Kaveri Water Dispute: કર્ણાટકમાં કાવેરી નદીના પાણીની વહેંચણીનો દાયકાઓ જૂનો વિવાદ ફરી એકવાર ગરમાયો છે. કાવેરી વોટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (CWMA) દ્વારા તમિલનાડુ માટે પાણી છોડવાના આદેશ બાદ કન્નડ અને ખેડૂત સંગઠનોએ 13 ઓગસ્ટે કર્ણાટક બંધનું આહ્વાન કર્યું હતું. રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વિરોધ પ્રદર્શન યોજાયા હતા. જોકે, બંધની અસર સામાન્ય જનજીવન પર મર્યાદિત રહી હતી અને શાળા, બેંક, હોસ્પિટલ તેમજ જાહેર પરિવહન સેવાઓ મોટાભાગે રાબેતા મુજબ ચાલુ રહી હતી.
કોપ્પલમાં અનોખો વિરોધ, તમિલનાડુના ટ્રક ડ્રાઇવરોને ફૂલો અપાયા કોપ્પલ તાલુકાના હિટલાનાલ ટોલ ગેટ પર કાવેરી જળ વિવાદને લઈને અનોખો વિરોધ જોવા મળ્યો હતો. કેરવે યુવા સેનાના નેતા વિજયકુમારની આગેવાનીમાં કાર્યકરોએ તમિલનાડુ નંબર પ્લેટ ધરાવતી ટ્રકોને રોકી હતી. જોકે, વિરોધ દરમિયાન કોઈ હિંસક બનાવ બન્યો નહોતો. કાર્યકરોએ ટ્રક ડ્રાઇવરોને ગુલાબના ફૂલો આપીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ દરમિયાન 'ફૂલો લો, પાણી ન માગો' જેવા નારા પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા. વિજયકુમારે જણાવ્યું કે, &ldquo;અમે શાંતિપ્રિય લોકો છીએ. અમને ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ ન કરો.&rdquo; ઘટનાની જાણ થતાં પોલીસ સ્થળ પર પહોંચી હતી અને કેટલાક વિરોધકારોની અટકાયત કરી હતી.
12,000 ક્યુસેક પાણી છોડવાના આદેશથી કર્ણાટકમાં રોષ કાવેરી વોટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (CWMA) એ કર્ણાટકને 12 ઓગસ્ટથી 15 દિવસ સુધી બિલીગુંડલુ ખાતે દરરોજ 12,000 ક્યુસેક પાણી છોડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ નિર્ણયને લઈને કર્ણાટકના ખેડૂતો અને કન્નડ સંગઠનોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. સંગઠનોનું કહેવું છે કે કર્ણાટકના કેટલાક વિસ્તારોમાં જ પીવાના પાણી અને સિંચાઈ માટે પાણીની અછત છે, ત્યારે તમિલનાડુ માટે પાણી છોડવાનો નિર્ણય યોગ્ય નથી.
બેંગલુરુમાં પોલીસ એલર્ટ, બળજબરીથી બંધ કરાવનાર સામે કાર્યવાહી બંધના એલાનને પગલે બેંગલુરુ પોલીસ દ્વારા સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવામાં આવી હતી. પોલીસે લોકોને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી હતી. પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ લોકશાહી અધિકાર છે, પરંતુ દુકાનો, ઓફિસો કે વાહનવ્યવહારને બળજબરીથી બંધ કરાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. જાહેર કે ખાનગી મિલકતને નુકસાન પહોંચાડનાર સામે કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી હતી.
શાળા, બેંક અને બસ સેવા ચાલુ, બંધની અસર મર્યાદિત કર્ણાટક બંધના આહ્વાન છતાં રાજ્યમાં સામાન્ય જનજીવન પર મોટી અસર જોવા મળી નહોતી. શાળા, કોલેજ, બેંક, હોસ્પિટલ, ફાર્મસી અને સરકારી કચેરીઓ મોટાભાગે ચાલુ રહી હતી. BMTC અને KSRTC બસ સેવા ઉપરાંત ઓટો-રિક્ષા, ટેક્સી અને ખાનગી પરિવહન સેવાઓએ પણ બંધમાં જોડાવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. શિક્ષકો અને બિન-શૈક્ષણિક કર્મચારીઓએ કેટલીક જગ્યાએ કાળી પટ્ટી પહેરીને વિરોધને નૈતિક સમર્થન આપ્યું હતું.
