Jagannath Puri : ભગવાન દર વર્ષે કઇ માસીના ઘેર જાય છે..?

જગન્નાથ મંદિર રથયાત્રા એક એવો તહેવાર છે જેને ઉજવવા માટે ભારતભરમાંથી ભક્તો પુરી પહોંચે છે. ઓરિસ્સાના પુરી શહેરમાં લાખો લોકોનો મેળો ભરાય છે. અષાઢ મહિનાના બીજા દિવસે ભગવાન જગન્નાથ તેમના ભાઈ બલરામ, તેમની બહેન સુભદ્રા સાથે રથ પર સવાર થઈને તેમની માસી ગુંડીચા માતાના મંદિરે જાય છે. જેને તેમની માસીનું ઘર કહેવામાં આવે છે. માસીના ઘરે ગયા પછી, તેઓ 7 દિવસ ત્યાં આરામ કરે છે અને પછી જગન્નાથ પુરી પાછા ફરે છે.

ભગવાન જગન્નાથની આ લીલા ખૂબ જ રહસ્યમય છે. આ યાત્રા પહેલા, ભગવાન જગન્નાથના દરવાજા 15 દિવસ માટે બંધ રહે છે, કારણ કે ભગવાન જગન્નાથ 15 દિવસ સુધી તાવથી પીડાય છે અને સ્વસ્થ થતાં જ તેઓ તેમની માસીના ઘરે ફરવા જાય છે.
માતા ગુંડીચા મંદિર રાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્નની પત્ની છે, જેમણે મંદિર બનાવ્યું હતું, અને તેમને ભગવાનની માતાનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. ગુંડીચા મંદિર ભગવાન જગન્નાથ મંદિરથી 3 કિલોમીટર દૂર છે. જો આપણે તેની સ્થાપત્ય પર નજર કરીએ તો, તે કલિંગ કાળની લાગે છે. માતા ગુંડિચા અને આ યાત્રા વિશે ઘણી વાર્તાઓ છે.

તે પ્રચલિત વાર્તાઓમાંની એક એવી છે કે, એકવાર ભગવાન જગન્નાથ રાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્નના સ્વપ્નમાં પ્રગટ થયા અને તેમણે કહ્યું કે તમને દરિયા કિનારે લાકડાનો ટુકડો મળશે અને તેમાંથી મારી મૂર્તિ બનાવશો અને એવું જ થયું, રાજાને લાકડાનો એક ભાગ મળ્યો અને તેમાંથી તેમણે ભગવાન જગન્નાથની મૂર્તિ તૈયા કરાવી. તે મૂર્તિ બનાવવા માટે કોઈ શિલ્પકાર નહોતો, પછી એક વૃદ્ધ માણસ ત્યાં આવ્યો જે દેવતાઓના શિલ્પકાર વિશ્વકર્મા હતા. તેમણે પોતાનો પરિચય આપ્યો નહીં પણ કહ્યું કે હું આ મૂર્તિ બનાવીશ પરંતુ શરત એ છે કે 21 દિવસ સુધી કોઈ તે ઇમારતમાં પ્રવેશ કરશે નહીં, જેમાં હું આ મૂર્તિઓ બનાવીશ પરંતુ રાજાએ જિજ્ઞાસાથી થોડા દિવસ પહેલા તે દરવાજો ખોલ્યો અને તેને હાથ અને પગ વિનાની અધૂરી મૂર્તિઓ મળી, પરંતુ કોઈ શિલ્પકાર નહીં, પછી ભગવાન રાજાના સ્વપ્નમાં પ્રગટ થયા અને કહ્યું કે મને આ રીતે સ્થાપિત કરો.

હવે ચર્ચા ચાલી રહી હતી કે ભગવાન જગન્નાથની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા માટે કોને બોલાવવા જોઈએ, જ્યારે નારદજી ત્યાં પહોંચ્યા અને તેમણે કહ્યું કે ભગવાન જગન્નાથની સ્થાપના ફક્ત એક ખાસ વ્યક્તિ જ કરી શકે છે, ફક્ત બ્રહ્માજી જ તેની સ્થાપના કરી શકે છે. બ્રહ્માજીની પરવાનગી લેવા માટે, રાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્ન નારદજી સાથે બ્રહ્મલોક ગયા. તેમના ગયા પછી, રાણી ગુંડિચાએ કહ્યું કે જ્યારે મારા પતિ અહીં નથી હોતા, ત્યારે હું પણ ધ્યાનમાં લીન થઈ જાઉં છું અને તે ગુંડિચા મંદિરની એક ગુફામાં ધ્યાનમાં લીન થઈ ગઈ. જતા પહેલા, તેમણે ભગવાન જગન્નાથ પાસેથી વચન લીધું કે તમે મને મળવા ચોક્કસ આવશો. એવું કહેવાય છે કે આ એ જ પ્રક્રિયા છે જે આજ સુધી ચાલી રહી છે.

 ભગવાન જગન્નાથ દર વર્ષે માતા ગુંડિચાને મળવા જાય છે. એવું કહેવાય છે કે દર વર્ષે ભગવાન જગન્નાથ ગુંડિચા મંદિરમાં પહોંચે તેના એક દિવસ પહેલા, મંદિરની સફાઈનો કાર્યક્રમ કરવામાં આવે છે. આ વિધિ ગુંડિચા માર્ગ તરીકે ઓળખાય છે. આ ભગવાનના સ્વાગતની તૈયારી છે, જે દર વર્ષે મંદિરને શુદ્ધ કરીને કરવામાં આવે છે.

જ્યારે ભગવાન જગન્નાથ તેમના માસી માતા ગુંડિચા પાસે પહોંચે છે, ત્યારે માતા ગુંડિચા તેમને અનેક પ્રકારની વાનગીઓ ખવડાવે છે. જેમાં ખાસ કરીને પીઠાડો અને રસગુલ્લાનો સમાવેશ થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આજે પણ ભગવાન આ પીઠાડો અને રસગુલ્લા ખાઈને ખૂબ ખુશ થાય છે. દર વર્ષે, જ્યારે ભગવાન આવે છે, ત્યારે આ મંદિરમાં અનેક પ્રકારની વાનગીઓ બનાવવામાં આવે છે અને ભગવાન જગન્નાથનું સ્વાગત કરવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો-- Puri Rath Yatra : રથનો આ મુલ્યવાન ભાગ..જેની હરાજી 50 હજારથી શરુ થાય છે