ગંગોત્રીમાં બિન-હિંદુઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ

ઉત્તરાખંડના ચારધામ યાત્રામાં મોટો વિવાદ ઉભો થયો છે. ગંગોત્રી મંદિર સમિતિએ રવિવારે યોજાયેલી બેઠકમાં ગંગોત્રી ધામ અને માતા ગંગાના શિયાળુ નિવાસસ્થાન મુખબા ગામમાં બિન-હિંદુઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય ફક્ત મંદિર સંકુલ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ મુખબા ગામમાં પણ અસરકારક રીતે અમલમાં રહેશે. ગંગોત્રી મંદિર સમિતિના પ્રમુખ સુરેશ સેમવાલે જણાવ્યું કે, આ નિર્ણય ધાર્મિક પરંપરાઓ, શ્રદ્ધા અને પવિત્રતા જાળવવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. સ્થાનિક સ્તરે નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.

બદ્રીનાથ-કેદારનાથમાં પણ આવો જ પ્રસ્તાવ વિચારાઈ રહ્યો ગંગોત્રી પછી હવે બદ્રીનાથ અને કેદારનાથ મંદિર સમિતિમાં પણ આવો જ પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ છે. બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિના અધ્યક્ષ હેમંત દ્વિવેદીએ સંકેત આપ્યો છે કે આગામી બોર્ડ બેઠકમાં આ મુદ્દે ચર્ચા થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે સમિતિ હેઠળના અન્ય મંદિરો માટે પણ બિન-હિંદુઓના પ્રવેશ વ્યવસ્થા અંગે નીતિ નક્કી કરવામાં આવશે. જોકે, અંતિમ નિર્ણય બોર્ડ બેઠક પછી જ લેવામાં આવશે.

હર કી પૌડીમાં પણ પ્રતિબંધની માંગ આ નિર્ણય બાદ ઉત્તરાખંડમાં અન્ય ધાર્મિક સ્થળોએ પણ બિન-હિંદુઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધની માંગ ઉઠી છે. હરિદ્વારની હર કી પૌડીમાં બિન-હિંદુઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ ફરી એકવાર તેજ થઈ છે. ગંગા સભા સાથે સંકળાયેલા કેટલાક સંગઠનો અને વ્યક્તિઓએ ધાર્મિક પરંપરાઓના રક્ષણના નામે આ માંગ કરી છે. તેઓ હરિદ્વાર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના 1916ના બાયલોઝને ટાંકીને કહે છે કે બ્રિટિશ યુગથી જ આ નિયમ અમલમાં છે.

સોશિયલ મીડિયા પર બે ધ્રુવની ચર્ચા સોશિયલ મીડિયા પર આ નિર્ણયને લઈને બે ધ્રુવની ચર્ચા જોવા મળી રહી છે:

• એક વર્ગ કહે છે: "ધાર્મિક સ્થળોની પવિત્રતા જાળવવા માટે આ જરૂરી છે. અન્ય ધર્મના લોકો પણ પોતાના પવિત્ર સ્થળોમાં આવું જ કરે છે."
• બીજો વર્ગ કહે છે: "આ ભેદભાવ છે. ભારત ધર્મનિરપેક્ષ દેશ છે. દરેકને ધાર્મિક સ્થળોમાં પ્રવેશનો અધિકાર છે."

X પર #GangotriBan, #NonHinduEntry, #UttarakhandTemples, #CharDhamRules જેવા હેશટેગ્સ ટ્રેન્ડ કરી રહ્યા છે. ઘણા યુઝર્સે લખ્યું છે:

• "ગંગોત્રીમાં બિન-હિંદુઓ પર પ્રતિબંધ – ધાર્મિક પવિત્રતા જાળવવા માટે જરૂરી છે."
• "આ ભેદભાવ છે – બધા ધર્મના લોકોને બરાબર અધિકાર હોવા જોઈએ."
• "બદ્રી-કેદારમાં પણ પ્રતિબંધ આવે તો સારું – ચારધામની પવિત્રતા બચશે."

સરકાર અને વહીવટીતંત્રનું રિએક્શન ઉત્તરાખંડ સરકાર અને ચારધામ દેવસ્થાન વ્યવસ્થા અધિકારીએ હજુ સુધી આ અંગે કોઈ આધિકારિક નિવેદન આપ્યું નથી. પરંતુ સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે જણાવ્યું કે ગંગોત્રી અને મુખબા ગામમાં નિયમોનું પાલન કરાવવા માટે પોલીસ અને સ્થાનિક અધિકારીઓને સૂચના આપવામાં આવી છે. બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિની આગામી બેઠકમાં આ મુદ્દે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.

આ નિર્ણયથી ચારધામ યાત્રા અને ઉત્તરાખંડના ધાર્મિક સ્થળોની પવિત્રતા જાળવવાની ચર્ચા તેજ થઈ છે, પરંતુ બીજી તરફ ભેદભાવ અને ધર્મનિરપેક્ષતાના મુદ્દે વિવાદ પણ વધી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે વધુ ચર્ચા અને પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી શકે છે.