49મું માનવ બ્લડ ગ્રુપ મળી આવ્યું, એક મહિલાના લોહીથી કેવી રીતે ખુલ્યું આ રહસ્ય?

JAMA Blood Group: વૈજ્ઞાનિકોએ શોધ્યું 49મું માનવ બ્લડ ગ્રુપ, ઇઝરાયેલી મહિલાના લોહીથી ખુલ્યું રહસ્ય માનવ બ્લડ ગ્રુપને લઈને વૈજ્ઞાનિકોને મોટી સફળતા મળી છે. JAMA Blood Group Systemને International Society of Blood Transfusion (ISBT) દ્વારા 49મી માન્ય માનવ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ તરીકે સત્તાવાર માન્યતા આપવામાં આવી છે. આ નવી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમની શોધ ઇઝરાયેલ અને બ્રિટનની સંશોધક ટીમે એક ઇઝરાયેલી મહિલા અને તેના ભાઈના લોહીના નમૂનાઓમાં જોવા મળેલા અત્યંત દુર્લભ એન્ટિબોડીના અભ્યાસ દરમિયાન કરી હતી.

JAMA બ્લડ ગ્રુપની આ શોધ ખાસ એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે દુર્લભ બ્લડ ગ્રુપ અથવા દુર્લભ એન્ટિબોડી ધરાવતા દર્દીઓ માટે યોગ્ય રક્ત શોધવું ક્યારેક પડકારજનક બની શકે છે. નવી સિસ્ટમની ઓળખથી આવા દર્દીઓ અને યોગ્ય રક્તદાતાઓને ઓળખવામાં ભવિષ્યમાં મદદ મળી શકે છે.

JAMA Blood Group શું છે?

સામાન્ય રીતે A, B, AB અને O જેવા બ્લડ ગ્રુપ વિશે આપણે વધુ સાંભળીએ છીએ. પરંતુ માનવ લાલ રક્તકણોની સપાટી પર અનેક પ્રકારના એન્ટિજન હોય છે. આ એન્ટિજનના આધારે અલગ-અલગ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ ઓળખવામાં આવે છે. JAMA આવી જ એક નવી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ છે. ISBTએ 2026માં તેને 49મી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ તરીકે માન્યતા આપી છે. ISBTના સત્તાવાર Blood Group Databaseમાં JAMAને સિસ્ટમ નંબર 049 આપવામાં આવ્યો છે અને તેનો સંબંધ F11R gene સાથે છે.

ઇઝરાયેલી મહિલાના લોહીથી કેવી રીતે મળી JAMAની શોધ?

JAMA બ્લડ ગ્રુપની શોધ એક ઇઝરાયેલી મહિલા અને તેના ભાઈના લોહીના નમૂનાઓના અભ્યાસથી થઈ હતી. મહિલાના પ્લાઝ્મામાં એક એવું દુર્લભ alloantibody જોવા મળ્યું, જે અનેક સામાન્ય લાલ રક્તકણો સાથે પ્રતિક્રિયા કરતું હતું. આ અસામાન્ય પ્રતિક્રિયાનું કારણ શોધવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ સેરોલોજિકલ ટેસ્ટિંગ અને આનુવંશિક તપાસ કરી. સંશોધનમાં Whole Exome Sequencingનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ તપાસથી F11R geneમાં ચોક્કસ genetic variantની ઓળખ થઈ.

F11R gene અને JAM-A પ્રોટીન શું છે?

F11R gene માનવ શરીરમાં Junctional Adhesion Molecule-A એટલે કે JAM-A પ્રોટીન સાથે જોડાયેલો છે. સંશોધકોને જાણવા મળ્યું કે મહિલા અને તેના ભાઈમાં F11R geneના બંને copiesમાં c.644G>A variant હાજર હતો. આ genetic changeને કારણે તેમના લાલ રક્તકણોમાં JAM-Aના Arg215 સાથે જોડાયેલ ચોક્કસ high-prevalence antigen હાજર નહોતું. સંશોધનમાં આ antigenને JAMA બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. અહીં JAMA અને JAM-A વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. JAMA નવી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમનું નામ છે, જ્યારે JAM-A એ શરીરમાં જોવા મળતું પ્રોટીન છે.

