ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ શનિવારે જાહેરાત કરી હતી કે આ વર્ષે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું પાંચ દિવસ વહેલું શરૂ થશે. સામાન્ય રીતે 1 જૂનથી શરૂ થતું ચોમાસું આ વર્ષે 27 મેના રોજ કેરળના દરિયાકાંઠે પહોંચે તેવી શક્યતા છે. IMDના ડેટા અનુસાર, આ પહેલાં 2022માં ચોમાસું ત્રણ દિવસ વહેલું, એટલે કે 29 મેના રોજ શરૂ થયું હતું. આ વહેલી શરૂઆત ભારતના કૃષિ અને અર્થતંત્ર માટે મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે.
IMD અનુસાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું સામાન્ય રીતે 1 જૂનની આસપાસ કેરળમાં શરૂ થાય છે અને 8 જુલાઈ સુધીમાં આખા દેશને આવરી લે છે. આ ચોમાસું 17 સપ્ટેમ્બરની આસપાસ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાંથી વિદાય લેવાનું શરૂ કરે છે અને 15 ઑક્ટોબર સુધીમાં દેશભરમાંથી સંપૂર્ણપણે ખસી જાય છે. આ ચાર મહિનાનો ચોમાસુ સમયગાળો (જૂનથી સપ્ટેમ્બર) ભારતના કૃષિ, જળસંચય અને અર્થતંત્ર માટે નિર્ણાયક હોય છે.
2025ની આગાહી: સામાન્યથી વધુ વરસાદ
IMDએ એપ્રિલમાં 2025ના ચોમાસા માટે સામાન્યથી વધુ વરસાદની આગાહી કરી હતી. ખાસ કરીને, હવામાન વિભાગે અલ નીનોની સ્થિતિની શક્યતાને નકારી કાઢી છે, જે સામાન્ય રીતે ઓછા વરસાદનું કારણ બને છે. પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના સચિવ એમ રવિચંદ્રનના જણાવ્યા અનુસાર, "જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભારતમાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ પડવાની શક્યતા છે." આ આગાહી ખેડૂતો અને નીતિ નિર્માતાઓ માટે રાહતના સમાચાર લાવે છે, કારણ કે ચોમાસું ભારતની 50%થી વધુ ખેતી માટે નિર્ભર છે.
છેલ્લા એક મહિનાથી દેશના મોટા ભાગોમાં ભારે પવન સાથે વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને, છેલ્લા પાંચ દિવસમાં ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, હરિયાણા, ગુજરાત અને પંજાબના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદ પડ્યો છે. આ હવામાન પેટર્ન ચોમાસાની વહેલી શરૂઆતની આગાહીને મજબૂતી આપે છે. આવા વરસાદથી ખેતીની પ્રારંભિક તૈયારીઓને ફાયદો થઈ શકે છે, પરંતુ ભારે વરસાદના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ પણ રહે છે.
ભારતમાં ચોમાસું માત્ર ખેતી જ નહીં, પરંતુ પીવાના પાણીની સુવિધા, જળવિદ્યુત ઉત્પાદન અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ મહત્વનું છે. વહેલું અને સારું ચોમાસું ખાદ્ય સુરક્ષા અને આર્થિક સ્થિરતા માટે સકારાત્મક સંકેત આપે છે. જોકે, અતિવૃષ્ટિ અથવા અનિયમિત વરસાદની સ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટે પૂરતી તૈયારીઓ કરવી જરૂરી છે.
IMDની આગાહી અનુસાર, 2025નું ચોમાસું વહેલું અને સામાન્યથી વધુ વર veroસાદ સાથે આવવાની શક્યતા છે. આ ખેડૂતો, નીતિ નિર્માતાઓ અને સામાન્ય નાગરિકો માટે આશાસ્પદ સમાચાર છે. જોકે, ચોમાસાના આગમન સાથે પૂર, ટ્રાફિક અને અન્ય હવામાન સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરવા માટે અગાઉથી આયોજન જરૂરી છે. ચોમાસાની આ વહેલી શરૂઆત ભારતના આર્થિક અને કૃષિ દૃષ્ટિકોણથી એક નવી આશા જગાડે છે.