આ લીમડો કડવો નથી! સ્વાદની સાથે, તે સ્વાસ્થ્યનું પણ ખાસ ધ્યાન રાખે છે

લીમડાનું નામ લેતા જ આપણી આંખો સામે એસ્ટ્રિંજન્ટ સ્વાદવાળા પાંદડા આવી જાય છે. જોકે, આજે અમે તમને એવા લીમડાના પાન વિશે જણાવી રહ્યા છીએ, જે પોતાની સુગંધથી ખોરાકનો સ્વાદ તો વધારે છે જ, પણ પોતાના ઔષધીય ગુણોને કારણે તમને સ્વસ્થ પણ રાખે છે. આયુર્વેદમાં, મીઠા લીમડાના પાન અથવા કઢી પત્તા ઘણા રોગોને મટાડતા હોવાનું કહેવાય છે.

પ્રાચીન કાળથી તેનો ઉપયોગ કઢીને પકવવા માટે કરવામાં આવે છે, કદાચ તેથી જ તેને કઢી પત્તા પણ કહેવામાં આવે છે. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ મુરૈયા કોએનિગી છે. તે સામાન્ય રીતે ભારત અને શ્રીલંકામાં જોવા મળે છે. તે મોટાભાગે આપણા દક્ષિણ રાજ્યોમાં જોવા મળે છે અને કદાચ તેથી જ તે ત્યાંની લગભગ દરેક વાનગીની સુંદરતામાં વધારો કરે છે.

આ છોડની ઊંચાઈ 2 થી 4 મીટર છે. તેને ઘરના બગીચામાં અથવા બીજ અથવા નાના છોડની મદદથી કુંડામાં વાવી શકાય છે.

આપણી પ્રાચીન તબીબી પ્રણાલીમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ છે. આયુર્વેદચાર્ય સમજાવે છે કે આજના સમયમાં ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અને અનિયંત્રિત જીવનશૈલીને કારણે પાચન, અનિદ્રા જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે. જોકે, કઢી પત્તાના નિયમિત સેવનથી આ સમસ્યાઓમાંથી રાહત મળે છે.

 લીમડાના પત્તાના ઔષધીય ગુણધર્મો પર પ્રકાશ પાડતા, 'બાબાની આયુર્વેદિક મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલ', પંજાબના ડૉ. પ્રમોદ આનંદ તિવારીએ વિગતવાર માહિતી આપી. તેમણે કહ્યું, "લીમડાના પાનમાં વિટામિન A, B, C, E જેવા પોષક તત્વો તેમજ મેગ્નેશિયમ, કેલ્શિયમ અને આયર્ન હોય છે. આયુર્વેદ અનુસાર, કડીના પાન સ્વાસ્થ્ય માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. તે આંખો, ત્વચા, પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ જેમ કે કબજિયાત, પેટ ફૂલવું તેમજ ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશરને દૂર કરવામાં સક્ષમ છે."

તેમણે આગળ કહ્યું, "લીમડાના પાન આંખો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. જો તેને ખાલી પેટ ચાવવામાં આવે તો આંખો સંબંધિત ઘણી સમસ્યાઓ દૂર થાય છે. તે આંખોના સ્નાયુઓને આરામ આપે છે, તેથી આંખો થાકેલી નથી લાગતી."

તે પાચન પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે અને પેટ ફૂલવું અને કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ દૂર કરે છે. મીઠા લીમડાના પાન પાચન રસના સ્ત્રાવને વધારે છે, જે ખોરાકને પચવામાં સરળ બનાવે છે. તેમાં રહેલું ફાઇબર પેટને સાફ રાખવામાં મદદ કરે છે અને કબજિયાતમાં રાહત આપે છે.

આયુર્વેદચાર્યએ જણાવ્યું કે કઢી પત્તા ચેપની સમસ્યાઓના દુશ્મન પણ છે. તેમણે કહ્યું, "મીઠા લીમડામાં એન્ટી-બેક્ટેરિયલ ગુણો જોવા મળે છે, જેના સેવનથી ચેપ અટકાવી શકાય છે."