અખિલેશ યાદવના ‘25 પૈસા’ વાળા નિવેદનથી UPનું રાજકારણ ગરમાયું

Akhilesh Yadav 25 Paisa Remark: ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં સમાજવાદી પાર્ટી (SP)ના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવના ‘25 પૈસા’ વાળા નિવેદનથી નવો રાજકીય વિવાદ સર્જાયો છે. ગઠબંધન અને સાથી પક્ષો અંગે વાત કરતી વખતે અખિલેશ યાદવે રાષ્ટ્રીય લોકદળ (RLD)ના પ્રમુખ અને કેન્દ્રીય મંત્રી જયંત ચૌધરીનું નામ લીધા વગર કટાક્ષ કરતા કહ્યું હતું કે, “જેમને અમે 25 પૈસાના સિક્કામાંથી રૂપિયામાં ફેરવ્યા હતા.”

ઉત્તર પ્રદેશનું રાજકારણ ગરમાયું
અખિલેશ યાદવના આ નિવેદન બાદ ઉત્તર પ્રદેશનું રાજકારણ ગરમાયું છે. બસપા સુપ્રીમો માયાવતી અને RLD પ્રમુખ જયંત ચૌધરીએ અખિલેશ યાદવના નિવેદનનો આકરો જવાબ આપ્યો છે. આ વિવાદ વચ્ચે SP, BSP અને RLD વચ્ચેના જૂના રાજકીય સંબંધો તથા ગઠબંધનની રાજનીતિ ફરી ચર્ચામાં આવી છે.

માયાવતીનો અખિલેશ યાદવ પર આકરો પ્રહાર
બસપા સુપ્રીમો માયાવતી અખિલેશ યાદવના ‘25 પૈસા’ વાળા નિવેદન બાદ ખુલ્લેઆમ જયંત ચૌધરી અને જાટ સમાજના સમર્થનમાં આવ્યા છે. માયાવતીએ અખિલેશ યાદવના નિવેદનને ઘમંડી, અલોકતાંત્રિક અને અશોભનીય ગણાવીને જાહેર માફીની માંગ કરી છે. માયાવતીએ કહ્યું કે અખિલેશ યાદવે RLD, જયંત ચૌધરી, સ્વર્ગીય ચૌધરી ચરણ સિંહના પરિવાર અને સમગ્ર જાટ સમાજની માફી માંગવી જોઈએ. માયાવતીના આ નિવેદન બાદ ઉત્તર પ્રદેશમાં જાટ રાજકારણ અને ગઠબંધનની રાજનીતિ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે.

‘સમાજવાદી પાર્ટીનું રાજકીય ચરિત્ર અવિશ્વસનીય’: માયાવતી
માયાવતીએ સમાજવાદી પાર્ટી (SP) પર સીધો પ્રહાર કરતા આરોપ લગાવ્યો કે પાર્ટીનું રાજકીય વર્તન લાંબા સમયથી અવિશ્વસનીય રહ્યું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ SP રાજકીય સંકુચિતતા અને જાતિવાદી વલણથી પીડિત છે અને વિરોધીઓ ઉપરાંત પોતાના સાથી પક્ષો સાથે પણ આવું જ વર્તન કરે છે. માયાવતીના દાવા મુજબ SPની આવી રાજકીય નીતિઓને કારણે ભાજપને ચૂંટણીમાં રાજકીય લાભ મળતો રહ્યો છે અને વિપક્ષી એકતાને નુકસાન થયું છે.

1993નું SP-BSP ગઠબંધન અને 1995ની ગેસ્ટ હાઉસ ઘટના
અખિલેશ યાદવ વિવાદ વચ્ચે માયાવતીએ SP-BSPના જૂના રાજકીય સંબંધોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે 1993ના સમાજવાદી પાર્ટી અને બસપાના ગઠબંધન સાથે 2 જૂન 1995ની લખનઉ સ્ટેટ ગેસ્ટ હાઉસ ઘટનાને યાદ કરી. માયાવતીના જણાવ્યા મુજબ, મુલાયમ સિંહ યાદવના સમયગાળામાં SPના વલણને કારણે ગઠબંધન તૂટ્યું હતું. ત્યારબાદ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં SP-BSP વચ્ચે ફરી ગઠબંધન થયું હતું, પરંતુ ચૂંટણી પરિણામો બાદ બંને પક્ષો ફરી અલગ થઈ ગયા હતા.

‘કાચિંડાની જેમ રંગ બદલે છે SP’: માયાવતીનો આરોપ
માયાવતીએ સમાજવાદી પાર્ટીની ગઠબંધન નીતિ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે SP પોતાના રાજકીય હિત માટે ગઠબંધન કરે છે અને હેતુ પૂરો થયા બાદ સાથી પક્ષોથી અંતર બનાવી લે છે. માયાવતીએ લોકોને સંકુચિત અને જાતિવાદી રાજકારણથી સાવચેત રહેવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે આંબેડકરવાદી વિચારધારા ‘સર્વજન હિતાય, સર્વજન સુખાય’નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

અખિલેશ યાદવના ‘PDA’ સૂત્ર પર માયાવતીના સવાલ
માયાવતીએ અખિલેશ યાદવના PDA (પછાત, દલિત, અલ્પસંખ્યક) રાજકીય સૂત્ર પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે SP પોતાના રાજકીય હિત પ્રમાણે PDAની વ્યાખ્યા બદલતી રહે છે. માયાવતીએ SPના અગાઉના શાસન દરમિયાન પછાત વર્ગો, દલિતો, અલ્પસંખ્યકો અને અન્ય સામાજિક વર્ગો સાથે ભેદભાવ થયો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, આ દાવાઓ રાજકીય પક્ષો વચ્ચેના આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપનો ભાગ છે.

જયંત ચૌધરીનો અખિલેશ યાદવને વળતો જવાબ
અખિલેશ યાદવના ‘25 પૈસા’ વાળા નિવેદન બાદ RLD પ્રમુખ જયંત ચૌધરીએ પણ સોશિયલ મીડિયા મારફતે વળતો પ્રહાર કર્યો છે. જયંત ચૌધરીએ અખિલેશના નિવેદનને લઈને સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે રાજકીય લડાઈમાં સસ્તા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી. જયંત ચૌધરીએ જાટ સમાજને નિશાન બનાવવાના મુદ્દે પણ સવાલ ઉઠાવ્યો અને અખિલેશ યાદવના વલણને અહંકાર સાથે જોડ્યું. તેમના મતે આવી રાજકીય વર્તણૂક નેતાઓ અને રાજકીય પક્ષોના પતનનું કારણ બની શકે છે.

UP વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજકીય ગઠબંધન ગરમાયું
ઉત્તર પ્રદેશની આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને રાજકીય પક્ષો પોતાના સમીકરણો મજબૂત કરી રહ્યા છે. આવા સમયે અખિલેશ યાદવના ‘25 પૈસા’ વાળા નિવેદને SP-RLD-BSP વચ્ચેના રાજકીય સંબંધોને લઈને ચર્ચા તેજ કરી છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં જાટ મતદારોનું રાજકીય મહત્વ જોતા જયંત ચૌધરી પર કરાયેલો કટાક્ષ SP માટે કેટલો રાજકીય પડકાર ઊભો કરે છે તે મહત્વનું રહેશે. માયાવતી અને જયંત ચૌધરીના વળતા પ્રહારો બાદ હવે અખિલેશ યાદવ અને સમાજવાદી પાર્ટીની આગામી પ્રતિક્રિયા પર સૌની નજર છે.