રાહુલ ગાંધીનો BJP-RSS પર પ્રહાર, ખડગેના હલ્દવાની ‘શુદ્ધિકરણ’ વિવાદમાં FIRની માંગ

Rahul Gandhi Slams BJP-RSS Over Haldwani Event Purification Row: ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની જાહેર સભા બાદ રામલીલા મેદાનમાં કથિત શુદ્ધિકરણ વિધિ કરવાના મામલે રાજકીય વિવાદ વકર્યો છે. આ મુદ્દે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ભાજપ અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ આ ઘટનાને દલિતો સાથેના કથિત ભેદભાવ અને અસ્પૃશ્યતા સાથે જોડીને જવાબદારો સામે SC/ST એક્ટ હેઠળ FIR નોંધવાની માંગ કરી છે.

દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ મુખ્યાલય ખાતે યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં રાહુલ ગાંધીએ હલ્દવાનીની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે જાહેર સ્થળના કથિત શુદ્ધિકરણની આવી કાર્યવાહી સામાજિક ભેદભાવની માનસિકતા દર્શાવે છે. જોકે, શુદ્ધિકરણ કરનાર સંગઠનોનું કહેવું છે કે આ વિધિ ધાર્મિક પરંપરા અને રામલીલા મેદાનની પવિત્રતા જાળવવા માટે કરવામાં આવી હતી અને તેનો જાતિ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

હલ્દવાનીમાં ખડગેની સભા બાદ શું થયું?
મળતી માહિતી મુજબ, 8 ઓગસ્ટે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ હલ્દવાનીના રામલીલા મેદાનમાં જાહેર સભાને સંબોધિત કરી હતી. કોંગ્રેસની સભા પૂર્ણ થયા બાદ 10 ઓગસ્ટે કેટલાક હિન્દુ સંગઠનોના સભ્યો દ્વારા યજ્ઞ અને કથિત શુદ્ધિકરણ વિધિ કરવામાં આવી હતી. શુદ્ધિકરણનો વીડિયો સામે આવ્યા બાદ કોંગ્રેસે આ મામલે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. કોંગ્રેસે આ ઘટનાને ખડગેની દલિત ઓળખ સાથે જોડીને તેને અપમાનજનક ગણાવી હતી. ત્યારબાદ મામલો ઉત્તરાખંડની રાજનીતિથી આગળ વધીને રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

શુદ્ધિકરણ કરનાર સંગઠનોની શું દલીલ?
આ વિધિ કરનાર સંગઠનોના જણાવ્યા અનુસાર, રામલીલા મેદાન ધાર્મિક કાર્યક્રમો માટે ઉપયોગમાં લેવાતું સ્થળ છે. તેમના દાવા મુજબ, મેદાનમાં રાજકીય કાર્યક્રમ યોજાયા બાદ ધાર્મિક પરંપરા અને સ્થળની પવિત્રતા જાળવવા માટે યજ્ઞ તથા શુદ્ધિકરણ વિધિ કરવામાં આવી હતી. આયોજકોએ આ ઘટનાને જાતિ આધારિત ભેદભાવ સાથે જોડવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે વિધિનો હેતુ કોઈ વ્યક્તિની જાતિ, ધર્મ અથવા સામાજિક ઓળખને નિશાન બનાવવાનો નહોતો.

રાહુલ ગાંધીએ ‘અસ્પૃશ્યતા’નો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
રાહુલ ગાંધીએ પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન હલ્દવાનીની ઘટનાને અસ્પૃશ્યતા સાથે જોડીને ભાજપ અને RSSની વિચારધારા પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ભારતીય બંધારણે અસ્પૃશ્યતાને ગેરકાયદેસર ઠેરવી છે, તેમ છતાં સમાજમાં હજુ પણ ભેદભાવની માનસિકતા જોવા મળે છે. રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે કોઈ વ્યક્તિ જાહેર સ્થળેથી ગયા બાદ તે સ્થળનું શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવે તો તે વ્યક્તિને અશુદ્ધ માનવાની માનસિકતા દર્શાવે છે. તેમણે આ ઘટનાને દલિત અધિકારો અને સામાજિક સમાનતાના મુદ્દા સાથે પણ જોડીને રજૂ કરી હતી.

