ઓપરેશન શિલ્ડ: ગુજરાતમાં 31 મેના રોજ સિવિલ ડિફેન્સ મોકડ્રિલ

'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે ઉદ્ભવેલા યુદ્ધ જેવા તણાવપૂર્ણ વાતાવરણે દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ સજ્જ કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી. આવા સંજોગોમાં સરકારે દેશભરમાં, ખાસ કરીને સરહદી રાજ્યોમાં, સિવિલ ડિફેન્સને મજબૂત કરવા મોકડ્રિલનું આયોજન કર્યું હતું. આ શ્રેણીમાં, ગુજરાતમાં 31 મે, 2025ના રોજ 'ઓપરેશન શિલ્ડ' નામની મોકડ્રિલ યોજવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.   ભારત-પાકિસ્તાન સરહદે 'ઓપરેશન સિંદૂર' બાદ ઉદ્ભવેલા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે 7 મે, 2025ના રોજ ગુજરાત સહિત દેશના 18 જિલ્લાઓમાં સિવિલ ડિફેન્સ મોકડ્રિલ યોજી હતી. આ મોકડ્રિલનો હેતુ કટોકટીના સમયે વહીવટી તંત્ર અને સામાન્ય નાગરિકોની તૈયારી તપાસવાનો હતો. 24 દિવસ બાદ, હવે ફરી એકવાર ગુજરાતમાં 31 મેના રોજ 'ઓપરેશન શિલ્ડ' હેઠળ મોકડ્રિલ યોજાશે.   આ પહેલાં 29 મે, 2025ના રોજ યોજાનારી મોકડ્રિલ વહીવટી કારણોસર મોકૂફ રાખવામાં આવી હતી. જોકે, હવે રાજ્ય સરકારે નવેસરથી તૈયારીઓ શરૂ કરી છે અને 31 મેના રોજ રાજ્યભરમાં આ મોકડ્રિલ યોજાશે.   સરહદી રાજ્યોમાં મોકડ્રિલનું આયોજન   ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 3,300 કિલોમીટરથી વધુ લાંબી સરહદ આવેલી છે, જેમાં જમ્મુ-કાશ્મીર નજીકની નિયંત્રણરેખા (LoC) અને પંજાબ, રાજસ્થાન તથા ગુજરાત નજીકની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ (IB)નો સમાવેશ થાય છે. આ ચારેય સરહદી રાજ્યોમાં કેન્દ્ર સરકારે મોકડ્રિલનો આદેશ આપ્યો હતો. ગુરુવારે સાંજે જાહેર થયેલી આ મોકડ્રિલ ગુજરાત, પંજાબ, રાજસ્થાન અને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં યોજાવાની હતી, જે હવે 31 મેના રોજ ગુજરાતમાં યોજાશે.   મોકડ્રિલ અને બ્લેકઆઉટ એક્સરસાઈઝ શું છે?   મોકડ્રિલ એ એક પ્રકારની પ્રેક્ટિસ છે, જેમાં કટોકટીની સ્થિતિ જેવી કે એર સ્ટ્રાઈક કે બોમ્બ હુમલા દરમિયાન વહીવટી તંત્ર અને નાગરિકોની પ્રતિક્રિયાની ઝડપ અને કાર્યક્ષમતા તપાસવામાં આવે છે. આનો હેતુ કટોકટીના સમયે લોકોની સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.   બ્લેકઆઉટ એક્સરસાઈઝ એટલે નિર્ધારિત સમય માટે સંપૂર્ણ વિસ્તારની લાઇટ્સ બંધ કરવી. આનો હેતુ દુશ્મન દેશના સંભવિત હુમલા દરમિયાન અંધારામાં વિસ્તારને સુરક્ષિત રાખવાનો છે, જેથી દુશ્મનને લક્ષ્ય સાધવામાં મુશ્કેલી પડે.   'ઓપરેશન શિલ્ડ' હેઠળ ગુજરાતમાં યોજાનારી આ મોકડ્રિલ દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત કરવાના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. ખાસ કરીને સરહદી રાજ્યોમાં આવી તૈયારીઓ નાગરિકો અને વહીવટી તંત્રને કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સજ્જ કરશે. 31 મે, 2025ના રોજ યોજાનારી આ મોકડ્રિલ ગુજરાતની સુરક્ષા તૈયારીઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.