Pellet Gun Fire in Delhi Protest: નવી દિલ્હીમાં તાજેતરમાં NEET પેપર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે યોજાયેલા વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન સુરક્ષા દળો દ્વારા પેલેટ ગનથી ફાયરિંગ કરવામાં આવ્યાના અહેવાલોએ દેશભરમાં રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે. 20 જુલાઈના રોજ સંસદ કૂચ દરમિયાન જંતર-મંતર અને કનોટ પ્લેસ વિસ્તારમાં ભીડને કાબૂમાં લેવા માટે રેપિડ એક્શન ફોર્સ (RAF) ના એક જવાન દ્વારા પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘટનાને પગલે શરૂ થયેલી તપાસ અને વિરોધ પક્ષના આક્રમક વલણને કારણે સમગ્ર મામલો અત્યંત સંવેદનશીલ બની ગયો છે.
20 જુલાઈની સંસદ કૂચ અને કનોટ પ્લેસ વિસ્તારમાં હિંસક ઝપાઝપી ઘટનાક્રમ અનુસાર, 20 જુલાઈના રોજ કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) અને અન્ય વિદ્યાર્થી સંગઠનોના નેતૃત્વ હેઠળ હજારો યુવાનોએ પેપર લીક વિરુદ્ધ સંસદ તરફ કૂચ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. પ્રદર્શનકારીઓ જ્યારે જંતર-મંતરથી સંસદ તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા ત્યારે કનોટ પ્લેસ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળો સાથે ઘર્ષણ સર્જાયું હતું. ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે દિલ્હી પોલીસ અને RAF એ ટીયર ગેસના શેલ છોડ્યા હતા અને લાઠીચાર્જ કર્યો હતો. આ દરમિયાન જ પરિસ્થિતિ વધુ વણસતા રેપિડ એક્શન ફોર્સના એક જવાને કથિત રીતે પોતાની પેલેટ ગનમાંથી ઓછામાં ઓછા 7 રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યા હોવાની વિગતો બહાર આવી છે.
CRPF ની આંતરિક તપાસ અને સૈનિકની ઓળખની સત્તાવાર પુષ્ટિ શરૂઆતમાં વહીવટીતંત્રે પ્રદર્શન દરમિયાન પેલેટ ગનનો ઉપયોગ થયાનો ઇનકાર કર્યો હતો, પરંતુ અનેક યુવાનો ગંભીર ઇજાઓ સાથે હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા મામલો ગરમાયો હતો. સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) ના આંતરિક લોગ રેકોર્ડ્સ અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી બાદ સ્પષ્ટ થયું છે કે કનોટ પ્લેસ ખાતે તૈનાત RAF ના એક જવાને કુલ 7 પેલેટ રાઉન્ડ છોડ્યા હતા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તેમાંથી 5 પેલેટ રાઉન્ડ વિરોધીઓને વાગ્યા હતા જ્યારે 2 રાઉન્ડ જમીન પર પડ્યા હતા. CRPF ની તપાસ ટીમ દ્વારા પેલેટ ગન ચલાવનાર સૈનિકની ઓળખ કરી લેવામાં આવી છે અને સમગ્ર ઘટનાની વ્યાવસાયિક સમીક્ષા ચાલી રહી છે.
પેલેટ ગનનો ઉપયોગ યોજનાનો ભાગ નહોતો: સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર પર સવાલો સુરક્ષા દળોના નિયમો અને સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) મુજબ, 12-બોર પંપ-એક્શન ગન અથવા પેલેટ ગનનો ઉપયોગ અત્યંત ગંભીર અને અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિઓમાં જ થઈ શકે છે, જ્યાં જવાનોના જીવનને સીધું જોખમ હોય. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રકારના વિરોધ પ્રદર્શનમાં પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવા અંગે કોઈ પૂર્વ યોજના નહોતી. જવાનોને માત્ર બળનો હળવો ઉપયોગ, ટીયર ગેસ અને લાઠીચાર્જ જેવા સલામત માધ્યમોથી ભીડ ખસેડવાની સૂચના હતી. તેમ છતાં જવાન દ્વારા પેલેટ ગન ચલાવવામાં આવતા હવે કયા સંજોગોમાં આ પગલું લેવાયું તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થઈ રહી છે.
