ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણીનું ભવિષ્ય વધુ સુરક્ષિત અને સરળ બનવા જઈ રહ્યું છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) ને વધુ સુરક્ષિત અને ઉપયોગકર્તા-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવા માટે સતત નવી સુવિધાઓ રજૂ કરી રહ્યું છે. આ જ શ્રેણીમાં, NPCI ટૂંક સમયમાં બાયોમેટ્રિક્સ દ્વારા ચુકવણી સુવિધા શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેનાથી UPI ટ્રાન્ઝેક્શનની રીત સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે.
<h3>PIN ની જગ્યાએ ફિંગરપ્રિન્ટ કે ફેસ ID</h3>
હાલમાં UPI દ્વારા ચુકવણી કરવા માટે PIN (પર્સનલ આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર) દાખલ કરવો ફરજિયાત છે. પરંતુ, આગામી સમયમાં, જ્યારે આ નવી સુવિધા શરૂ થશે, ત્યારે વપરાશકર્તાઓ તેમના ચહેરા (ફેસ ID) અથવા ફિંગરપ્રિન્ટ (આંગળીના નિશાન) દ્વારા UPI ચુકવણી કરી શકશે.
બાયોમેટ્રિક પેમેન્ટ સિસ્ટમ, ફોન અનલોક કરવા માટે તમે ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા ફેસ ID નો ઉપયોગ કરો છો તે જ રીતે કામ કરશે. આ ચુકવણી સુવિધા PIN અથવા પાસવર્ડ કરતાં વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. PIN અથવા પાસવર્ડ સરળતાથી ચોરી અથવા નકલ કરી શકાય છે, જ્યારે બાયોમેટ્રિક ડેટાનું જોખમ પ્રમાણમાં ઓછું હોય છે, જે સુરક્ષામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. આનાથી યુઝર્સને ચુકવણીની પ્રક્રિયા વધુ સરળ લાગશે.
<h3>લોન્ચ તારીખ અને NPCI નો હેતુ</h3>
NPCI એ હજુ સુધી આ નવી બાયોમેટ્રિક પેમેન્ટ સુવિધાની લોન્ચ તારીખ વિશે કોઈ સત્તાવાર માહિતી આપી નથી. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમનું મુખ્ય ધ્યાન UPI ચુકવણીને પહેલા કરતાં વધુ સુરક્ષિત અને સરળ બનાવવા પર કેન્દ્રિત છે. શક્ય છે કે આગામી દિવસોમાં, UPI માં PIN ને બદલે બાયોમેટ્રિક્સનો ઉપયોગ કરવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે, જે ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં એક મોટો ફેરફાર લાવશે.
<h3>1 ઓગસ્ટથી UPI માં નવા ફેરફારો</h3>
આગામી ૧ ઓગસ્ટથી UPI માં કેટલાક અન્ય મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો પણ અમલમાં આવવાના છે:
<ul>
<li>
ઓટો-પે રિકવેસ્ટ ટાઇમિંગ: નવા નિયમો અનુસાર, હવે ઓટો-પે રિકવેસ્ટ ફક્ત સવારે ૧૦ વાગ્યા પહેલા અને બપોરે ૧ વાગ્યાથી સાંજે ૫ વાગ્યાની વચ્ચે જ મોકલવામાં આવશે. આનાથી વપરાશકર્તાઓને અનિયમિત સમયે આવતી ઓટો-પે રિકવેસ્ટથી થતી અસુવિધા ઘટશે.
</li>
<li>
ફાસ્ટ ફેઇલ ટ્રાન્ઝેક્શન સ્ટેટસ: ટ્રાન્ઝેક્શન નિષ્ફળ જાય ત્યારે તેનું સ્ટેટસ ઝડપથી અને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવામાં આવશે, જે વપરાશકર્તાને સમયસર માહિતી આપશે.
</li>
<li>
બેલેન્સ ચેક કરવાની મર્યાદા: વપરાશકર્તાઓ દિવસમાં ૫૦ થી વધુ વખત બેલેન્સ ચેક કરી શકશે નહીં. આ મર્યાદા સિસ્ટમ પરનો ભાર ઘટાડવામાં અને બિનજરૂરી ટ્રાન્ઝેક્શન્સને રોકવામાં મદદ કરશે.
</li>
</ul>
આ તમામ ફેરફારો UPI ને વધુ સુરક્ષિત, કાર્યક્ષમ અને વપરાશકર્તા-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવાના NPCI ના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. બાયોમેટ્રિક ચુકવણી સુવિધા ભવિષ્યમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સને વધુ સરળ અને સુરક્ષિત બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું સાબિત થશે.

જલ્દી આવશે નવો બદલાવ

ટુંક સમયમાં આવશે UPI પેમેન્ટમાં ક્રાંતિ: PIN નહીં, બાયોમેટ્રિક્સથી થશે સુરક્ષિત ચુકવણી!

July 29, 2025 | 20:17 IST