ભારતે સફળતાપૂર્વક યુએન માનવાધિકાર સમીક્ષા પૂર્ણ કરી, વૈશ્વિક ફ્રેમવર્ક પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી

એક મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી સિદ્ધિમાં, ભારતે જિનીવામાં નાગરિક અને રાજકીય અધિકારો પરના આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર (ICCPR) હેઠળ યુએન માનવ અધિકાર સમિતિ દ્વારા તેની ચોથી સામયિક સમીક્ષા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે.

15-16 જુલાઈના રોજ યોજાયેલી સમીક્ષામાં, નાગરિક અને રાજકીય અધિકારો સાથે સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર, 18 સ્વતંત્ર નિષ્ણાતોનો સમાવેશ કરતી માનવ અધિકાર સમિતિ સાથે રચનાત્મક સંવાદમાં સામેલ એક ઉચ્ચ સ્તરીય ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ જોવા મળ્યું હતું.

એટર્ની જનરલ આર વેંકટરામણી અને સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાના નેતૃત્વમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ, સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી, લઘુમતી બાબતો, બાહ્ય બાબતો, આદિજાતિ બાબતો અને ગૃહ બાબતો સહિતના વિવિધ મંત્રાલયોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સામેલ હતા. .

પ્રતિનિધિમંડળે બંધારણ અને કાયદાકીય અને ન્યાયિક માળખા હેઠળ બાંયધરી આપવામાં આવેલ માનવ અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સુરક્ષિત કરવામાં ભારતની પ્રતિબદ્ધતા, ક્રિયાઓ અને સિદ્ધિઓ દર્શાવી હતી. સમીક્ષાએ આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર માળખા સાથે જોડાવા અને તેના નાગરિકોના માનવાધિકારોના રક્ષણ અને પ્રચાર તરફના પ્રયાસો ચાલુ રાખીને ચિંતાઓને દૂર કરવાની ભારતની ઈચ્છા દર્શાવી.

માનવ અધિકાર સમિતિએ ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી પગલાં, બિન-ભેદભાવ, મહિલાઓ અને લઘુમતીઓની સ્થિતિ, આતંકવાદ વિરોધી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પગલાં, ન્યાયિક માળખું, ગોપનીયતા અને ડેટા સંરક્ષણ કાયદા અને ભારતના નવા ફોજદારી કાયદા જેવા વિવિધ વિષયો પર પ્રશ્નો પૂછ્યા.

ભારતીય પક્ષે સંવેદનશીલ જૂથોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવામાં તેની સફળતાને પ્રકાશિત કરી અને વૈશ્વિક માનવ અધિકાર માળખાના વિકાસમાં દેશના યોગદાનને યાદ કર્યું.

 પ્રતિનિધિમંડળે ભારતની બહુલતાવાદ, અહિંસા અને વિવિધતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા પણ દર્શાવી હતી, જે દેશની પરંપરાઓ અને નૈતિકતામાં ઊંડે સુધી સમાયેલ છે. સમીક્ષા નોંધપાત્ર હતી કારણ કે તે 25 વર્ષના અંતરાલ પછી આવી હતી, જેમાં ભારતની છેલ્લી સમીક્ષા 1997માં હતી. ભારત 1979માં ICCPR માટે પક્ષકાર બન્યું હતું અને અત્યાર સુધીમાં આવી ત્રણ સમીક્ષાઓ થઈ ચૂકી છે.

 સમીક્ષાનું સફળ નિષ્કર્ષ માનવ અધિકારના મુદ્દાઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સાથે જોડાવા માટેની ભારતની પ્રતિબદ્ધતા અને વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓમાંથી શીખવાની તેની ઈચ્છા દર્શાવે છે.

વિદેશ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે સમીક્ષાએ માનવાધિકારના પ્રમોશન અને સંરક્ષણ પ્રત્યે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા અને આ મુદ્દાઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સાથે જોડાવા માટેની તેની ઈચ્છા દર્શાવી છે.

નિવેદનમાં ભારતની ગતિશીલ સંસદીય લોકશાહીને પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે, જેણે તાજેતરમાં સૌથી મોટી લોકશાહી કવાયત સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે, અને તેની પરંપરાઓ અને નૈતિકતાનું મૂળ બહુલવાદ, અહિંસા અને વિવિધતામાં છે.

સમીક્ષાના પરિણામને ભારત માટે એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ તરીકે જોવામાં આવે છે, જે માનવાધિકારોને જાળવી રાખવા અને આ મુદ્દાઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સાથે જોડાવા માટેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. આ સમીક્ષા ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓમાંથી શીખવાની અને તેના નાગરિકોના માનવાધિકારોના રક્ષણ અને પ્રોત્સાહન તરફના તેના પ્રયાસો ચાલુ રાખવાની તક પણ પૂરી પાડે છે.