શું આ રીતે બનાશે વિશ્વગૂરૂ? ભારત ભૂખમરાની બાબતમાં ગંભીર સ્તરે !

2024ના ગ્લોબલ હંગર ઈન્ડેક્સના રિપોર્ટ અનુસાર 127 દેશોની યાદીમાં ભારતને 105મું સ્થાન દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ યાદી દર વર્ષે ઓક્ટોબરમાં જર્મનીની અગ્રણી ખાનગી સહાય સંસ્થા વેલ્થંગરહિલ્ફ અને કન્સર્ન વર્લ્ડવાઈડના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવે છે.જેમાં તે વિકસિત દેશો સિવાયના વિકાસશીલ અને મધ્યમ આવક જૂથના દેશોના બાળ પોષણ અને બાળ મૃત્યુ દરના ડેટાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે અને વિશ્વના કયા દેશો તેમના દેશમાં કોઈ ખાસ સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે તેનો સતત પ્રયાસ કરે છે વિસ્તાર સુધારવાની જરૂર છે.

આ મામલે ભારતની હાલત ઘણી દયનીય છે, જ્યારે પડોશી દેશોમાં શ્રીલંકા 56માં, નેપાળ 68માં અને મ્યાનમાર 74માં ક્રમે ભારતથી ઘણું આગળ નીકળી ગયું છે.જો કે આમાં ચીન બાકીના વિશ્વમાં ટોચના સ્થાને હોવાને કારણે આપણી પહોંચની બહાર છે, પરંતુ જો દેશનો બૌદ્ધિક વર્ગ આ આંકડાઓ પર વિચાર કરશે તો કદાચ તેને વિશ્વગુરુના ખોટા સમાચારો વિશે થોડો ખ્યાલ આવશે. 

રસપ્રદ વાત એ છે કે બાંગ્લાદેશ 84માં સ્થાને છે, અને તે જ વાર્તા આપણા દેશમાં સફળતાપૂર્વક ચાલી રહી છે કે ત્યાંથી ઘૂસણખોરો આવીને દેશમાં સ્થાયી થઈ રહ્યા છે. શરમજનક બાબત એ છે કે છેલ્લા એક દાયકાથી આવા ખોટા નિવેદનોના આધારે દેશ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે અને વિપક્ષો પણ હાથ જોડીને પોતાના વારાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

ભારતના અંધકારવાદીઓને સંતોષવા માટેના એક સમાચાર એ છે કે પાકિસ્તાન હજુ પણ આ મામલે ભારતથી પાછળ છે, અને તેને 109મું સ્થાન મળ્યું છે, જ્યારે અફઘાનિસ્તાન 116માં ક્રમે છે. આ બંને દેશો તેમની બગડતી રાજકીય-આર્થિક પરિસ્થિતિને કારણે બરબાદીના આરે છે, તેથી જો આપણે તેમની સરખામણી કરીને આનંદ માણવો અને સંતોષ મેળવવો હોય તો.પછી કોઈ સમસ્યા નથી. પરંતુ નેપાળ, શ્રીલંકા, મ્યાનમાર કે બાંગ્લાદેશમાં પણ સ્થિતિ સારી નથી. પરંતુ જ્યારે તેમની રેન્કિંગમાં વધુને વધુ ઝડપી સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે, ત્યારે ભારતના પ્રયત્નો, જે ખૂબ જ ધીમા હતા

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ગ્લોબલ હંગર ઈન્ડેક્સ 2024માં, ભારત 27.3ના સ્કોર સાથે ભૂખમરાની બાબતમાં ગંભીર સ્તરે છે, તેની સાથે પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન 'ગંભીર' શ્રેણીમાં છે. કુપોષણના સંદર્ભમાં ભારતનો સ્કોર 13.7% છે, એટલે કે ભારતની આટલી મોટી સંખ્યામાં વસ્તી કુપોષણથી પીડાય છે. 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં, 35.5% ની સરેરાશે વૃદ્ધિ અટકી જાય છે, જ્યારે 18.7% બાળકો અટકી જાય છે. ભારતમાં શિશુ મૃત્યુદરનો આંકડો 2.9% હોવાનો અંદાજ છે.

