ભારતીય હોકી જર્સીનો નવો રંગ વિવાદના ઘેરામાં

India Hockey Jersey Colour Controversy: આગામી FIH પુરુષ અને મહિલા હોકી વર્લ્ડ કપ 2026 શરૂ થાય તે પહેલાં જ ભારતીય હોકી ટીમની નવી જર્સીએ દેશભરમાં એક મોટો વિવાદ જગાવ્યો છે. દાયકાઓથી આંતરરાષ્ટ્રીય મેદાન પર વાદળી રંગની જર્સીમાં ધૂમ મચાવનાર ભારતીય હોકી ટીમ હવે મેદાન પર કેસરી રંગની કીટમાં નજરે પડશે. હોકી ઇન્ડિયા દ્વારા 27 જુલાઈના રોજ અનાવરણ કરવામાં આવેલી આ નવી કીટે ખેલ જગતની સાથેસાથે રાજકીય ગલીઓમાં પણ ભારે ચર્ચા જગાડી છે.

 

I must say that @TheHockeyIndia has done many good things for 🇮🇳 🏑. But this is embarrassing. The legacy & identity of the Indian team has always been BLUE. I wore the Blue jersey with pride for many years. Fans want to see our Indian team in blue. What is the logic of orange? https://t.co/apDnJkTld4

— Viren Rasquinha (@virenrasquinha) July 29, 2026

 

વાદળી રંગ આપણી ઓળખ: વિરેન રાસ્કિન્હાનો આક્રોશ
ભારતીય હોકીના દિગ્ગજ અને ભૂતપૂર્વ કેપ્ટન વિરેન રાસ્કિન્હાએ જર્સીનો રંગ બદલવાના આ નિર્ણય સામે સોશિયલ મીડિયા પર ખુલ્લેઆમ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. 2004ના એથેન્સ ઓલિમ્પિક્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરનાર અને 2001ના જુનિયર વર્લ્ડ કપ વિજેતા ખેલાડી રાસ્કિન્હાએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે વાદળી રંગ હંમેશાં ભારતીય ટીમની ઓળખ અને વારસો રહ્યો છે, તો તેને બદલવાનો અચાનક તર્ક શું છે? તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર લખ્યું કે ચાહકો પણ પોતાની પ્રિય ટીમને માત્ર વાદળી જર્સીમાં જ જોવા માંગે છે.

ખેલાડીઓની પસંદગી અને ટેકનિકલ કારણો: દિલીપ તિર્કીનો બચાવ
વધતા જતા વિવાદ વચ્ચે હોકી ઇન્ડિયાના પ્રમુખ અને ભૂતપૂર્વ કેપ્ટન દિલીપ કુમાર તિર્કીએ આ નિર્ણયનો સચોટ બચાવ કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે આ ફેરફાર કોઈ એક વ્યક્તિનો નિર્ણય નથી, પરંતુ ખેલાડીઓ, કેપ્ટન, કોચ અને સપોર્ટ સ્ટાફના વ્યાપક સૂચનો બાદ લેવામાં આવ્યો છે. તિર્કીએ ઉમેર્યું કે વર્લ્ડ કપ પછી જો ખેલાડીઓને આ રંગ માફક ન આવે તો ભવિષ્યમાં તેમાં યોગ્ય ફેરફાર પણ કરવામાં આવી શકે છે.

વાદળીથી કેસરી કેમ?
હોકી ઇન્ડિયાએ પોતાના સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે આ બદલાવ પાછળ સૌથી મોટું કારણ ટેકનિકલ હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય હોકીમાં હવે બ્લુ સિન્થેટિક ટર્ફ (મેદાન) નો પ્રમાણભૂત ઉપયોગ થાય છે, જેના કારણે જૂની વાદળી જર્સી મેદાનના રંગ સાથે ભળી જતી હતી. આનાથી ખેલાડીઓ માટે મેદાન પર એકબીજાને ઓળખવામાં અને દૃશ્યતા જાળવવામાં મુશ્કેલી સર્જાતી હતી. આ ગૂંચવણ ઉકેલવા માટે જ કોચ અને ખેલાડીઓએ કેસરી કે પીળો રંગ સૂચવ્યો હતો.

જર્સી બદલવાની જૂની પરંપરા
હોકી ઇન્ડિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રીય ટીમની જર્સીનો રંગ બદલવો એ ભારતીય હોકીમાં કોઈ પહેલી ઘટના નથી. અગાઉ પણ સમય અને ટેકનિકલ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને કીટ બદલવામાં આવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2014ના FIH હોકી વર્લ્ડ કપમાં ભારતીય ટીમ પીળા રંગની જર્સીમાં રમી હતી, જ્યારે 2018ના વર્લ્ડ કપમાં ટીમે સ્કાઇ બ્લૂ રંગની ડિઝાઇન અપનાવી હતી. આ વખતે કેસરી રંગ પસંદ કરવા પાછળ રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને ત્રિરંગાની ભાવના પણ જોડાયેલી છે.

