એલોન મસ્ક સામે ઓવૈસીનો પડકાર: “મોદીનો વિરોધ અલગ, ભારતના નિર્ણયો કોઈ વિદેશી નહીં કરે”

Asaduddin Owaisi Elon Musk Starlink Controversy: એલોન મસ્કના સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટને ભારતમાં મંજૂરી મળવામાં થઈ રહેલા વિલંબનો વિવાદ હવે માત્ર ટેકનોલોજી અને ટેલિકોમ ક્ષેત્ર પૂરતો રહ્યો નથી. આ મુદ્દે દેશના રાજકારણમાં પણ ગરમાવો આવ્યો છે. AIMIMના વડા અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ મસ્કના નિવેદનોનો જવાબ આપતાં સ્પષ્ટ કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો વિરોધ કરવો એ અલગ બાબત છે, પરંતુ કોઈ વિદેશી ઉદ્યોગપતિ ભારતને કેવી રીતે ચાલવું તે નક્કી કરી શકે નહીં. બીજી તરફ, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ મસ્કના નિવેદનને આધારે ઉદ્યોગપતિઓ અને સરકારના સંબંધો પર ફરી સવાલ ઉઠાવ્યા છે. આ સમગ્ર વિવાદે ત્રણ મોટા મુદ્દા ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવ્યા છે: ભારતમાં સ્ટારલિંકને મંજૂરીમાં વિલંબ કેમ થઈ રહ્યો છે, સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ બજારમાં સ્પર્ધાને લઈને ઉઠેલા આક્ષેપો કેટલા યોગ્ય છે અને રાષ્ટ્રવાદના રાજકારણમાં ભારતના નિર્ણય લેવાના અધિકારનો અર્થ શું છે?

“મોદીનો વિરોધ કરું છું, પણ ભારતના નિર્ણયો ભારત જ લેશે”: ઓવૈસી
હૈદરાબાદમાં ઓવૈસીએ મસ્કના નિવેદનો અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે તેઓ નરેન્દ્ર મોદીના રાજકીય વિરોધી રહ્યા છે અને આગળ પણ રહેશે. જોકે, તેનો અર્થ એવો નથી કે કોઈ વિદેશી ઉદ્યોગપતિ વડાપ્રધાન અથવા ભારતની નીતિઓ અંગે આદેશ આપવાની ભૂમિકા ભજવે. ઓવૈસીએ ભાજપના રાષ્ટ્રવાદી રાજકારણ સામે પણ સવાલ ઊભો કર્યો. તેમના નિવેદનનો મુખ્ય મુદ્દો એ હતો કે ભારતના સંસાધનો, નિયમો અને નીતિઓ અંગે નિર્ણય લેવાનો અધિકાર દેશનો છે. તેમણે વડાપ્રધાન મોદીને પણ મસ્કને સ્પષ્ટ સંદેશ આપવા કહ્યું કે ભારત પોતાના નિર્ણયો પોતે લેશે. અમેરિકાના વલણ પર સવાલ ઉઠાવતાં ઓવૈસીએ રશિયન ઊર્જા ઉત્પાદનોની ખરીદીનો મુદ્દો પણ રજૂ કર્યો. તેમનો આક્ષેપ હતો કે અમેરિકા ભારતને રશિયા પાસેથી ઓછી ખરીદી કરવા કહે છે, જ્યારે પોતે પણ રશિયન ઊર્જા ઉત્પાદનો ખરીદે છે. આ રીતે ઓવૈસીએ સ્ટારલિંક વિવાદને ભારતની સ્વતંત્ર નીતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના વ્યાપક મુદ્દા સાથે જોડ્યો.

