ભ્રષ્ટ લોકો ભાડૂતી હત્યારાઓ કરતા ખુબ જ ખતરનાક, સુપ્રીમ કોર્ટની તીખી ટીકા

સુપ્રીમ કોર્ટે જાહેર જીવનમાં ભ્રષ્ટાચારની કડક ટીકા કરી છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું કે સરકાર અને રાજકીય પક્ષોના ઉચ્ચ સ્તરે બેઠેલા ભ્રષ્ટ તત્વો ભાડે રાખેલા હત્યારાઓ કરતાં સમાજ માટે વધુ ખતરનાક છે. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવને કહ્યું કે જો વિકાસશીલ દેશનો સમાજ કાયદો અને વ્યવસ્થા માટે ભાડે રાખેલા હત્યારાઓ કરતાં મોટી સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યો છે, તો તે સરકાર અને રાજકીય પક્ષોમાં ઉચ્ચ હોદ્દા પર બેઠેલા ભ્રષ્ટ તત્વો છે.

પંજાબ સરકારના ઓડિટ ઇન્સ્પેક્ટર દેવિન્દર કુમાર બંસલના આગોતરા જામીનને ફગાવી દેતી વખતે બેન્ચે આ કડક ટિપ્પણી કરી હતી. બંસલ પર ગ્રામ પંચાયત દ્વારા કરવામાં આવેલા વિકાસ કાર્યોનું ઓડિટ કરવાના બદલામાં લાંચ માંગવાનો આરોપ છે.

ભ્રષ્ટાચારના જડની નિંદા કરતા, બેન્ચે કહ્યું કે જો કોઈને પૂછવામાં આવે કે આપણા સમાજની સમૃદ્ધિ તરફની પ્રગતિને અસરકારક રીતે અવરોધનાર એકમાત્ર પરિબળ કયું છે, તો તે નિઃશંકપણે ભ્રષ્ટાચાર છે. કોર્ટે કહ્યું કે ભ્રષ્ટાચારને ઘણીવાર સજા-મુક્તિ સાથે ખીલવા દેવામાં આવે છે, ખાસ કરીને ઉચ્ચ કક્ષાના વ્યક્તિઓમાં, જેના કારણે આર્થિક અશાંતિ અને જાહેર વિશ્વાસ તૂટી જાય છે.

પોતાના ચુકાદામાં, બેન્ચે કહ્યું કે જો ભ્રષ્ટાચાર વિશે સામાન્ય રીતે જે માનવામાં આવે છે તેનો એક ભાગ પણ સાચો હોય, તો તે સત્યથી દૂર નથી કે ઉચ્ચ હોદ્દા પર બેઠેલા લોકો દ્વારા સજા મુક્તિ સાથે વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારને કારણે આ દેશમાં આર્થિક અશાંતિ ફેલાઈ છે.

ઐતિહાસિક સમાનતાઓ દર્શાવતા, સર્વોચ્ચ અદાલતે બ્રિટિશ રાજકારણી એડમંડ બર્કના શબ્દો ટાંક્યા, "સામાન્ય રીતે ભ્રષ્ટ લોકોની વચ્ચે સ્વતંત્રતા લાંબા સમય સુધી ટકી શકતી નથી", અને શોક વ્યક્ત કર્યો કે ભ્રષ્ટાચાર તેના સારી રીતે દસ્તાવેજીકૃત પરિણામો હોવા છતાં પણ પ્રવર્તી રહ્યો છે.
બંસલની અરજીને ફગાવી દેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં ધરપકડ પૂર્વે જામીન આપવા માટે કડક માપદંડો નક્કી કર્યા અને ચુકાદો આપ્યો કે "અસાધારણ સંજોગોમાં જ જ્યાં કોર્ટને પ્રથમ દ્રષ્ટિએ લાગે કે અરજદારને ગુનામાં ખોટી રીતે ફસાવવામાં આવ્યો છે અથવા આરોપો રાજકીય રીતે પ્રેરિત અથવા વ્યર્થ છે" ત્યાં જ તેને મંજૂરી આપવી જોઈએ. તેમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે બંસલનો કેસ આ માપદંડોને પૂર્ણ કરતો નથી, જે જામીન નકારવાનું યોગ્ય ઠેરવે છે.

કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે "આરોપીઓની સ્વતંત્રતા માટે વધુ પડતી આગ્રહી શ્રદ્ધાંજલિ ક્યારેક જાહેર ન્યાયના હેતુને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે." તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો આરોપીને સ્વતંત્રતાથી વંચિત રાખવાથી ભ્રષ્ટાચારમુક્ત સમાજ સુનિશ્ચિત થાય છે, તો અદાલતોએ આવી સ્વતંત્રતાનો ઇનકાર કરવામાં અચકાવું જોઈએ નહીં.

તેમની અરજી ફગાવી દેતા, સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું કે નિર્દોષતાની ધારણા એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંત છે પરંતુ તે આગોતરા જામીન આપવા માટે એકમાત્ર આધાર ન હોઈ શકે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભ્રષ્ટાચારના કિસ્સાઓમાં, શાસનમાં જાહેર વિશ્વાસ જાળવવાની જરૂરિયાત વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા કરતાં વધુ મહત્વની છે. બેન્ચે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી કે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી માટે લાંચની વાસ્તવિક આપ-લે જરૂરી નથી. ચુકાદામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જે જાહેર સેવકો સીધી લાંચ લેતા નથી પરંતુ વચેટિયાઓ અથવા દલાલો દ્વારા લાંચ લે છે, અને જે લોકો એવી વ્યક્તિઓ પાસેથી કિંમતી વસ્તુઓ સ્વીકારે છે જેમની સાથે તેમનો સત્તાવાર વ્યવહાર છે અથવા થવાની સંભાવના છે, તેઓ પણ સજાપાત્ર છે.

ઓડિટ ઇન્સ્પેક્ટર બંસલ પર ફરિયાદીની પત્નીના ગ્રામ પંચાયતના સરપંચ તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન શરૂ કરાયેલા વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું ઓડિટ કરવા માટે ગેરકાયદેસર લાંચ માંગવાનો આરોપ છે. ફરિયાદ પક્ષના જણાવ્યા મુજબ, સહ-આરોપી પૃથ્વી સિંહે કથિત રીતે બંસલ વતી લાંચ લીધી હતી.