ED Raid: ભારતની સુરક્ષા એજન્સીઓએ દેશની આંતરિક સુરક્ષાને પ્રભાવિત કરતા એક ગંભીર ષડયંત્રનો પર્દાફાશ કર્યો છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલી એક મોટી કાર્યવાહીમાં ગેરકાયદેસર રીતે ભારતમાં પ્રવેશેલા બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા નાગરિકોને સ્થાયી કરવામાં મદદ કરતા એક સંગઠિત નેટવર્કનું કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. આ નેટવર્ક માત્ર ઘૂસણખોરી સુધી મર્યાદિત ન રહેતા, આતંકવાદી ભંડોળ અને મની લોન્ડરિંગ સાથે જોડાયેલું હોવાની પ્રબળ આશંકાઓ છે.
5 રાજ્યોમાં EDના દરોડા ED એ ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી, પશ્ચિમ બંગાળ, હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્ર એમ પાંચ રાજ્યોમાં 13 સ્થળોએ એકસાથે દરોડા પાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી મુખ્યત્વે ઉત્તર પ્રદેશ આતંકવાદ વિરોધી ટુકડી (UP-ATS) દ્વારા 2024 માં દાખલ કરવામાં આવેલી FIR પર આધારિત છે. તપાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સમજવાનો હતો કે આ નેટવર્ક કેવી રીતે વિદેશમાંથી મળતા ભંડોળનો ઉપયોગ કરીને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને ભારતમાં વસાવે છે અને તેમને નકલી દસ્તાવેજો પૂરા પાડે છે.
દરોડા દરમિયાન ચોંકાવનારી જપ્તી દરોડા દરમિયાન સૌથી ચોંકાવનારી જપ્તી પશ્ચિમ બંગાળના કાલિકાપુર વિસ્તારમાં આવેલી 'હરોરા અલ-જમિયાતુલ ઇસ્લામિયા દારુલ ઉલૂમ' સંસ્થામાંથી થઈ હતી. અહીંથી એજન્સીએ 40 લાખ રૂપિયા રોકડા અને 180 ગ્રામ સોનાના સિક્કા જપ્ત કર્યા હતા. જ્યારે સંસ્થાના ઇન્ચાર્જને આટલી મોટી રોકડ અને સોનાના સ્ત્રોત વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેઓ કોઈ સંતોષકારક જવાબ આપી શક્યા ન હતા. આથી, મની લોન્ડરિંગ નિવારણ કાયદા (PMLA) ની કલમ 17 હેઠળ આ સંપત્તિ તાત્કાલિક જપ્ત કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, દિલ્હીના જામિયા નગર, યુપીના સહારનપુર (દેવબંદ), હરિયાણાના બલ્લભગઢ, અને મહારાષ્ટ્રના રાયગઢ જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પણ એજન્સીઓએ દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ ઉપકરણોની તપાસ કરી હતી.
નાણાકીય નેટવર્ક અને 'મ્યુલ' ખાતાઓનું રહસ્ય તપાસમાં એક અત્યંત જટિલ નાણાકીય માળખું સામે આવ્યું છે, જેમાં ફોરેન કોન્ટ્રીબ્યુશન રેગ્યુલેશન એક્ટ (FCRA) હેઠળ નોંધાયેલા કેટલાક જાહેર સખાવતી ટ્રસ્ટોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ED નો દાવો છે કે આ ટ્રસ્ટોને યુકે સ્થિત સંસ્થાઓ પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં વિદેશી ભંડોળ મળતું હતું. તપાસ એજન્સીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે આ ભંડોળને કેવી રીતે સુરક્ષિત રીતે શંકાસ્પદો સુધી પહોંચાડવામાં આવતું હતું. આ નેટવર્કે સુરક્ષા એજન્સીઓની નજરથી બચવા માટે એક અનોખી પદ્ધતિ અપનાવી હતી. વિદેશી ફંડ્સને સીધા ટ્રાન્સફર કરવાને બદલે, તેમને પહેલા બહુવિધ બેંક ખાતાઓ અને 'મ્યુલ' (mule) ખાતાઓમાં વહેંચવામાં આવતા હતા. ત્યારબાદ, આ રકમને ₹6,000, ₹8,000 અને ₹10,000 ના નાના હપ્તામાં વિભાજિત કરીને શંકાસ્પદોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતી હતી. નાના હપ્તા હોવાને કારણે બેંકિંગ સિસ્ટમમાં તરત જ કોઈ એલર્ટ જનરેટ થતું ન હતું, જેનો લાભ આ ગેંગ ઉઠાવતી હતી. આ પૈસાનો ઉપયોગ માત્ર તેમના રહેઠાણ માટે જ નહીં, પરંતુ તેમને ઈ-રિક્ષા જેવી રોજગારીની તકો અને અન્ય આર્થિક સ્થિરતા પૂરી પાડવા માટે પણ કરવામાં આવતો હતો.
