ભારતનું ફોરેક્સ રિઝર્વ વધીને USD 674.664 બિલિયન, રેકોર્ડ ઊંચાઈની નજીક

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા અહેવાલ મુજબ, 16 ઓગસ્ટના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં USD 4.546 બિલિયનનો વધારો જોવા મળ્યો, જે USD 674.664 બિલિયન સુધી પહોંચી ગયો. આ રકમ USD 674.919 બિલિયનના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે માત્ર શરમાળ છે.

સમગ્ર 2024 દરમિયાન, ભારતના અનામતમાં નોંધપાત્ર વધઘટ જોવા મળી છે, જે આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં આશરે USD 45-50 બિલિયન વધી છે. વિદેશી વિનિમય અનામતનો આ નોંધપાત્ર બફર સ્થાનિક અર્થતંત્રને વૈશ્વિક આર્થિક વિક્ષેપોથી બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

RBI ના તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, ભારતની ફોરેન કરન્સી એસેટ્સ (FCA), જે ફોરેક્સ રિઝર્વનો સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવે છે, USD 3.609 બિલિયન વધીને કુલ USD 591.569 બિલિયન થઈ ગઈ છે. વધુમાં, સોનાના ભંડારમાં USD 865 મિલિયનનો વધારો જોવા મળ્યો, જે કુલ USD 60.104 બિલિયન પર પહોંચી ગયો.

હાલમાં, ભારતનું વિદેશી વિનિમય અનામત 11 મહિનાથી વધુની અપેક્ષિત આયાતને આવરી લેવા માટે પર્યાપ્ત છે. 2023 માં, આરબીઆઈએ તેના અનામતમાં આશરે USD 58 બિલિયનનો વધારો કર્યો.

તેનાથી વિપરીત, 2022માં ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં USD 71 બિલિયનનો સંચિત ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ ઘટાડો મુખ્યત્વે આયાતી માલસામાનના ઊંચા ખર્ચ અને મજબૂત થઈ રહેલા યુએસ ડોલર સામે રૂપિયાના અવમૂલ્યનને નિયંત્રિત કરવા માટે આરબીઆઈના હસ્તક્ષેપને કારણે હતો.

ફોરેક્સ માર્કેટમાં આરબીઆઈના હસ્તક્ષેપો રૂપિયાને સ્થિર કરવા અને બજારની અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટે રચાયેલ છે. આ હસ્તક્ષેપોમાં નોંધપાત્ર અવમૂલ્યનને રોકવા માટે તરલતા વ્યવસ્થાપન અને ડોલરના વેચાણનો સમાવેશ થાય છે, જેનો હેતુ ચોક્કસ વિનિમય દર સ્તરોને લક્ષ્યાંકિત કર્યા વિના સુવ્યવસ્થિત બજારની સ્થિતિ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.