CPU કે GPU, કોની પાસે છે વધુ તાકાત? AIની રેસમાં આ એક હાર્ડવેર બધાથી આગળ!

CPU vs GPU:આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની દુનિયામાં GPUનું મહત્વ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. ChatGPT જેવા AI ટૂલ્સથી લઈને સેલ્ફ ડ્રાઇવિંગ કાર અને સ્માર્ટફોનના AI ફીચર્સ સુધી GPU મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે CPU અને GPU વચ્ચે શું તફાવત છે અને AI મોડલ્સની ટ્રેનિંગ માટે GPUને વધુ શક્તિશાળી કેમ માનવામાં આવે છે? ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ.

CPU શું છે અને કેવી રીતે કામ કરે છે?

CPU એટલે સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (Central Processing Unit). તેને કમ્પ્યુટરનું મગજ કહેવામાં આવે છે. કમ્પ્યુટર કે સ્માર્ટફોનમાં ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ ચલાવવાથી લઈને સોફ્ટવેર ખોલવા, ફાઇલ મેનેજમેન્ટ અને સામાન્ય ગણતરીઓ કરવા સુધીનાં મોટાભાગનાં કાર્યો CPU સંભાળે છે. CPUમાં સામાન્ય રીતે મર્યાદિત સંખ્યામાં શક્તિશાળી કોર (Cores) હોય છે. તે જટિલ સૂચનાઓને ઝડપથી સમજીને પ્રોસેસ કરી શકે છે. એકસાથે અનેક કાર્યોનું સંચાલન કરવાની ક્ષમતા પણ ધરાવે છે. એટલે કમ્પ્યુટરની સામાન્ય કામગીરી માટે CPU અનિવાર્ય છે.

GPU શું છે અને તેની ખાસિયત શું છે?

GPU એટલે ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (Graphics Processing Unit). શરૂઆતમાં તેનો ઉપયોગ કમ્પ્યુટર ગ્રાફિક્સ, વીડિયો એડિટિંગ અને હાઈ-એન્ડ ગેમિંગ માટે થતો હતો. GPUમાં મોટી સંખ્યામાં નાના પ્રોસેસિંગ કોર હોય છે, જે એકસાથે હજારો ગણતરીઓ કરી શકે છે. આ પદ્ધતિને પેરેલલ પ્રોસેસિંગ (Parallel Processing) કહેવામાં આવે છે. ખાસ કરીને મોટા પ્રમાણમાં એકસરખી ગણતરીઓ કરવા માટે GPU ખૂબ ઉપયોગી છે.

CPU અને GPU વચ્ચે શું છે તફાવત?

આ તફાવત સમજવા માટે માનો કે શાળામાં 1,000 નોટબુક તપાસવાની છે. CPU એક શિક્ષકની જેમ એક પછી એક નોટબુક તપાસે છે, જ્યારે GPU અનેક શિક્ષકોની ટીમની જેમ એકસાથે ઘણી નોટબુક તપાસી શકે છે. એટલે CPU જટિલ સૂચનાઓ અને સામાન્ય કાર્યો માટે ઉત્તમ છે, જ્યારે GPU મોટા પ્રમાણમાં ગણતરીઓ એકસાથે કરવા માટે વધુ અસરકારક છે.

NPU શું છે? AIનું નવું હાર્ડવેર

NPU એટલે ન્યુરલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (Neural Processing Unit). તેને ખાસ AI સંબંધિત કાર્યો માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. આધુનિક સ્માર્ટફોન અને AI લેપટોપમાં તેનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. NPU વીડિયો કોલમાં બેકગ્રાઉન્ડ બ્લર કરવા, અવાજનું નોઇઝ રિડક્શન, લાઇવ ટ્રાન્સલેશન અને AI ફોટો એડિટિંગ જેવા કાર્યો ઓછા વીજ વપરાશ સાથે કરી શકે છે.

AIની દુનિયામાં GPU કેમ છે સૌથી શક્તિશાળી?

ChatGPT જેવા AI મોડલ્સને ટ્રેન કરવા માટે વિશાળ ડેટા અને અબજો ગાણિતિક ગણતરીઓની જરૂર પડે છે. GPUની પેરેલલ પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા આવી ગણતરીઓ ઝડપથી કરવામાં મદદ કરે છે.

આ જ કારણ છે કે Google, Meta અને OpenAI જેવી મોટી ટેક કંપનીઓ AI ડેટા સેન્ટર્સમાં Nvidia જેવી કંપનીઓના શક્તિશાળી GPUનો ઉપયોગ કરે છે.