ભારતના કોલસાનું ઉત્પાદન એક અબજને પાર

ભારતે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં એક અબજ ટન કોલસા ઉત્પાદનનો રેકોર્ડ આંકડો પાર કર્યો છે અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ સિદ્ધિને દેશ માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી અને કહ્યું કે તે ઊર્જા સુરક્ષા અને આત્મનિર્ભરતા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. કોલસાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વીજળી ઉત્પાદન તેમજ ઘણા ઉદ્યોગોમાં બળતણ માટે થાય છે. તે વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા માટે મુખ્ય ઉર્જા સ્ત્રોત છે. ભારતે ૨૦૨૩-૨૪ (એપ્રિલ ૨૦૨૩ થી માર્ચ ૨૦૨૪) માં ૯૯૭.૮૩ મિલિયન ટન કોલસાનું ઉત્પાદન કર્યું હતું.

કોલસાનું રેકોર્ડ ઉત્પાદન
ભારતે 20 માર્ચ, 2025 ના રોજ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં એક અબજ ટન (BT) ને પાર કરીને કોલસા ઉત્પાદનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું. આ સિદ્ધિ ગયા નાણાકીય વર્ષમાં ૯૯૭.૮૩ મિલિયન ટન (MT) કોલસાના ઉત્પાદનથી ૧૧ દિવસ આગળ છે. કોલસા ક્ષેત્રની સફળતાનો શ્રેય કોલસાની જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ, ખાનગી ખેલાડીઓ અને 350 થી વધુ કોલસા ખાણોમાં લગભગ 5 લાખ ખાણ કામદારોને જાય છે. ભારત તેના ઉર્જા મિશ્રણના લગભગ 55% માટે કોલસા પર આધાર રાખે છે, અને દેશની લગભગ 74% વીજળી કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. ડેટા પર નજર કરીએ તો, એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં, ભારતની કોલસાની આયાતમાં 8.4%નો ઘટાડો થયો, જેના પરિણામે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં લગભગ $5.43 બિલિયન (રૂ. 42,315.7 કરોડ) ની વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થઈ.

પીએમ મોદીએ તેને ગર્વની ક્ષણ ગણાવી
"ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં એક અબજ ટન કોલસાનું ઉત્પાદન ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ છે," મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું. તેમણે કહ્યું કે એક અબજ ટન કોલસા ઉત્પાદનનો ઐતિહાસિક આંકડો પાર કરવો એ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે, જે ઊર્જા સુરક્ષા, આર્થિક વિકાસ અને આત્મનિર્ભરતા પ્રત્યેની આપણી પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મોદીએ કહ્યું કે આ સિદ્ધિ આ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા તમામ લોકોના સમર્પણ અને મહેનતને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. કેન્દ્રીય કોલસા અને ખાણ મંત્રી જી કિશન રેડ્ડીની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ પર ટિપ્પણી કરતી વખતે પ્રધાનમંત્રીએ આ વાત કહી.
આ સિદ્ધિની જાહેરાત કરતી વખતે રેડ્ડીએ પોતે લખ્યું હતું કે આ સિદ્ધિ આપણી વધતી જતી વીજળીની માંગને પૂર્ણ કરશે, આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે અને દરેક ભારતીય માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરશે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે કોલસા મંત્રાલયના કાર્ય યોજના અનુસાર, ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે કોલસાનું ઉત્પાદન/ઉત્પાદન લક્ષ્ય 108 કરોડ ટન છે.ૉ