માંડ્યા અને મૈસુરમાં ખેડૂતોનો વિરોધ કાવેરી બેસિનના મહત્વના વિસ્તારો માંડ્યા અને મૈસુરમાં વિરોધ વધુ ઉગ્ર જોવા મળ્યો હતો. ખેડૂત સંગઠનો અને કન્નડ સમર્થક જૂથોએ રસ્તા પર ઉતરીને તમિલનાડુને પાણી છોડવાના નિર્ણયનો વિરોધ કર્યો હતો. મૈસુરમાં કેટલાક કાર્યકરોએ બસો રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, પોલીસે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને તેમને અટકાવ્યા હતા. બીજી તરફ, શહેરમાં દુકાનો, હોટલ અને સ્થાનિક પરિવહન સામાન્ય રીતે ચાલુ રહ્યા હતા.
ડી.કે. શિવકુમારે સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવી કાવેરી વિવાદ વચ્ચે કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારે સર્વપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર ખેડૂતો અને કન્નડ લોકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. શિવકુમારના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યમાં આ વર્ષે અંદાજિત વરસાદની સરખામણીએ માત્ર 30થી 35 ટકા જેટલો વરસાદ થયો છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ છે. તેમણે સંગઠનોને બંધ ન યોજવા અને ખેડૂતોને સરકારની આગામી માર્ગદર્શિકા સુધી ધીરજ રાખવાની અપીલ કરી હતી.
તમિલનાડુનો વિરોધ, મેકેદાતુ ડેમ પણ બન્યો મોટો મુદ્દો બીજી તરફ, તમિલનાડુ સરકાર કાવેરીના પાણીમાં પોતાના હિસ્સા માટે કાનૂની લડત આગળ વધારી રહી છે. DMK સાંસદ તિરુચી શિવાએ મેકેદાતુ ડેમ પ્રોજેક્ટને લઈને કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે કાવેરી બેસિન પહેલાથી જ પાણીની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. જો કર્ણાટક દ્વારા મેકેદાતુ ડેમનું એકતરફી નિર્માણ કરવામાં આવશે તો તમિલનાડુના ખેડૂતોને અસર થઈ શકે છે. તેમણે આ મુદ્દાના કાયમી ઉકેલ માટે વિશેષ ટ્રિબ્યુનલની માંગ પણ કરી છે.
દાયકાઓ જૂનો કાવેરી જળ વિવાદ ફરી ચર્ચામાં કાવેરી નદી જળ વિવાદ કર્ણાટક અને તમિલનાડુ વચ્ચેનો લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો ગંભીર આંતરરાજ્ય જળ વિવાદ છે. ચોમાસાની સ્થિતિ અને જળાશયોમાં પાણીની આવકના આધારે બંને રાજ્યો વચ્ચે પાણીની વહેંચણીનો મુદ્દો વારંવાર ઉગ્ર બને છે. હાલમાં CWRCની ભલામણ, CWMAનો પાણી છોડવાનો આદેશ, ખેડૂતોનો વિરોધ અને મેકેદાતુ ડેમનો મુદ્દો ફરી કેન્દ્રસ્થાને આવ્યા છે. બંને રાજ્યો પોતાના ખેડૂતો અને પાણીના હિતોના રક્ષણ માટે કાનૂની અને રાજકીય લડત લડી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં આ મામલે કોર્ટ અને કેન્દ્રના નિર્ણય પર સૌની નજર રહેશે.

કોપ્પલમાં ટ્રક ડ્રાઇવરોને અપાયા ફૂલો

August 13, 2026 | 12:29 IST