ભારતમાં સતત વધી રહેલા સ્પામ કોલ, ફેક મેસેજ અને ડિજિટલ છેતરપિંડીને રોકવા માટે ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (TRAI)એ અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાર્યવાહી કરી છે. 
છેલ્લા એક વર્ષમાં&nbsp;TRAI દ્વારા 21 લાખથી વધુ મોબાઇલ નંબર કાયમી ધોરણે પ્રતિબંધિત (બૅન) કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, લગભગ 1 લાખ સંસ્થાઓ અને એકમોને બ્લેકલિસ્ટ પણ કરવામાં આવ્યા છે, જેઓ સતત છેતરપિંડીવાળા&nbsp;SMS અને કોલ મોકલી રહ્યા હતા.
આ કાર્યવાહી ખાસ કરીને એવા કોલર્સ પર કરવામાં આવી છે જેઓ લોકોને KYC, બેંક અપડેટ, ફર્જી ઓફર અથવા સરકારી અધિકારી તરીકે ઓળખ આપીને છેતરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા.
DND એપ પર કરો ફરિયાદ
TRAIએ સામાન્ય જનતાને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે માત્ર ફોનમાં નંબર બ્લોક કરવાથી છેતરપિંડી કરનારાઓ અટકતા નથી. તેઓ માત્ર તમને કોલ કરવાનું બંધ કરે છે, પરંતુ અન્ય લોકોને સતત કોલ કરતા રહે છે. TRAIના જણાવ્યા મુજબ, દરેક યુઝરે TRAI DND (Do Not Disturb) App પર ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ.
ફરિયાદ શા માટે જરૂરી?
જ્યારે યુઝર DND એપ પર રિપોર્ટ કરશે, ત્યારે&nbsp;TRAI તે નંબરને ટ્રેસ કરે છે. ત્યારબાદ તે નંબરની ગતિવિધિઓની તપાસ કરવામાં આવે છે અને જો તેમાં છેતરપિંડી જણાશે, તો તે નંબરને કાયમી ધોરણે ડિસ્કનેક્ટ કરી દેવામાં આવે છે. આ મોટા એક્શન પાછળ યુઝર્સ દ્વારા કરાયેલી ફરિયાદો જ સૌથી મોટું કારણ બની છે.
ફ્રોડ કોલની રિપોર્ટ&nbsp; કરવા યુઝરે ફોનમાં TRAI DND App ડાઉનલોડ કર્યા બાદ ફ્રોડ કોલ કે SMS નો સ્ક્રીનશોટ લેવાનો રહે છે અને એપમાં નંબર પસંદ કરીને રિપોર્ટ સબમિટ કરવાનો હોય છે.
કેવી રીતે સુરક્ષિત રહેવું?
હમેશા યાદ રાખવું કે અજાણ્યા કોલ કે ચેટ પર તમારો OTP, UPI PIN, બેંક વિગતો કે આધારની માહિતી ક્યારેય શેર ન કરવી અને ધમકી, લાલચ કે કોઈ શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળવું.&nbsp;
છતાંય જો છેતરપીંડીનો ભોગ બનવાનું થાય તો,&nbsp;તરત જ SOS નંબર 1930 (નેશનલ સાયબર ફ્રોડ હેલ્પલાઇન) પર કોલ કરો. આ ઉપરાંત, સરકારના ચક્ષુ (Chakshu) ફીચર દ્વારા પણ શંકાસ્પદ દૂરસંચાર ગતિવિધિઓની જાણ કરી શકાય છે.

TRAIએ 21 લાખ નંબર કાયમી ધોરણે બૅન કર્યા

સ્પામ કોલ અને ડિજિટલ છેતરપિંડીને રોકવા માટે TRAIની મોટી કાર્યવાહી, DND એપનો વપરાશ જરૂરી.

November 26, 2025 | 17:24 IST