ઘૂસણખોરીથી કાયમી વસવાટ સુધીનું આખું કૌભાંડ તપાસમાં એક સંગઠિત અને બહુસ્તરીય સિન્ડિકેટનો ખુલાસો થયો છે. આ નેટવર્કના બે મુખ્ય ભાગો હતા. પ્રથમ જૂથ આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ દ્વારા બાંગ્લાદેશી અને રોહિંગ્યા નાગરિકોને ભારતમાં ગેરકાયદેસર રીતે પ્રવેશવામાં મદદ કરતું હતું. ત્યારબાદ બીજા જૂથનું કામ શરૂ થતું, જે આ ઘૂસણખોરો માટે ભારતીય ઓળખ દસ્તાવેજો બનાવવાનું હતું. આ ગેંગે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અને પાસપોર્ટ જેવા સરકારી દસ્તાવેજોમાં ફેક એન્ટ્રીઓ કરાવીને તેમની ઓળખ પૂરેપૂરી બદલી નાખી હતી. એકવાર દસ્તાવેજો તૈયાર થઈ જાય, પછી આ વ્યક્તિઓને દેશના વિવિધ ભાગોમાં મોકલી દેવામાં આવતા હતા, જેથી તેઓ ત્યાં કાયમી ધોરણે સ્થાયી થઈ શકે. ED અધિકારીઓ માને છે કે આ કેસ માત્ર ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રેશનનો નથી, પરંતુ ઓળખની છેતરપિંડી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરા સમાન છે. તપાસમાં એવા પુરાવા પણ મળ્યા છે કે આ નેટવર્કને વિદેશી ભંડોળનો મોટો ટેકો હતો, જેનો ઉપયોગ ઇમિગ્રન્ટ્સને સમાજમાં 'મેઇનસ્ટ્રીમ' માં લાવવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
EDએ હાથ ધરી વધુ તપાસ હાલમાં, ED જપ્ત કરાયેલા લેપટોપ, મોબાઇલ ફોન અને બેંક રેકોર્ડની ફોરેન્સિક તપાસ કરી રહી છે. આ દસ્તાવેજોના આધારે અનેક મુખ્ય શંકાસ્પદોના નિવેદનો નોંધવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. એજન્સીનું માનવું છે કે આગામી દિવસોમાં આ તપાસમાં વધુ ચોંકાવનારા ખુલાસાઓ થઈ શકે છે. આ કેસ ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે એક ચેતવણી છે કે કેવી રીતે આધુનિક નાણાકીય માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને દેશની જનસંખ્યા અને સુરક્ષા સાથે ચેડા કરવામાં આવી રહ્યા છે. સરહદી વિસ્તારોથી લઈને દેશની રાજધાની સુધી ફેલાયેલું આ નેટવર્ક કેવી રીતે આટલા લાંબા સમય સુધી કાર્યરત રહ્યું, તે અંગે પણ સઘન તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. એજન્સીઓ હવે આ ભંડોળના મૂળ સ્ત્રોત અને તેમાં સામેલ સ્થાનિક સ્તરના મધ્યસ્થીઓની ઓળખ કરી રહી છે, જેથી આખી ચેઇનને તોડી શકાય.

EDની તપાસમાં થયો મોટો ખુલાસો

July 17, 2026 | 13:15 IST