વૈષ્ણોદેવી મંદિરમાં ₹550 કરોડનું ચાંદી કૌભાંડ?

Vaishno Devi Shrine Fake Silver Scam : દેશના સૌથી પ્રસિદ્ધ અને આસ્થાના કેન્દ્રોમાં ગણાતા શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવી મંદિરને લઈને એક ગંભીર મામલો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.ભક્તો દ્વારા વર્ષો દરમિયાન ચઢાવવામાં આવેલી અસલી ચાંદી સાથે કથિત ગેરરીતિ અને અંદાજે ₹550 કરોડના કથિત કૌભાંડના આક્ષેપોને લઈને કોર્ટમાં ચાલી રહેલા કેસમાં મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે.કોર્ટે સમગ્ર મામલાની ગંભીરતા ધ્યાનમાં રાખીને ક્રાઈમ બ્રાન્ચને તપાસ સંબંધિત જરૂરી કાર્યવાહી કરવા અને નિયમ મુજબ આગળ વધવા સૂચના આપી હોવાનું સામે આવ્યું છે.આ મામલો માત્ર આર્થિક અનિયમિતતા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ કરોડો ભક્તોની ધાર્મિક લાગણી સાથે પણ સીધો જોડાયેલો હોવાથી સમગ્ર દેશમાં તેની ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, નોંધનીય છે કે હાલ આક્ષેપોની તપાસ ચાલી રહી છે અને કોઈ પણ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા સામે અંતિમ રીતે દોષ સાબિત થયો નથી.

નકલી ચાંદીનો સમગ્ર વિવાદ શું છે?
મંદિરમાં નકલી ચાંદીનો વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે કેટલાક અહેવાલોમાં જણાવાયું કે લગભગ 550 કરોડ રૂપિયાની કિંમતની અંદાજે 20 ટન ચાંદીની ભેટ પરીક્ષણ, ઓગાળવા અને પ્રોસેસિંગ માટે મોકલવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન માત્ર 5થી 6 ટકા ચાંદી જ અસલી હોવાનું સામે આવ્યું, જ્યારે બાકી ચાંદી કથિત રીતે “નકલી” હોવાનું જણાયું. તેમાં કેડમિયમ, લોખંડ અને અન્ય નીચી ગુણવત્તાવાળી ધાતુઓ હોવાનું કહેવાયું હતું.

શું છે કરોડો રૂપિયાનું નકલી ચાંદી કૌભાંડ?
માહિતી અનુસાર, શ્રાઈન બોર્ડમાં વર્ષો દરમિયાન ભક્તો દ્વારા ચઢાવવામાં આવેલી આશરે 20 ટન ચાંદીને તેની શુદ્ધતા ચકાસવા, ઓગાળવા અને પ્રોસેસિંગ માટે મોકલવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન કરવામાં આવેલા લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો હતો.રિપોર્ટ મુજબ,સમગ્ર જથ્થામાંથી માત્ર 5થી 6 ટકા ચાંદી જ શુદ્ધ હોવાનું સામે આવ્યું હતું,જ્યારે બાકીની અંદાજે 94 ટકા સામગ્રીમાં કેડમિયમ, લોખંડ અને અન્ય સસ્તી ધાતુઓની મિલાવટ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. આ કથિત ગેરરીતિનું મૂલ્ય અંદાજે 550 કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ક્રાઈમ બ્રાન્ચને કોર્ટની કડક ટકોર
કોર્ટ સમક્ષ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરીને જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર મામલો વહીવટી મંજૂરી માટે શ્રીનગર સ્થિત મુખ્ય કચેરીમાં મોકલવામાં આવ્યો છે. જોકે અરજદાર પક્ષે દલીલ કરી હતી કે માત્ર વહીવટી પ્રક્રિયાનો બહાનો પૂરતો નથી. ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) હેઠળ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ પોતે જ પોલીસ સ્ટેશન તરીકે કાર્ય કરે છે, તેથી ફરિયાદ મળ્યા બાદ તાત્કાલિક એફઆઈઆર નોંધવી અને તપાસ શરૂ કરવી તેની કાયદાકીય જવાબદારી બને છે.આ દલીલને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે તપાસ અધિકારીને તમામ સંબંધિત દસ્તાવેજો સાથે આગામી સુનાવણીમાં હાજર રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે.