ત્રણ નાગરિકોની ગંભીર ઇજાઓ અને પીડિતોની આપવીતી આ ગોળીબારની ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવાની પૃષ્ટિ થઈ છે. ઘાયલોમાં ગુરુગ્રામમાં નોકરી કરતા 25 વર્ષીય ઇર્શાદ શેખ, દિલ્હી યુનિવર્સિટીનો 19 વર્ષીય વિદ્યાર્થી સાહિલ લોચાબ અને એક પ્રતિષ્ઠિત મેગેઝિનના 28 વર્ષીય પત્રકારનો સમાવેશ થાય છે. વિદ્યાર્થી સાહિલ લોચાબના ચહેરા અને આંખના ભાગે પેલેટના છર્રા વાગવાથી તેને ગંભીર ઈજા થઈ છે અને તેની એક આંખની દ્રષ્ટિ ગુમાવવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયો અને ફોટોગ્રાફ્સમાં સુરક્ષાકર્મીઓ લાઠીચાર્જ કરતા અને યુવાનો લોહીલુહાણ અવસ્થામાં નજરે પડ્યા હતા.
રાહુલ ગાંધીની આગેવાનીમાં કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહારો અને ગૃહમંત્રીને પત્ર આ મામલે રાજકીય ગરમાવો લાવતા, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ 25 જુલાઈના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને એક સત્તાવાર પત્ર લખીને ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ પત્રમાં આક્ષેપ કર્યો હતો કે સુરક્ષા દળોએ શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે ઘાતક હથિયારો અને પેલેટ ગનનો આડેધડ ઉપયોગ કર્યો છે. તેમણે દિલ્હીમાં યોજાયેલી પ્રેસ કોર્ફરન્સ દરમિયાન પેલેટ ગનથી ઘાયલ થયેલા યુવાન સાહિલ લોચાબને જાહેરમાં મીડિયા સમક્ષ પ્રસ્તુત કર્યો હતો અને સરકારને સવાલ કર્યો હતો કે શું યુવાનો સામે આ પ્રકારની ક્રૂર હિંસા કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી?
47 થી વધુ સુરક્ષાકર્મીઓ પણ ઘાયલ એક તરફ જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ ઘાયલ થયા છે, તો બીજી તરફ CRPF ના અહેવાલ મુજબ આ હિંસક અથડામણમાં 47 થી વધુ RAF કર્મચારીઓ પણ ઘાયલ થયા છે, જેમાંથી કેટલાકને ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી છે. સુરક્ષા દળોનું કહેવું છે કે પ્રદર્શનકારીઓમાંથી કેટલાક લોકોએ અચાનક પોલીસ પર પથ્થરમારો શરૂ કરી દીધો હતો અને સુરક્ષા કર્મચારીઓને ઘેરી લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ભીડ દ્વારા ઉગ્ર હુમલો કરવામાં આવ્યા બાદ જ પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે કટોકટીભર્યા પગલાં લેવાયા હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
CRPF ડીજી જીપી સિંહનું નિવેદન સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) ના ડિરેક્ટર જનરલ (DG) જ્ઞાનેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ મોટા અભિયાન કે ઓપરેશન પછી ઘટના પછીનું મૂલ્યાંકન કરવું એ ફોર્સની માનક સંચાલન પ્રક્રિયા (SOP) નો અનિવાર્ય ભાગ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શન શાંત થયા બાદ હવે ફોર્સ હેડક્વાર્ટર દ્વારા સમગ્ર ઓપરેશનની વ્યાવસાયિક સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. જવાનોએ નિયમોનું પાલન કર્યું હતું કે નહીં અને ગોળીબારના વાસ્તવિક સંજોગો શું હતા તેની સંપૂર્ણ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ આગામી એક-બે દિવસમાં સત્તાવાર અહેવાલ અને નિવેદન બહાર પાડવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે ન્યાયી માંગણીઓ સામે અવાજ ઉઠાવતા યુવાનો પર બળપ્રયોગ કરવો એ લોકશાહીનું અપમાન છે. આગામી દિવસોમાં CRPF ની તપાસનો અહેવાલ સાર્વજનિક થયા બાદ આ કેસમાં કયા કાનૂની પગલાં લેવાય છે અને જવાબદાર જવાનો સામે શું કાર્યવાહી થાય છે તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.

ફાયરિંગ કરનાર RAF સૈનિકની ઓળખ: તપાસ ટીમ ટૂંક સમયમાં તૈયાર કરશે રિપોર્ટ

July 27, 2026 | 12:25 IST