હાઈકોર્ટના નામે એવો ખેલ થયો કે સરકારી વિભાગ પણ ભરમાયો! કેવી રીતે પકડાયું 129 વેબસાઈટોનું કૌભાંડ?

ભારતમાં 129 ઓનલાઈન સટ્ટાબાજીની વેબસાઈટો બ્લોક કરવાના મામલે મોટો સાયબર છેતરપિંડીનો ખુલાસો થયો છે. રાજસ્થાન અને અલાહાબાદ હાઈકોર્ટના નામે નકલી આદેશો તૈયાર કરીને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT)ને મોકલવામાં આવ્યા હતા. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ બનાવટી દસ્તાવેજોમાં કોર્ટના સિક્કા, રાષ્ટ્રીય પ્રતીક, ન્યાયાધીશોના નામ અને સહીઓ ઉપરાંત QR કોડનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સની તપાસમાં આ સમગ્ર કૌભાંડ સામે આવ્યું છે.

નકલી આદેશોના આધારે 129 વેબસાઈટો બ્લોક

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગે 21 જુલાઈ અને 2 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ ઈન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ (ISPs)ને વેબસાઈટો બ્લોક કરવા સૂચનાઓ આપી હતી. પ્રથમ આદેશમાં 34 અને બીજા આદેશમાં 95 સટ્ટાબાજીની વેબસાઈટો બ્લોક કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. પ્રથમ કથિત આદેશ રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના નામે મોકલવામાં આવ્યો હતો. 19 જુલાઈના રોજ રાત્રે 8:59 વાગ્યે અધિકારીઓને ઈમેલ મળ્યો હતો, જેમાં 24 કલાકની અંદર કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. દસ્તાવેજમાં કોર્ટનો વાદળી સિક્કો, રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અને આર્યન ચૌધરી નામના વ્યક્તિની સહી હતી. જોકે, તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ઈમેલ એડ્રેસ અસ્તિત્વમાં જ નહોતું. રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના રજિસ્ટ્રારે પણ આવો કોઈ આદેશ જારી થયો હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

QR કોડ પણ નકલી દસ્તાવેજની ઓળખ ન કરી શક્યો

બીજો કથિત આદેશ અલાહાબાદ હાઈકોર્ટના નામે તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. 14 ઓગસ્ટના આદેશ તરીકે દર્શાવાયેલા આ દસ્તાવેજને 22 ઓગસ્ટે કાર્તિકેય પાંડે નામના વ્યક્તિએ ઈમેલથી મોકલ્યો હતો. દસ્તાવેજમાં કોર્ટનો લોગો, સત્તાવાર સિક્કો અને QR કોડ સામેલ હતા. QR કોડ સ્કેન કરતાં 'Writ-A 30480/2026' કેસ નંબર દેખાતો હતો, પરંતુ કોર્ટના ઓનલાઈન ડેટાબેઝમાં આ કેસનો કોઈ રેકોર્ડ મળ્યો નહોતો. તેમ છતાં 2 સપ્ટેમ્બરે વધુ 95 વેબસાઈટો બ્લોક કરવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી.

હાઈકોર્ટે નોંધાવી પોલીસ ફરિયાદ, AIની ભૂમિકા પણ શંકાના ઘેરામાં

રોઇટર્સના સવાલો બાદ અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે તપાસ હાથ ધરી હતી. જસ્ટિસ ગરિમા પ્રસાદની કચેરીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમના નામે આવો કોઈ આદેશ જારી થયો નહોતો. ત્યારબાદ 6 નવેમ્બરે અજાણ્યા વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ બનાવટી દસ્તાવેજો બનાવવા અને છેતરપિંડીના આરોપસર પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. ઉત્તર પ્રદેશના સાયબર ક્રાઈમ વિભાગના અધિકારી ઘનશ્યામ યાદવે પણ આ આદેશ નકલી હોવાની પુષ્ટિ કરી હતી. આ દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)નો ઉપયોગ થયો હતો કે કેમ તે હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. આ ઘટનાએ સરકારી વિભાગોની ડિજિટલ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા અને સાયબર સુરક્ષા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. ખાસ કરીને કોર્ટના નામે આવતા ઈમેલ, QR કોડ અને ડિજિટલ દસ્તાવેજોની સ્વતંત્ર ચકાસણી વિના કાર્યવાહી કરવી કેટલી જોખમી બની શકે છે, તે આ કૌભાંડથી સામે આવ્યું છે.