સોના-ચાંદીનો પરપોટો ફૂટ્યો! રેકોર્ડબ્રેક કડાકો

બુલિયન માર્કેટમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલી 'આગઝરતી' તેજી પર શુક્રવારે અચાનક બ્રેક લાગી છે. 29 જાન્યુઆરી સુધી જે ચાંદી 4.20 લાખ અને સોનું 2 લાખની સપાટી તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું, તેમાં માત્ર 24 કલાકમાં એવો મોટો કડાકો બોલાયો છે જેણે 2008ની મહામંદીના રેકોર્ડ પણ તોડી નાખ્યા છે. ચાંદીમાં એક જ દિવસમાં 1 લાખ રૂપિયાથી વધુ અને સોનામાં 33,000 રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

કેમ બોલાયો કડાકો? મુખ્ય કારણો:

1. વોર્શ ઇફેક્ટ (Kevin Warsh):

અમેરિકન પ્રમુખ ટ્રમ્પે કેવિન વોર્શને ફેડરલ રિઝર્વના નવા પ્રમુખ બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. વોર્શ એક 'ઈન્ફ્લેશન હોક' (મોંઘવારી પ્રત્યે કડક) માનવામાં આવે છે, જેના કારણે વ્યાજદરોમાં ફેરફારની આશંકાએ રોકાણકારોએ સોનામાંથી નાણાં ખેંચ્યા છે.

2. પ્રોફિટ બુકિંગ:

ચાંદી અને સોનું ઐતિહાસિક ઉંચાઈ પર હોવાથી મોટા રોકાણકારોએ નફો વસૂલવાનું શરૂ કર્યું છે.

3. ડૉલર ઇન્ડેક્સમાં તેજી:

અમેરિકામાં શટડાઉન ટાળવા માટે થયેલા કરાર બાદ ડૉલર મજબૂત થયો છે, જેના કારણે સોનાની માંગ ઘટી છે.

4. ભૌગોલિક તણાવમાં ઘટાડો:

ટ્રમ્પ અને ડેમોક્રેટ્સ વચ્ચેની સમજૂતી બાદ યુદ્ધના ભયમાં આંશિક ઘટાડો થતા 'સેફ હેવન' તરીકે સોનાનું આકર્ષણ ઘટ્યું છે.

આંકડા જે ધ્રુજાવી દે:

વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના માર્કેટ કેપમાં 24 કલાકમાં અંદાજે $6.3 ટ્રિલિયન (આશરે ₹525 લાખ કરોડ)નું ધોવાણ થયું છે. જો ગણતરી કરીએ તો દર મિનિટે બજારે અંદાજે 4.38 અબજ ડૉલર ગુમાવ્યા છે.

હવે શું?

બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે આ એક 'ટેકનિકલ કરેક્શન' છે. લાંબા ગાળે સપ્લાયની અછતને કારણે ચાંદી ફરી 4 લાખની સપાટી વટાવી શકે છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળે વોલેટિલિટી જળવાઈ રહેશે. 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારું બજેટ હવે સોના-ચાંદીની આગામી ચાલ નક્કી કરશે.