દુર્લભ બ્લડ ગ્રુપમાં રક્ત ચઢાવવું કેમ મુશ્કેલ બને છે?

બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન પહેલાં દર્દી અને દાતા વચ્ચે રક્તની સુસંગતતા તપાસવામાં આવે છે. માત્ર A, B, AB અને O અથવા Rh factor પૂરતો નથી. કેટલાક દર્દીઓમાં દુર્લભ antigen સામે antibody બની શકે છે, જે રક્ત ચઢાવતી વખતે પ્રતિક્રિયા પેદા કરી શકે છે. JAMAની શોધમાં પણ દર્દીના પ્લાઝ્મામાં જોવા મળેલા antibodyએ સામાન્ય લાલ રક્તકણો પર રહેલા JAM-Aના ચોક્કસ antigenને ઓળખ્યો હતો. સંશોધન મુજબ દર્દી અને તેના ભાઈમાં આ antigenનો અભાવ હતો.

JAMA બ્લડ ગ્રુપની શોધથી શું ફાયદો થઈ શકે?

નવી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમની ઓળખથી દુર્લભ blood group અથવા antibody ધરાવતા દર્દીઓની ઓળખ વધુ ચોક્કસ રીતે કરવામાં મદદ મળી શકે છે. સાથે જ યોગ્ય blood donor શોધવામાં પણ આ પ્રકારની માહિતી ઉપયોગી બની શકે છે. સંશોધનમાં serological testing સાથે genetic testingનો ઉપયોગ કરીને આ દુર્લભ blood group phenotype પાછળનું કારણ શોધવામાં આવ્યું હતું. ભવિષ્યમાં આવી માહિતી transfusion medicineમાં યોગ્ય રક્તની પસંદગી અને દુર્લભ antibody સંબંધિત કેસોના સંચાલનમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

JAMA પહેલા પણ મળી ચૂક્યાં છે નવા બ્લડ ગ્રુપ

JAMA નવી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ તરીકે સામે આવતી તાજેતરની શોધોમાંથી એક છે. ISBTના સત્તાવાર databaseમાં હાલમાં 49 blood group systems નોંધાયેલા છે. JAMA પહેલાં MAL અને PIGZ જેવી નવી blood group systemsને પણ માન્યતા મળી ચૂકી છે. ISBTના databaseમાં MALને 047, PIGZને 048 અને JAMAને 049 નંબર આપવામાં આવ્યો છે.

માત્ર A, B, AB અને Oથી ઘણું વધારે છે માનવ બ્લડ ગ્રુપ

મોટાભાગના લોકો બ્લડ ગ્રુપ એટલે A+, B+, AB+ અથવા O+ સમજે છે. પરંતુ માનવ લાલ રક્તકણોની સપાટી પર રહેલા અલગ-અલગ antigenને કારણે રક્તની ઓળખ ઘણી વધુ જટિલ છે. ISBTના સત્તાવાર registryમાં અલગ-અલગ blood group systems અને તેમની સાથે જોડાયેલા antigen તથા genetic variantsની માહિતી રાખવામાં આવે છે. JAMAની શોધ બતાવે છે કે માનવ રક્ત અને તેની આનુવંશિક રચના અંગે હજુ પણ મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક માહિતી સામે આવી રહી છે. JAMA Blood Groupની આ શોધ ખાસ કરીને દુર્લભ antibody ધરાવતા દર્દીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. યોગ્ય antigen અને antibodyની ઓળખ રક્ત ચઢાવવાની પ્રક્રિયામાં સુસંગત રક્ત શોધવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.