક્રિયા અને અમલીકરણની વિગતો અલગ હોઈ શકે છે.
ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, ચૂંટણી પંચે 17 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 1 જાન્યુઆરી, 2027ને લાયકાતની તારીખ ગણીને SSRની જાહેરાત કરી છે.
જાહેર કરાયેલા સમયપત્રક મુજબ:
- 12 નવેમ્બર, 2026: ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી પ્રકાશિત થશે.
- 11 ડિસેમ્બર, 2026: દાવા અને વાંધા રજૂ કરવાની મુદત પૂરી થશે.
- 4 જાન્યુઆરી, 2027: અંતિમ મતદાર યાદી પ્રકાશિત થશે.
DMKના વરિષ્ઠ નેતા અને પ્રવક્તા ટી.કે.એસ. એલંગોવને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચ વિપક્ષનો અવાજ દબાવવા માગે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, SIR દરમિયાન નામો દૂર થયા બાદ હવે SSRની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વિપક્ષી પક્ષો સમગ્ર પ્રક્રિયા પર નજર રાખશે અને કોઈ અનિયમિતતા જણાશે તો વિરોધ કરશે.
સીમાંકન બિલ પર DMK શું વલણ અપનાવશે?
DMKની બેઠકમાં સીમાંકનના મુદ્દે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જો કેન્દ્ર સરકાર સીમાંકન બિલ અંગે સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવે, તો પાર્ટી બિલનો મુસદ્દો તપાસ્યા બાદ જ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરશે.
DMKએ અગાઉ એવો સંકેત આપ્યો હતો કે જો નવા બિલમાં તમામ રાજ્યોની બેઠકોમાં સમાન ધોરણે 50 ટકાનો વધારો કરવાની જોગવાઈ હશે, તો પાર્ટી તેના સમર્થન અંગે વિચાર કરી શકે છે. આ મુદ્દે પાર્ટીના 22 લોકસભા અને 8 રાજ્યસભા સાંસદોની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
DMKના આગામી પગલાં પર નજર
જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માંગ, SIRનો વિરોધ, EVMના બદલે બેલેટ પેપરની માગ અને રાષ્ટ્રપતિને આવેદનપત્ર સુપરત કરવાનો નિર્ણય DMKની બેઠકના મુખ્ય મુદ્દા રહ્યા હતા. હવે SSRની પ્રક્રિયા, ચૂંટણીલક્ષી ગેરરીતિઓ અંગે પાર્ટી દ્વારા કરવામાં આવનારી રજૂઆત અને સીમાંકન બિલ પર કેન્દ્ર સરકારના આગામી પગલાં પર નજર રહેશે.