વિશ્વ બેંકે 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના ભારતના દાવાને ફગાવી દીધો

વિશ્વ બેંકે નોંધપાત્ર અવરોધો અને યુએસની સરખામણીમાં ભારતમાં કંપનીઓના નીચા વિકાસ દરને ટાંકીને 2047 સુધીમાં ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાની નરેન્દ્ર મોદી સરકારની મહત્વાકાંક્ષાને નકારી કાઢી છે. વર્લ્ડ બેંક ડેવલપમેન્ટ રિપોર્ટ 2024 અનુસાર, ભારતને યુએસની માથાદીઠ આવકના એક ક્વાર્ટર સુધી પહોંચવામાં 75 વર્ષ લાગશે, જ્યારે ચીન તેને માત્ર 10 વર્ષમાં હાંસલ કરી લેશે.

ભારતના વિકાસના પડકારો

રિપોર્ટમાં એવા ઘણા પડકારો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે જે ભારતને ઉચ્ચ આવક ધરાવતો દેશ બનવા તરફ આગળ વધતા અટકાવે છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

અમેરિકાની સરખામણીએ ભારતમાં કંપનીઓનો નીચો વૃદ્ધિ દર
અર્થતંત્રમાં ન્યૂનતમ યોગદાન આપતી નાની કંપનીઓની સંખ્યા વધી રહી છે
બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને કારણે વિદેશી વેપાર અને રોકાણના માર્ગોનું સંકુચિત થવું.

ભારતની આર્થિક સ્થિતિ

હાલમાં, ભારતને $2,392ની માથાદીઠ આવક સાથે મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે 108મા ક્રમે છે. વિશ્વ બેંક મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોને એવા દેશો માને છે કે જેમની માથાદીઠ આવક $1,136 અને $13,845 ની વચ્ચે છે.

નીતિ આયોગના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યો

નીતિ આયોગે 2047 સુધીમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને $3.36 ટ્રિલિયનથી વધારીને $30 ટ્રિલિયન કરવાનું મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે, જે મુજબ માથાદીઠ આવક $2,392 થી વધીને $18,000 થશે. જો કે, વિશ્વ બેંકનો અહેવાલ દર્શાવે છે કે આ લક્ષ્યો હાંસલ થવાની સંભાવના ઘણી ઓછી છે.

અમેરિકા અને ચીન સાથે સરખામણી

જીડીપી અને માથાદીઠ આવકના મામલે ભારત અમેરિકા અને ચીનથી ઘણું પાછળ છે. અમેરિકાની જીડીપી $28.78 ટ્રિલિયન છે અને માથાદીઠ આવક $85,370 છે, જ્યારે ચીનની જીડીપી $18.533 ટ્રિલિયન છે અને માથાદીઠ આવક $13,136 છે. ભારતની જીડીપી $3.6 ટ્રિલિયન છે અને માથાદીઠ આવક $2,730 છે.

વિશ્વ બેંકના અહેવાલે નોંધપાત્ર પડકારો અને નીચા વિકાસ દરને ટાંકીને 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના ભારતના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. અહેવાલ સૂચવે છે કે ભારત એક મધ્યમ આવક ધરાવતો દેશ રહેશે અને નીતિ આયોગ દ્વારા નિર્ધારિત મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકો હાંસલ થવાની શક્યતા ઘણી ઓછી છે.