Hair Fall in Men Gujarati: પુરુષોમાં વાળ ખરવા, હેરલાઇન પાછળ જવી અને ચહેરા પર વારંવાર ખીલ થવા જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય છે. મોટાભાગના લોકો આ સમસ્યાઓ દૂર કરવા માટે વાળનું તેલ, હેર ગ્રોથ સીરમ અને ખીલની ક્રીમનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ વાળ ખરવા અને ત્વચાની સમસ્યાઓ પાછળ હોર્મોન્સ, આનુવંશિકતા, પોષણની ઊણપ અને તણાવ જેવાં કારણો પણ હોઈ શકે છે.
પુરુષોમાં વાળ ખરવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
પુરુષોમાં વાળ ખરવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ એન્ડ્રોજેનેટિક એલોપેસિયા (Androgenetic Alopecia) છે, જેને પુરુષોમાં પેટર્ન ટાલ પડવી કહેવામાં આવે છે. આ સમસ્યા આનુવંશિકતા અને ડાયહાઇડ્રોટેસ્ટોસ્ટેરોન (DHT) હોર્મોન સાથે સંકળાયેલી છે. આ હોર્મોન પ્રત્યે સંવેદનશીલ વાળના ફોલિકલ્સ સમય જતાં નાના થવા લાગે છે, જેના કારણે વાળ પાતળા થાય છે અને હેરલાઇન પાછળ જવા લાગે છે. જોકે, દરેક કિસ્સામાં વાળ ખરવાનું કારણ હોર્મોન્સ જ નથી. થાઇરોઇડની સમસ્યા, આયર્ન અને ઝિંકની ઊણપ, સતત તણાવ, ઊંઘની અછત, ગંભીર બીમારી અને ઝડપથી વજન ઘટવાથી પણ વાળ ખરવા લાગી શકે છે. તેથી વાળ ખરતા હોય તો માત્ર તેલ પર આધાર રાખવાને બદલે તેનું કારણ જાણવું જરૂરી છે.
ખીલ પાછળ કયાં કારણો જવાબદાર છે?
પુરુષોમાં ખીલ (Acne) થવાનું મુખ્ય કારણ ત્વચામાં વધુ તેલનું ઉત્પાદન અને રોમછિદ્રો બંધ થવા હોઈ શકે છે. હોર્મોનલ ફેરફારો પણ આ સમસ્યાને અસર કરી શકે છે. કેટલાક લોકોમાં વધુ ખાંડ અને રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સવાળો ખોરાક ખીલ વધવા સાથે સંકળાયેલો હોઈ શકે છે. ખીલ દૂર કરવા માટે વારંવાર નવી ક્રીમ અજમાવવી કે ચહેરાને વધુ પડતો ઘસવો યોગ્ય નથી. ત્વચાને અનુરૂપ ફેસવોશ, મોઇશ્ચરાઇઝર અને SPF 30 કે તેથી વધુ સનસ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
વાળ અને ત્વચા માટે આહાર કેમ જરૂરી છે?
સંતુલિત આહાર વાળ અને ત્વચાના સ્વાસ્થ્યમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. દાળ, કઠોળ, દૂધ, ઈંડાં, લીલાં શાકભાજી, ફળો, અખરોટ અને અળસી જેવા ખાદ્ય પદાર્થોમાંથી જરૂરી પોષક તત્ત્વો મળી શકે છે. પૂરતું પાણી પીવું, નિયમિત ઊંઘ લેવી અને તણાવ ઘટાડવો પણ જરૂરી છે. આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય અને ત્વચા વચ્ચેના સંબંધને ગટ-સ્કિન એક્સિસ (Gut-Skin Axis) કહેવામાં આવે છે. જોકે, દરેક કિસ્સામાં પાચનની સમસ્યા જ ખીલ કે વાળ ખરવાનું કારણ હોય એવું નથી.
વાળ ખરતા હોય તો શું કરવું?
વાળનું તેલ વાળની શુષ્કતા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ તેનાથી આનુવંશિક ટાલ પડવી અટકશે તેની ખાતરી નથી. જો વાળ અચાનક વધુ ખરતા હોય, માથામાં ખંજવાળ રહેતી હોય અથવા ખીલથી ડાઘ પડતા હોય, તો ત્વચારોગ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.
નોંધ: આ લેખ સામાન્ય આરોગ્યલક્ષી માહિતી માટે છે. નિદાન અને સારવાર માટે ડૉક્ટરની સલાહ લો.