GHI ટ્રેકરમાં, આ ચાર (કુપોષણ 1/3, સ્થગિત વૃદ્ધિ 1/6, બાળકોમાં બગાડ 1/6 અને બાળ મૃત્યુદર 1/3) ના આધારે સ્કોર તૈયાર કરવામાં આવે છે વર્ષ 2000, ચીન એ છે જ્યાં 2000 માં 13.4 ના GHI સ્કોર સાથે (9.9 કરતાં ઓછું, સામાન્ય 10-19.9, ગંભીર 20-34.9, ગંભીર 35-49.9), અને અત્યંત ચિંતાજનક રીતે 50 કે તેથી વધુની સામાન્ય કેટેગરી સાથે 13.4ના સ્કોર પર, 2008માં 7.2ના સ્કોર સાથે હંગર ઇન્ડેક્સમાં પહેલેથી જ નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. તે પછી, આ સ્કોર 5 થી નીચે આવવાને કારણે, 22 સમાન દેશોની રેન્કિંગ પણ એકસાથે તૈયાર કરવામાં આવી છે.

જ્યારે ભારતની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો વર્ષ 2000માં કુલ GHI સ્કોર 38.4 હતો અને 2008માં તેને 35.2ના કારણે ચિંતાજનક શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ 2016 માં, 29.3 ના સ્કોર સાથે, તે હવે ગંભીર શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું,અને 2024 માં પણ 27.3 ના સ્કોર સાથે, છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી પરિસ્થિતિમાં કોઈ ગુણાત્મક સુધારો થયો નથી. પરંતુ નેપાળ અને મ્યાનમારના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો તે સ્પષ્ટ થાય છે,કે વર્ષ 2000માં નેપાળ 37.1ના સ્કોર સાથે ભારત અને 40.2ના સ્કોર સાથે મ્યાનમાર જેવી જ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું. આજે નેપાળ 14.7 અને મ્યાનમાર 15.7 ના GHI સ્કોર સાથે મધ્યમ સ્થિતિમાં પહોંચી ગયું છે.

ભારતમાં આ સ્થિતિ છે જ્યારે યુપીએ સરકારે નવી આર્થિક નીતિની ખરાબ અસરોનો સામનો કરવા માટે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મનરેગા હેઠળ 100 દિવસની રોજગાર ગેરંટી આપવાની વ્યવસ્થા કરી હતી. આ ઉપરાંત, જન્મ સમયે માતા અને બાળકના સારા ઉછેર માટે આંગણવાડી યોજના હેઠળ દેશમાં ઘણા સરકારી કાર્યક્રમો અને રસીકરણ ચલાવવામાં આવે છે.

સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના દ્વારા મધ્યાહન ભોજન યોજના ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ બધું જમીન પર કેટલો અમલમાં છે અને દાળના નામે હળદર ઉમેરીને ચોખા પીરસવામાં આવે છે તે અંગેના અહેવાલો આવી રહ્યા છે, પરંતુ સરકાર તરફથી આ અંગે કોઈ જવાબ મળતો નથી .

ઊલટું, ઘણા કિસ્સામાં એવું જોવા મળ્યું છે કે આવા અહેવાલો પ્રકાશિત કરનારા અખબારો અને રિપોર્ટરો સામે સરકારનું પોલીસ દમન તીવ્ર બને છે, પરિણામે આવા અહેવાલો દ્વારા દૂરના વિસ્તારોમાં લાખો બાળકો કુપોષણ અને ભૂખમરાનો શિકાર બને છે. સરકારી કર્મચારીઓ મુક્ત છે.દિલે હાર્દિકની ભૂમિકા અપનાવવાનું શરૂ કર્યું છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, એવું જોવામાં આવ્યું છે કે ઘણા રાજ્યોમાં, ખાસ કરીને તે સમયે મહિલા મતદારોને મતના નામે લાડલી બેહન યોજના વગેરેના નામે રોકડની વહેંચણીને કારણે વિવિધ જન કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે કોઈ ભંડોળ બચ્યું નથી. ચૂંટણીઓ.

'આગળ જાઓ અને પાછળ છોડી દો'ની આ ટૂંકી દૃષ્ટિની નીતિને પગલે ગરીબી અને ભૂખમરો ઘટવાને બદલે વધી રહ્યો છે.આવનારા વર્ષોમાં દેશને આના પરિણામો ભોગવવા પડશે અને વર્લ્ડ હંગર ઈન્ડેક્સના ડેટા દ્વારા આખી દુનિયા જોશે કે આપણે ખરેખર કઈ બાબતોમાં વિશ્વ લીડર બન્યા છીએ?