ઈરાન યુદ્ધની અસરઃ પ્રિમિયમ પેટ્રોલ 2 રૂપિયા મોંઘુ

અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસર પશ્ચિમ એશિયામાં પેટ્રોલના ભાવ પર પડી છે. દેશમાં પ્રીમિયમ એટલે કે પાવર પેટ્રોલના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 2.30 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પેટ્રોલ ડીલરોએ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. અહેવાલ મુજબ ભાવ વધારો ફક્ત પાવર પેટ્રોલ પર જ લાગુ થશે. નિયમિત પેટ્રોલના ભાવમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.

આ વધારો મુખ્યત્વે તેવા ગ્રાહકોને અસર કરશે જેઓ હાઈ-ઓક્ટેન અથવા પ્રીમિયમ પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરે છે. પ્રીમિયમ પેટ્રોલનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે એન્જિનના સારા પ્રદર્શન અને વધુ માઇલેજ માટે થાય છે. ભાવ વધારાના કારણે પ્રીમિયમ પેટ્રોલ ₹2.09 થી ₹2.35 પ્રતિ લિટર મોંઘુ થયું છે. IOCL નું XP95 પેટ્રોલ, HPCL નું પાવર પેટ્રોલ અને BPCL નું સ્પીડ પેટ્રોલ મોંઘુ થયુ છે. ઈરાન યુદ્ધના કારણે 7 માર્ચે LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારા બાદ ઇંધણના ભાવમાં નાગરિકોને બીજો ફટકો પડ્યો છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો

તેલ કંપનીઓએ હજુ સુધી ભાવ વધારા માટે સત્તાવાર રીતે કોઈ કારણ આપ્યું નથી. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધઘટ અને ઇરાન યુદ્ધને કારણે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ફેરફાર ભાવ વધારાનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે.

ભારત તેની જરૂરિયાતોના 88 ટકા આયાત કરે છે

નોંધનીય છે કે ઇરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હુમલા અને તેહરાનના મોટા પાયે બદલો લેવાને કારણે તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 થી ઉપર વધી ગયા છે. જેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપક ગભરાટ ફેલાયો છે. ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતના આશરે 88 ટકા આયાત કરે છે. વૈશ્વિક ભાવમાં આ વધારો એક નોંધપાત્ર મેક્રોઇકોનોમિક જોખમ ઊભું કરે છે. ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધને પણ વિસ્તૃત કરે છે. રૂપિયા પર દબાણ લાવે છે અને ઘરો અને વ્યવસાયો માટે ઇંધણ ખર્ચમાં વધારો કરે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ટ્રાફિક સ્થગિત

યુદ્ધ શરૂ થયા પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ બંધ થવાને કારણે તેલ બજારના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો પુરવઠાનો વિક્ષેપ પડ્યો છે. યુદ્ધ પહેલા આશરે 15 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને 5 મિલિયન બેરલ તેલ ઉત્પાદનો સામાન્ય રીતે આ સ્ટ્રેટમાંથી દરરોજ પસાર થતા હતા. જે વૈશ્વિક તેલ વપરાશના આશરે 20 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાતનો અડધો ભાગ તેની ગેસ આયાતનો 40 ટકા અને તેના LPG પુરવઠાનો 85-90 ટકા આ માર્ગ દ્વારા પસાર થતો હતો. તેના કારણે ભારત માટે નોંધપાત્ર ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે.