NDAની બમ્પર જીત પાછળના 5 મુખ્ય કારણો

બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી 2025માં રાષ્ટ્રીય લોકજનશક્તિ ગઠબંધન (NDA)એ 243માંથી 202 બેઠકો જીતીને ઐતિહાસિક વિજય મેળવ્યો છે. આ વિજય એક્ઝિટ પોલ્સ કરતાં પણ વધુ આશ્ચર્યજનક સાબિત થયો છે, જેમાં 6થી 11 નવેમ્બર દરમિયાન થયેલા મતદાનમાં 66.91%ની રેકોર્ડ વોટર ટર્નઆઉટ નોંધાઈ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમારના નેતૃત્વમાં 'ડબલ-એન્જિન' સરકાર પર બિહારની જનતાએ ફરીથી અપાર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. આ જીતમાં મહિલાઓ, યુવા મતદારો અને વિવિધ જાતિગત જૂથોની નિર્ણાયક ભૂમિકા રહી. ચાલો, આ ભવ્ય જીત પાછળના 5 મુખ્ય કારણોને વિગતવાર સમજીએ.

1. સીટ-વહેંચણીનો માસ્ટરસ્ટ્રોક: વોટને બેઠકોમાં રૂપાંતરિત કરતી રણનીતિ

NDAની આ જીતમાં ચૂંટણી પહેલાં તૈયાર કરાયેલી સીટ-વહેંચણીનું મહત્તમ યોગદાન છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) અને જનતા દલ (યુનાઇટેડ) (જેડીયુ)એ સમાનતાના પ્રતીક તરીકે 101-101 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી, જ્યારે લોક જનશક્તિ પાર્ટી (રામ વિલાસ)ને 29 અને હિંદુસ્તાન અવામ મોર્ચા (HAM)ને 6 બેઠકો મળી. આ વ્યૂહરચના હેઠળ એવા વિસ્તારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું જ્યાં જે-તે પક્ષની મજબૂત પકડ હતી. પરિણામે, NDAનો વોટ શેર 49% સુધી પહોંચ્યો અને મતોનું વિભાજન ટાળીને તેને અસરકારક રીતે બેઠકોમાં રૂપાંતરિત કરી શકાયું. આ રણનીતિએ વિપક્ષી મહાગઠબંધનના 38% વોટને નબળું પાડ્યું.

2. 'જંગલરાજ'ના પુનરાગમનનો ભય: સુશાસન વિરુદ્ધ અરાજકતાનો નારો

NDAએ પ્રચાર અભિયાનમાં રાષ્ટ્રીય જનતા દલ (RJD) અને તેના મુખ્ય નેતા લાલુ પ્રસાદ યાદવ તથા રાબડી દેવીના 1990-2005ના શાસનને 'જંગલરાજ' તરીકે રજૂ કરીને લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ ઉભું કર્યું. નાયબ મુખ્યમંત્રી વિજય કુમાર સિન્હાના કાફલા પર થયેલા હુમલા જેવી તાજી ઘટનાઓને RJD સાથે જોડીને NDAએ પોતાની સરકારને 'સુશાસન'નું પ્રતીક બનાવ્યું. આ રણનીતિએ ખાસ કરીને શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી એવા મતદારોને આકર્ષ્યા જેઓ અસ્થિરતા, અપરાધ અને અરાજકતાથી ડરતા હતા. પરિણામે, NDAને બિહારના ત્રીજા સૌથી વધુ વસ્તીવાળા રાજ્યમાં ત્રણ-ચતુર્થાંશ બેઠકો મળી ગઈ.

3. જ્ઞાતિગત ગઠબંધનનો વિસ્તાર: MY વિરુદ્ધ ME ફેક્ટરની જીત

આ વિજયમાં NDAના વ્યાપક જ્ઞાતિગત ગઠબંધનનું મોટું હાથ ધર્યું છે. જ્યારે RJD મુખ્યત્વે MY (મુસ્લિમ-યાદવ) સમીકરણ પર આધારિત રહ્યું, ત્યારે NDAએ ME (મહિલા અને EBC - અત્યંત પછાત વર્ગ) ફોર્મ્યુલા પર ભાર મૂક્યો. ભાજપે ઉચ્ચ જાતિઓને, જેડીયુએ કુર્મી અને EBCને, જ્યારે LJP (રામ વિલાસ), HAM અને RLM જેવી પક્ષોએ દલિત અને અન્ય પછાત જાતિઓના મતોને પોતાની તરફ ખેંચ્યા. આનાથી RJDનું પરંપરાગત વોટ બ્લોક નબળું પડ્યું અને NDAને 202 બેઠકો મળી. આ ગઠબંધન 2010 પછી NDAનું સૌથી સારું પ્રદર્શન છે.

4. મહિલાઓનું અપાર સમર્થન: કલ્યાણકારી યોજનાઓની ખેલબદલૂ

બિહારની આ ચૂંટણીમાં મહિલા મતદારો નિર્ણાયક બન્યા. સુપૌલ, કિશનગંજ અને મધુબની જેવા જિલ્લાઓમાં મહિલાઓનું મતદાન પુરુષો કરતાં 10-20% વધુ રહ્યું. NDAની સ્વ-સહાય જૂથો, આજીવિકા અને મહિલા સુરક્ષા સંબંધિત યોજનાઓએ તેમને મોટા પ્રમાણમાં આકર્ષિત કર્યા. વધુમાં, 14 લાખથી વધુ નવા યુવા મતદારોમાંથી મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ સામેલ હતી, જેણે NDAની જીતમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી. આ ફેક્ટરએ વિપક્ષને પાછા ધકેલી દીધા.

5. નીતીશ કુમારનો ચહેરો અને 'ડબલ-એન્જિન'ની મજબૂતી

ઉંમર અને આરોગ્ય અંગેની ચિંતાઓ છતાં, નીતીશ કુમારને બિહારમાં 'સુશાસન'ના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવ્યા. "બિહાર કા મતલબ નીતીશ કુમાર" અને "ટાઈગર અભી જિંદા હૈ" જેવા નારાઓએ તેમની લોકપ્રિયતા વધારી. ભાજપ સાથે સમાન 101 બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયથી જેડીયુનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો. વડાપ્રધાન મોદીના સમર્થન સાથે મળતી 'ડબલ-એન્જિન' સરકારની કલ્યાણકારી યોજનાઓએ જનતાના વિશ્વાસને વધુ મજબૂત બનાવ્યો, જેનું પરિણામ આ ભારે વિજય તરીકે જોવા મળ્યું.

આ વિજયથી NDAને બિહારમાં મજબૂત સ્થાન મળ્યું છે, જે ભવિષ્યની રાજકીય ગતિવિધિઓને આકાર આપશે. મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમારે વિજય પછી જનતાના વિશ્વાસ માટે આભાર વ્યક્ત કર્યો છે અને વિકાસના નવા પ્રોગ્રામની જાહેરાત કરી છે. વધુ અપડેટ માટે આપણી સાથે જોડાયેલા રહો.