દેશમાં ખેડૂતો ખાતરની અછતનો સામનો કેમ કરી રહ્યા છે?

દેશમાં ખેડૂતો ખાતરની અછતનો સામનો કેમ કરી રહ્યા છે?
દેશના ઘણા રાજ્યો આ દિવસોમાં ડી-એમોનિયમ ફોસ્ફેટ (ડીએપી) ખાતરની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. ખેડૂતોને ખાતર મેળવવા લાઈનોમાં ઉભા રહેવું પડે છે. સ્થિતિ એવી છે કે હવે આ મુદ્દે દેશમાં રાજકીય વાતાવરણ પણ ગરમાયું છે. સવાલ એ થાય છે કે દેશમાં અચાનક ખાતરની અછત કેવી રીતે ઊભી થઈ?
હાલમાં દેશમાં રવિ પાકની વાવણી ચાલી રહી છે, પરંતુ ખેડૂતોને ખેતરોમાં વાવણી સમયે ડીએપી ખાતરની કટોકટીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ખેડૂતોને સરકારી દરે ઉપલબ્ધ ડીએપી ખાતર બ્લેકમાં ખરીદવું પડશે. સ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે અનેક જગ્યાએ ખાતર ખરીદવા માટે લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે.
ખરેખર, દેશમાં ડીએપી ખાતરની અછતનું મુખ્ય કારણ આયાત પર નિર્ભરતા છે. ભારતમાં ડીએપી ખાતરનું ઉત્પાદન મર્યાદિત છે અને દર વર્ષે દેશમાં લગભગ 100 લાખ ટન ડીએપીની જરૂર પડે છે. આ કારણે ભારત આયાત દ્વારા ડીએપીની અછતને પૂરી કરે છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, કેટલાક સમયથી લાલ સમુદ્રમાં સંકટ વધ્યું છે અને તેની અસર DAP ખાતરની આયાત પર પણ પડી છે.
રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જાન્યુઆરીથી ચાલી રહેલા લાલ સમુદ્રના સંકટને કારણે ડીએપીની આયાતને અસર થઈ છે, જેના પરિણામે ખાતરના જહાજોને કેપ ઓફ ગુડ હોપ થઈને 6,500 કિલોમીટરનું વધારાનું અંતર કાપવું પડ્યું છે. આ પડકારો હોવા છતાં, ભારત સરકારે સતત બે કેબિનેટ બેઠકોમાં ખાતરના ભાવ સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે (50 કિલોની થેલી માટે રૂ. 1,350).
આ ઉપરાંત મંત્રાલયે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડી-એમોનિયમ ફોસ્ફેટ (ડીએપી) અને નાઈટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ (એનપીકે)નું સ્થાનિક ઉત્પાદન તેના શ્રેષ્ઠ સ્તરે ચાલી રહ્યું છે. આ સાથે રેલ્વે મંત્રાલય, રાજ્ય સરકાર, પોર્ટ ઓથોરિટી અને ખાતર કંપનીઓ સાથે સંકલન કરીને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
-IANS