550 કરોડના કથિત કૌભાંડની ચર્ચા
આ કેસમાં અંદાજે ₹550 કરોડના કથિત કૌભાંડનો ઉલ્લેખ થતાં મામલો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. જોકે, આ આંકડો ફરિયાદમાં કરવામાં આવેલા દાવાનો ભાગ છે. તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ શક્ય બનશે.તપાસ એજન્સીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ રહેશે કે મંદિરની સંપત્તિ, સ્ટોક રેકોર્ડ, ખરીદી-વેચાણની પ્રક્રિયા અને વર્ષો જૂના દસ્તાવેજોની વિગતવાર ચકાસણી કરવામાં આવે.મંદિરોમાં ભક્તો દ્વારા સોનું, ચાંદી અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓનું દાન કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ટ્રસ્ટ અથવા બોર્ડ દ્વારા તેના સંગ્રહ, સુરક્ષા અને ઉપયોગ માટે નિયમો બનાવવામાં આવે છે.

ક્રાઈમ બ્રાન્ચ જવાબદારીમાંથી બચી શકે નહીં
અદાલતના નિર્દેશ બાદ, ક્રાઈમ બ્રાન્ચે એક સ્ટેટસ રિપોર્ટ દાખલ કર્યો હતો, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું કે ફરિયાદને શરૂઆતમાં મંજૂરી માટે શ્રીનગર સ્થિત ક્રાઈમ હેડક્વાર્ટર મોકલવામાં આવી હતી. મંજૂરી મળ્યા પછી, તેને યોગ્ય કાર્યવાહી માટે ઝોનલ પોલીસ હેડક્વાર્ટર, જમ્મુ મોકલી દેવાઈ હતી. વકીલ દીપક શર્માએ આજે સ્ટેટસ રિપોર્ટ પર વિગતવાર વાંધાઓ નોંધાવતા દલીલ કરી હતી કે ફરિયાદને માત્ર વહીવટી રીતે આગળ ધપાવવી, તેને ગંભીર ગુનાહિત બાબતોની માહિતી મળવા પર કરવામાં આવતી કાયદાકીય કાર્યવાહી ન ગણી શકાય. તેમણે જણાવ્યું કે ક્રાઈમ બ્રાન્ચ, ઇકોનોમિક ઓફેન્સ વિંગ, જમ્મુ, પોતે ગૃહ વિભાગના સંબંધિત જાહેરનામા હેઠળ એક નોટિફાઇડ (અધિસૂચિત) પોલીસ સ્ટેશન છે, અને તેના પોલીસ અધિક્ષક (SP) સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર (SHO) તરીકે કામ કરે છે.

મહત્વના પુરાવા  સુરક્ષિત રાખવાની માંગ
કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલી વાંધા અરજીમાં જણાવાયું છે કે ક્રાઈમ બ્રાન્ચના રિપોર્ટમાં મહત્વના પુરાવા સુરક્ષિત રાખવા માટેના કોઈ જ પગલાંનો ઉલ્લેખ નથી. આ કૌભાંડમાં ઇન્વેન્ટરી રજિસ્ટર, સ્ટોક રેકોર્ડ, સીસીટીવી ફૂટેજ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન દસ્તાવેજો, શુદ્ધતા તપાસ રિપોર્ટ, ટંકશાળ સાથે થયેલો પત્રવ્યવહાર અને ચાંદીને ઓગળવા સંબંધિત તમામ ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ જપ્ત કરવા અત્યંત જરૂરી છે.

આસ્થા સાથે જોડાયેલા કેસ પર સૌની નજર
વૈષ્ણોદેવી મંદિર દેશના સૌથી મોટા અને સૌથી વધુ ભક્તો આવતા તીર્થસ્થાનોમાંનું એક છે. દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ અહીં દર્શન કરવા આવે છે અને સોનાં-ચાંદી સહિત કિંમતી ચઢાવો અર્પણ કરે છે. એવા સમયે કરોડો રૂપિયાની ચાંદીમાં કથિત ગેરરીતિના આક્ષેપોએ ભક્તોમાં પણ અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. હવે આગામી 29 જુલાઈની સુનાવણી દરમિયાન ક્રાઈમ બ્રાન્ચ કોર્ટ સમક્ષ શું દસ્તાવેજો રજૂ કરે છે અને તપાસ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.