કેન્દ્ર 11 કરોડ ખેડૂતો માટે આધાર જેવા ડિજિટલ આઈડી બનાવશે

નવી દિલ્હી: ખેડૂતોના સમુદાયને સશક્ત બનાવવાના પ્રયાસમાં, કેન્દ્ર સરકાર ત્રણ નાણાકીય વર્ષમાં 11 કરોડ ખેડૂતો માટે આધાર કાર્ડની જેમ ડિજિટલ ઓળખ બનાવવાની યોજના ધરાવે છે.
આ ધ્યેય 'એગ્રીસ્ટેક' પહેલનો એક ભાગ છે, જે ખેડૂતોને સેવાઓ અને સ્કીમ ડિલિવરીને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે ખેડૂત-કેન્દ્રિત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.

AgriStack ની નિર્ણાયક વિશેષતા એ છે કે ખેડૂતો માટે વિશ્વસનીય ડિજિટલ ઓળખ તરીકે સેવા આપતી આધાર કાર્ડની જેમ જ 'ખેડૂત ID'ની રજૂઆત છે.
સરકારે જણાવ્યું હતું કે તે નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ખેડૂતો માટે આવા છ કરોડ ડિજિટલ ID બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખશે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ત્રણ કરોડ અને નાણાકીય વર્ષ 2026-27માં બે કરોડ.

"આ IDs, રાજ્ય સરકારો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દ્વારા બનાવવામાં અને જાળવવામાં આવે છે, તે જમીનના રેકોર્ડ, પશુધનની માલિકી, વાવેલા પાકો અને મેળવેલા લાભો સહિત વિવિધ ખેડૂત-સંબંધિત ડેટા સાથે લિંક કરવામાં આવશે," સરકારે જણાવ્યું હતું.

સરકાર નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં 400 જિલ્લાઓ અને નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં તમામ જિલ્લાઓને આવરી લેતા બે વર્ષમાં દેશભરમાં ‘ડિજિટલ ક્રોપ સર્વે’ શરૂ કરવાની પણ યોજના ધરાવે છે.

કૃષિ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, ડિજિટલ ક્રાંતિએ તાજેતરના વર્ષોમાં ડિજિટલ ઓળખ, સુરક્ષિત ચૂકવણી અને વ્યવહારો બનાવીને શાસન અને સેવા વિતરણમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન કર્યું છે.

આનાથી ફાઇનાન્સ, હેલ્થકેર, શિક્ષણ અને રિટેલ સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સમૃદ્ધ ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમનો માર્ગ મોકળો થયો, જે ભારતને નાગરિક-કેન્દ્રિત ડિજિટલ સોલ્યુશન્સમાં અગ્રણી તરીકે સ્થાન આપે છે.

કૃષિ ક્ષેત્રના સમાન પરિવર્તન માટે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે, કેન્દ્ર સરકારના રૂ. 1,940 કરોડના હિસ્સા સહિત રૂ. 2,817 કરોડના નોંધપાત્ર નાણાકીય ખર્ચ સાથે ‘ડિજિટલ એગ્રીકલ્ચર મિશન’ને મંજૂરી આપી હતી.

આ મિશન બે પાયાના સ્તંભો પર બાંધવામાં આવ્યું છે: એગ્રી સ્ટેક અને કૃષિ નિર્ણય સપોર્ટ સિસ્ટમ.
વધુમાં, મિશનમાં 'સોઇલ પ્રોફાઇલ મેપિંગ'નો સમાવેશ થાય છે અને તેનો હેતુ કૃષિ ક્ષેત્ર માટે સમયસર અને વિશ્વસનીય માહિતી પૂરી પાડવા માટે ખેડૂત-કેન્દ્રિત ડિજિટલ સેવાઓને સક્ષમ કરવાનો છે.

એગ્રીસ્ટેકનું અમલીકરણ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેની ભાગીદારી દ્વારા પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, જેમાં 19 રાજ્યોએ કૃષિ મંત્રાલય સાથે સમજૂતીના મેમોરેન્ડમ (એમઓયુ) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

—IANS