Driving Licence New Rules: ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ (Driving Licence) ધરાવતા લોકો માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) એ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સના નિયમોમાં સુધારા માટે નવો ડ્રાફ્ટ જાહેર કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો હેતુ DL સંબંધિત સેવાઓને સરળ, ઝડપી અને વધુ પારદર્શક બનાવવાનો છે. ડ્રાફ્ટમાં સરનામું, મોબાઇલ નંબર અને ઇ-મેઇલ અપડેટ જેવી કેટલીક સેવાઓ મફતમાં આપવાની સાથે અરજીઓના નિકાલ માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરવાની જોગવાઈ પણ સૂચવવામાં આવી છે. મંત્રાલયે આ પ્રસ્તાવિત ફેરફારો અંગે જાહેર જનતા અને સંબંધિત હિસ્સેદારો પાસેથી આગામી 30 દિવસમાં સૂચનો અને વાંધા મંગાવ્યા છે.
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સમાં સરનામું અને મોબાઇલ નંબર અપડેટ મફત?
નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સમાં સરનામું, મોબાઇલ નંબર અથવા ઇ-મેઇલ અપડેટ કરવા માટે ફી ન લેવાનો પ્રસ્તાવ છે. હાલમાં લાઇસન્સમાં વિગતો બદલવા માટે લાગતી પ્રક્રિયા અને ફી અંગે અરજદારોને મુશ્કેલી પડી શકે છે. પ્રસ્તાવ અમલમાં આવે તો આ સેવાઓ વધુ સરળ બની શકે છે. આ પગલાથી લોકો પોતાના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સમાં સાચી અને અપડેટેડ માહિતી જાળવી શકશે.
આધાર આધારિત ઓનલાઈન વેરિફિકેશન પણ મફત રહેશે
મંત્રાલયના પ્રસ્તાવમાં આધાર આધારિત ઓનલાઈન પ્રમાણીકરણ (Aadhaar Authentication) દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સેવાઓને પણ ફીમાંથી મુક્ત રાખવાની જોગવાઈ સામેલ છે. સારથી (Sarathi) પોર્ટલ અથવા અન્ય ડિજિટલ માધ્યમથી થતી સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ અરજદારો માટે વધુ સરળ બનાવવાનો આ પ્રયાસ છે. ઓનલાઈન સેવાઓનો વ્યાપ વધવાથી RTO કચેરીઓની મુલાકાત લેવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે અને લાઇસન્સ સંબંધિત કામગીરીમાં સમયની બચત થઈ શકે છે.
નામ બદલવાની અરજીનો 15 દિવસમાં નિકાલ
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સની અરજી પ્રક્રિયામાં વિલંબ ઘટાડવા માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. ડ્રાફ્ટ મુજબ, લાઇસન્સમાં નામ અથવા અન્ય જરૂરી વિગતો બદલવા માટે કરવામાં આવેલી અરજીનો નિર્ણય 15 દિવસમાં લેવાની જોગવાઈ સૂચવવામાં આવી છે. સરનામું બદલવાની અરજી પર સંબંધિત વિભાગ 30 દિવસમાં નિર્ણય ન લે તો અરજી આપમેળે મંજૂર ગણવાની જોગવાઈ પણ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, લાઇસન્સમાંથી વાહનની કોઈ શ્રેણી દૂર કરવાની અરજી માટે સાત દિવસની સમયમર્યાદા સૂચવવામાં આવી છે. આ જોગવાઈઓ અંતિમ નિયમોમાં યથાવત્ રહે તો અરજદારોને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવાની સમસ્યામાં રાહત મળી શકે છે.
ફોર્મ 2Aથી DLની અરજી પ્રક્રિયા સરળ બનશે
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ રિન્યુઅલ, ડુપ્લિકેટ લાઇસન્સ મેળવવા અને લાઇસન્સમાં નવી વાહન શ્રેણી ઉમેરવા જેવી સેવાઓ માટે નવું ફોર્મ 2A રજૂ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. સાથે જ, સારથી પોર્ટલ પર અરજી કરતી વખતે જરૂરી કેટલીક માહિતી ઓટો-ફિલ કરવાની વ્યવસ્થા વિકસાવવાની જોગવાઈ છે. તેનાથી વારંવાર એક જ માહિતી દાખલ કરવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે અને અરજી કરતી વખતે થતી ભૂલો પણ ઓછી થઈ શકે છે.
વીજળી અને LPG બિલ સરનામાના પુરાવા તરીકે માન્ય?
નવા ડ્રાફ્ટમાં સરનામાના પુરાવા માટે દસ્તાવેજોની યાદી સરળ બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. તે મુજબ, વીજળીનું બિલ અને ઘરેલું LPG ગેસનું બિલ સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારવાની જોગવાઈ સૂચવવામાં આવી છે. આ બિલ ત્રણ મહિનાથી જૂનાં ન હોવાની શરત રાખવામાં આવી છે. આ ફેરફાર અમલમાં આવે તો અન્ય સરનામાના પુરાવા મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા અરજદારો માટે લાઇસન્સ સંબંધિત પ્રક્રિયા સરળ બની શકે છે.
ઇમરજન્સી સંપર્ક અને અંગદાનનો વિકલ્પ
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સની અરજીમાં માર્ગ સુરક્ષા અને કટોકટીની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઇમરજન્સી સંપર્કની વિગતો આપવાની જોગવાઈ પણ પ્રસ્તાવિત છે. અકસ્માત જેવી પરિસ્થિતિમાં સંબંધિત વ્યક્તિના પરિવાર અથવા નજીકના સંપર્ક સુધી પહોંચવામાં આ માહિતી ઉપયોગી બની શકે છે. આ ઉપરાંત, અરજી ફોર્મમાં સ્વૈચ્છિક અંગદાન માટે સંમતિ આપવાનો વિકલ્પ ઉમેરવાનો પ્રસ્તાવ પણ છે. આ વિકલ્પનો હેતુ લોકોને અંગદાન અંગે નિર્ણય લેવાની તક આપવાનો છે.
હાલ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સના નવા નિયમો લાગુ થયા છે?
મહત્વની વાત એ છે કે આ ફેરફારો હાલમાં ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવનો ભાગ છે. માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલયે જાહેર જનતા પાસેથી સૂચનો અને વાંધા મંગાવ્યા છે. ત્યારબાદ મળેલા પ્રતિસાદ અને સરકારના અંતિમ નિર્ણયના આધારે નિયમોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ધારકોએ સરનામું કે મોબાઇલ નંબર અપડેટ કરવા માટેની ફી, સમયમર્યાદા અથવા અન્ય પ્રક્રિયામાં ફેરફાર થયો છે એવું માનીને હાલની પ્રક્રિયા અવગણવી નહીં. અંતિમ નિયમો અને સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ નવી જોગવાઈઓનો અમલ ક્યારે અને કેવી રીતે થશે તે સ્પષ્ટ થશે.