સ્ક્રબ ટાયફસના કેસોમાં વધારો થતાં તામિલનાડુ આરોગ્ય વિભાગ હાઇ એલર્ટ પર

રાજ્યભરમાં સ્ક્રબ ટાયફસના કેસોમાં વધારો થતો હોવાથી તમિલનાડુ આરોગ્ય વિભાગે જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારીઓને ચેતવણી જારી કરી છે. અધિકારીઓએ રોગના ફેલાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે જાગૃતિ અને નિવારક પગલાં લેવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ચેન્નાઈ, તિરુનેલવેલી અને કોઈમ્બતુર જેવા જિલ્લાઓમાં ઘણા સક્રિય કેસ નોંધાયા છે.

જ્યારે અત્યાર સુધી કોઈ મૃત્યુ નોંધાયું નથી, ત્યારે આરોગ્ય અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે ગંભીર કિસ્સાઓમાં મ્યોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન (હાર્ટ એટેક), શ્વસન રોગો, અંગોને નુકસાન અને કોમા જેવી ગંભીર ગૂંચવણો થઈ શકે છે.

સ્ક્રબ ટાયફસ એક રિકેટ્સિયલ ચેપ છે જે તીવ્ર તાવની બીમારી (તાવ) તરીકે રજૂ થાય છે અને ભારત, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સહિત ઘણા દેશોમાં સ્થાનિક છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) અનુસાર, વિશ્વભરમાં એક અબજથી વધુ લોકો આ રોગના સંક્રમણના જોખમમાં છે.

સેવનનો સમયગાળો 6 થી 21 દિવસનો હોય છે. આ રોગ ચિગર માઈટ્સથી થાય છે, જે માઈટ્સનો લાર્વા સ્ટેજ છે જે ખેતીની જમીન, બગીચા અને જંગલો જેવા ગાઢ વનસ્પતિવાળા વિસ્તારોમાં ખીલે છે. જ્યારે આ માઈટ્સ માણસોને કરડે છે ત્યારે ચેપ થાય છે.

જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો, સ્ક્રબ ટાયફસ અંગ નિષ્ફળતા, તીવ્ર શ્વસન તકલીફ સિન્ડ્રોમ (ARDS) અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં મૃત્યુ પણ તરફ દોરી શકે છે. સ્ટેનલી સરકારી મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલના જનરલ મેડિસિન વિભાગના વડા એસ ચંદ્રશેખરે જણાવ્યું હતું કે માઈટ્સ કરડવાથી પીડા થતી નથી, તેથી મોટાભાગના લોકો તેમને તરત જ ધ્યાનમાં લેતા નથી.

લક્ષણો સામાન્ય રીતે ડંખ પછી સાત થી 10 દિવસ પછી દેખાય છે અને તેમાં શામેલ હોઈ શકે છે: ઉંચો તાવ, તીવ્ર માથાનો દુખાવો, ફોલ્લીઓ, સ્નાયુઓમાં દુખાવો અને ઓછી પ્લેટલેટ ગણતરી. જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો, ચેપ સ્ક્રબ મ્યોકાર્ડિટિસ, હેપેટાઇટિસ, કોગ્યુલોપેથી (બ્લડ ક્લોટિંગ ડિસઓર્ડર), સ્નાયુઓને નુકસાન અને તીવ્ર શ્વસન તકલીફ સિન્ડ્રોમ તરફ દોરી શકે છે.

ડોક્ટરો ચેપગ્રસ્ત દર્દીઓને ડોક્સીસાયક્લાઇન, એઝિથ્રોમાસીન અને રિફામ્પિસિન આપે છે, વય જૂથ અને તીવ્રતા અનુસાર ડોઝને સમાયોજિત કરે છે. જો 48-72 કલાકની અંદર લક્ષણોમાં સુધારો ન થાય, અથવા દર્દીને હૃદય, ફેફસાં, કિડની અથવા સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરતી ગૂંચવણો વિકસે, તો તેમને અદ્યતન સારવાર માટે તૃતીય સંભાળ કેન્દ્રમાં મોકલવામાં આવે છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો ખાસ કરીને ભારે ઘાસ અને ઝાડીઓવાળા વિસ્તારોમાં, લાંબી બાંયના શર્ટ, પૂર્ણ-લંબાઈના પેન્ટ અને બંધ જૂતા સહિત રક્ષણાત્મક કપડાં પહેરવાની ભલામણ કરે છે.

ડોક્ટરો જીવાતને ભગાડવા માટે ત્વચા અને કપડાં બંને પર DEET-આધારિત રિપેલન્ટ્સનો ઉપયોગ કરવાની પણ સલાહ આપે છે. ખેતરો, બગીચાઓ અને જંગલોમાં લોકોને સાવચેત રહેવાની પણ સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે આ સ્થળો સ્ક્રબ ટાઇફસ રોગના સંવર્ધન સ્થળો તરીકે જાણીતા છે. વેલ્લોર સ્થિત જનરલ મેડિસિન પ્રેક્ટિશનર, રાજાણીના જણાવ્યા મુજબ, સ્ક્રબ ટાઇફસ ડેન્ગ્યુ, લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ અને મેલેરિયા કરતાં વધુ ઘાતક છે.

જોકે, આ રોગથી થતા મૃત્યુ ઘણીવાર અંગ નિષ્ફળતા અથવા મ્યોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન જેવી ગૌણ સ્થિતિઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે, જેમ કે ડેન્ગ્યુથી થતા મૃત્યુ ઘણીવાર સેપ્સિસને આભારી હોય છે. રાજાણીએ નિદાનમાં એક મોટો પડકાર પણ પ્રકાશિત કર્યો કારણ કે તમિલનાડુમાં સ્ક્રબ ટાઇફસ માટે સરકાર દ્વારા માન્ય પરીક્ષણ સિસ્ટમ નથી.

તેના બદલે, ડોકટરો નિદાન માટે ક્લિનિકલ લક્ષણો પર આધાર રાખે છે, જેના કારણે ઘણા કેસોને નિયમિત તાવ તરીકે ખોટી રીતે નિદાન કરવામાં આવે છે. જ્યારે તમિલનાડુમાં અત્યાર સુધી કોઈ મૃત્યુ નોંધાયું નથી, નિદાન ન થયેલા કેસોમાં ઉચ્ચ મૃત્યુ દર ચિંતાનું કારણ છે. નિષ્ણાતો ભાર મૂકે છે કે ગંભીર ગૂંચવણોને રોકવા માટે વહેલા નિદાન અને તાત્કાલિક સારવાર મહત્વપૂર્ણ છે.