વડાપ્રધાન મોદી પાસે SC/ST એક્ટ હેઠળ FIRની માંગ
રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવાની માંગ કરી હતી. તેમણે જવાબદારો સામે SC/ST એક્ટ હેઠળ FIR નોંધવાની માંગ કરી હતી. રાહુલ ગાંધીએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો દેશની મોટી રાજકીય પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ સાથે જાહેર કાર્યક્રમ બાદ આવું વર્તન થઈ શકે છે, તો સામાન્ય દલિત નાગરિકોની સ્થિતિ શું હશે? જોકે, આ મામલે કઈ કાનૂની કલમ લાગુ પડે છે અને FIR નોંધવી કે નહીં તે પોલીસ તપાસ તથા કાયદાકીય પ્રક્રિયા પર નિર્ભર રહેશે.

મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ પણ મુદ્દો ઉઠાવ્યો
હલ્દવાનીની આ ઘટના અંગે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ પણ સંસદમાં મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમની સભા બાદ મેદાનનું શુદ્ધિકરણ કરવું દલિત નેતાનું અપમાન છે. કોંગ્રેસે આ ઘટનાને બંધારણીય સમાનતા અને દલિત અધિકારોના મુદ્દા સાથે જોડીને વિરોધ નોંધાવ્યો છે. પાર્ટીએ જવાબદારો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની માંગ પણ કરી છે.

રાહુલ ગાંધીનો BJP અને RSS પર રાજકીય હુમલો
રાહુલ ગાંધીએ હલ્દવાનીના શુદ્ધિકરણ વિવાદને માત્ર એક સ્થાનિક ઘટના તરીકે નહીં પરંતુ દેશમાં ચાલી રહેલા વૈચારિક સંઘર્ષ સાથે જોડ્યો હતો. તેમણે બંધારણ, સમાનતા અને સામાજિક ન્યાયના મુદ્દાઓને આગળ રાખીને ભાજપ અને RSSની વિચારધારા પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે દલિતો સાથે થતા કથિત ભેદભાવના વિવિધ ઉદાહરણોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે સામાજિક સમાનતા અને બંધારણીય અધિકારો માટે કોંગ્રેસ પોતાની લડાઈ ચાલુ રાખશે.

રાજસ્થાનના મંદિર વિવાદનો પણ ઉલ્લેખ
પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ રાજસ્થાનના એક મંદિર સાથે જોડાયેલા અગાઉના વિવાદનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના દાવા મુજબ, એક કોંગ્રેસ CLP નેતાની મંદિર મુલાકાત બાદ સ્થળના શુદ્ધિકરણની ઘટના બની હતી. રાહુલ ગાંધીએ આવા બનાવોને જાતિ આધારિત ભેદભાવ સાથે જોડ્યા હતા. જોકે, આ દાવાઓ અંગે સંબંધિત પક્ષો તરફથી અલગ-અલગ પ્રતિક્રિયાઓ હોઈ શકે છે અને દરેક ઘટનાની હકીકત સંબંધિત તપાસ તથા ઉપલબ્ધ પુરાવાઓના આધારે જ નક્કી થઈ શકે છે.

હલ્દવાની શુદ્ધિકરણ વિવાદથી રાષ્ટ્રીય રાજકારણ ગરમાયું
હલ્દવાનીમાં મલ્લિકાર્જુન ખડગેની સભા બાદ થયેલી કથિત શુદ્ધિકરણ વિધિને લઈને કોંગ્રેસ અને વિરોધી સંગઠનોના દાવાઓ વચ્ચે રાજકીય વિવાદ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. કોંગ્રેસે તેને દલિત અપમાન અને ભેદભાવનો મુદ્દો ગણાવ્યો છે, જ્યારે વિધિ કરનાર સંગઠનો તેને ધાર્મિક પરંપરા અને સ્થળની પવિત્રતા સાથે જોડે છે. આ સમગ્ર મામલે હવે રાહુલ ગાંધીની FIRની માંગ બાદ ઉત્તરાખંડ સરકાર, સ્થાનિક પ્રશાસન અને પોલીસની કાર્યવાહી પર નજર રહેશે. હાલ આ ઘટનાને લઈને વિવિધ પક્ષોના દાવા સામે આવી રહ્યા છે અને મામલાની કાનૂની સ્થિતિ અંગે સત્તાવાર કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.