સંસ્કૃતિ અને આધુનિકતાનો સુમેળ
નવી જર્સી માત્ર રંગ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે ભારતીય સંસ્કૃતિની ઝાંખી પણ કરાવે છે. આ ડિઝાઇન મંડલા-પ્રેરિત શૈલીમાં તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેમાં અશોક ચક્રથી પ્રેરિત ઘેરો વાદળી રંગ શાંતિ અને એકાગ્રતા દર્શાવે છે. છાતી પર આધુનિક સુદર્શન ચક્ર શક્તિ અને અખંડિતતાનો સંદેશ આપે છે. આ ઉપરાંત, ખભા અને બાજુના ભાગોમાં ત્રિરંગી પટ્ટાઓ તથા દેવનાગરી લિપિમાં "ભારત" શબ્દ લખવામાં આવ્યો છે, જે તેને અત્યંત આકર્ષક બનાવે છે.

પ્રિયંકા ગાંધીના કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહારો
જર્સીના રંગ બદલવાના આ મુદ્દાએ હવે સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન રાજકીય રંગ પણ પકડી લીધો છે. કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ કેન્દ્ર સરકાર અને આરએસએસ પર આકરા પ્રહારો કરતા જણાવ્યું કે સરકાર ગણવેશ બદલીને કે શિક્ષણ નીતિ બદલીને ઇતિહાસ ભલે બદલવાનો પ્રયાસ કરે, પરંતુ દેશના મૂળ મૂલ્યો ક્યારેય મિટાવી શકાતા નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતનો આત્મા અહિંસા, સત્ય અને ભાઈચારામાં વસેલો છે.

દેશના યુવાનો અને સ્વતંત્રતા સંગ્રામના મૂલ્યોની ચર્ચા
પત્રકારો સાથે વાતચીતમાં પ્રિયંકા ગાંધીએ વધુમાં જણાવ્યું કે દેશનો સ્વતંત્રતા સંગ્રામ સત્ય અને અહિંસાના પાયા પર લડાયો હતો. તેમણે કહ્યું કે જંતર-મંતર પર એકઠા થયેલા યુવાનોનો અવાજ સાબિત કરે છે કે દેશના નાગરિકો સરકારના વાસ્તવિક ઈરાદાઓ સારી રીતે સમજી ચૂક્યા છે. વિપક્ષી નેતાઓનું માનવું છે કે રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો અને ઓળખ સાથે રાજકીય હેતુસર છેડછાડ કરવી યોગ્ય નથી.

50 વર્ષ પછી વર્લ્ડ કપ જીતવાનો સુવર્ણ અવસર
FIH મેન્સ હોકી વર્લ્ડ કપ 2026 આગામી 14 થી 30 ઓગસ્ટ દરમિયાન બેલ્જિયમના વાવરે અને નેધરલેન્ડના એમ્સ્ટલવીનમાં રમાશે. ભારતીય પુરુષ ટીમ લગભગ 50 વર્ષની લાંબી પ્રતીક્ષા બાદ ફરીથી વિશ્વ વિજેતા બનવાનું સપનું સેવી રહી છે. ભારતે તેનો એકમાત્ર અને છેલ્લો હોકી વર્લ્ડ કપ 1975માં કુઆલાલંપુરમાં પાકિસ્તાનને 2-1 થી હરાવીને જીત્યો હતો. આ વખતે પૂલ 'ડી'માં સ્થાન પામેલી ભારતીય ટીમ ઇતિહાસ રચવા માટે મેદાનમાં ઉતરશે.

મહિલા હોકી ટીમનું અભિયાન અને આત્મવિશ્વાસ
મહિલા હોકી વર્લ્ડ કપ પણ 15 થી 30 ઓગસ્ટ દરમિયાન યોજાનાર છે, જેમાં ભારતીય મહિલા ટીમ 16 ઓગસ્ટે ચીન સામે પોતાના અભિયાનનો પ્રારંભ કરશે. ત્યારબાદ ટીમ દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઇંગ્લેન્ડ સામે ટકરાશે. મહિલા ટીમની કેપ્ટન સલીમા ટેટેએ જણાવ્યું છે કે ટીમની તૈયારીઓ ખૂબ જ શાનદાર રહી છે અને ખેલાડીઓ દેશ માટે મેડલ જીતવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.

વિવાદ વચ્ચે વિજયનું લક્ષ્ય સર્વોપરી
વિરેન રાસ્કિન્હા જેવા દિગ્ગજોના વિરોધ અને રાજકીય નિવેદનબાજી વચ્ચે હોકી ઇન્ડિયાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ટીમનું ધ્યાન હાલ માત્ર અને માત્ર આગામી વર્લ્ડ કપની તૈયારીઓ પર જ છે. રંગ કે જર્સી ભલે બદલાયા હોય, પરંતુ ખેલાડીઓનો ઉત્સાહ અને દેશ માટે મેદાન પર સર્વસ્વ ન્યોછાવર કરવાની ભાવના અકબંધ છે. હવે આ નવી કેસરી જર્સી પચાસ વર્ષ પછી ભારતીય હોકીમાં સોનેરી સફળતા પાછી લાવે છે કે કેમ તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.