મસ્કનો આક્ષેપ: સ્ટારલિંકની એન્ટ્રી કોણ રોકે છે?
સ્પેસએક્સના સ્થાપક એલોન મસ્કે સોશિયલ મીડિયા પર આક્ષેપ કર્યો હતો કે કેટલાક શક્તિશાળી ઉદ્યોગપતિઓ પોતાના વર્ચસ્વને જાળવી રાખવા માટે ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રીમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યા છે. ત્યારબાદ તેમણે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી અંગે સવાલ ઉઠાવીને તેમને વ્યંગાત્મક રીતે “પ્રધાનમંત્રી અંબાણી” તરીકે સંબોધ્યા હતા. મસ્કના આ નિવેદનથી સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધા અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ અંગે ચર્ચા તેજ બની. કેન્દ્ર સરકારે ભેદભાવના આરોપોને નકારી કાઢતાં કહ્યું છે કે સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન સેવાઓ માટેની નિયમનકારી પ્રક્રિયા નિષ્પક્ષ છે અને સુરક્ષા સંબંધિત શરતોનું પાલન જરૂરી છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટારલિંક ઉપરાંત રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી-સમર્થિત યુટેલસેટ વનવેબની સેટેલાઇટ સેવાઓ પણ જરૂરી સુરક્ષા મંજૂરીઓની પ્રક્રિયામાં છે. આ મંજૂરીઓ વિના કોઈ કંપની પોતાની સેવા શરૂ કરી શકતી નથી.

રાહુલ ગાંધીનો કટાક્ષ: “બીજા વ્યક્તિને મળશો ત્યારે…”
મસ્કના “શું અંબાણી ભારતના વાસ્તવિક બોસ છે?” એવા સવાલ પછી રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું, “ભારતમાં તમારું સ્વાગત છે, એલોન. બીજા વ્યક્તિને મળો ત્યાં સુધી રાહ જુઓ.” રાહુલે પોતાના નિવેદનમાં કોઈનું નામ લીધું નહોતું, પરંતુ તેમની ટિપ્પણીને ગૌતમ અદાણી તરફના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી. રાહુલ ગાંધીએ અગાઉ પણ અદાણી અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચેની નિકટતા અંગે આક્ષેપો કર્યા છે. કોંગ્રેસનો દાવો રહ્યો છે કે મોટા ઉદ્યોગપતિઓને સરકારની નીતિઓથી લાભ મળે છે. આ વખતે સ્ટારલિંક વિવાદે ફરી એ જ રાજકીય ચર્ચાને વેગ આપ્યો છે. મસ્કે રાહુલના જવાબ પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું હતું કે આ બાબત ખરેખર ચિંતાજનક છે.

રિલાયન્સનો જવાબ અને સરકારની સુરક્ષા પ્રક્રિયા
વિવાદ વચ્ચે રિલાયન્સે જણાવ્યું છે કે તે સ્ટારલિંક સહિત સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધાનું સ્વાગત કરે છે. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, જિયોની પોતાની સેટેલાઇટ સેવાઓ પણ જરૂરી સરકારી મંજૂરીઓની રાહ જોઈ રહી છે. રિલાયન્સે ભાર મૂક્યો કે ભારતમાં કામ કરવા માટે તમામ કંપનીઓએ દેશના કાયદા અને નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. આથી, એક તરફ મસ્ક મંજૂરીમાં વિલંબ અંગે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સરકાર સુરક્ષા તપાસને જરૂરી પ્રક્રિયા ગણાવી રહી છે.

સ્ટારલિંક વિવાદ હવે રાજકીય મુદ્દો કેમ બન્યો?
સ્ટારલિંકની ભારતમાં એન્ટ્રીનો મુદ્દો હવે વિદેશી ઉદ્યોગપતિ, ભારતીય કોર્પોરેટ જગત અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચેના સંબંધો સુધી પહોંચી ગયો છે. રાહુલ ગાંધી આ વિવાદને ઉદ્યોગપતિઓ અને સરકારના સંબંધો પર સવાલ ઉઠાવવા માટે ઉપયોગમાં લઈ રહ્યા છે, જ્યારે ઓવૈસીનો ભાર ભારતની સ્વતંત્ર નિર્ણયશક્તિ અને રાષ્ટ્રવાદના દાવાઓ પર છે. આગળનો મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે સ્ટારલિંક સહિતની કંપનીઓને સુરક્ષા અને નિયમનકારી મંજૂરી ક્યારે મળે છે અને શું સરકાર તમામ કંપનીઓ માટે સમાન પ્રક્રિયા જાળવી રાખે છે. હાલ માટે, મસ્કના આક્ષેપો, સરકારનું સ્પષ્ટીકરણ અને રાજકીય નેતાઓની પ્રતિક્રિયાઓએ આ વિવાદને રાષ્ટ્રીય રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે.