"ઉન્નત પારદર્શિતા અને જાતિય વિવિધતા માટે સરકાર વકફ કાયદામાં સુધારો કરશે"

સરકાર વકફ બોર્ડને સંચાલિત કરતા 1995ના કાયદામાં સુધારો કરવા માટે સંસદમાં એક બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય જવાબદારી, પારદર્શિતા વધારવા અને આ સંસ્થાઓમાં મહિલાઓનો સમાવેશ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સુત્રો સૂચવે છે કે આ પગલું મુસ્લિમ સમુદાયની માંગનો જવાબ આપે છે.

પ્રસ્તાવિત બિલ વક્ફ બોર્ડ માટે તેમની મિલકતોની સચોટ મૂલ્યાંકન માટે જિલ્લા કલેક્ટર પાસે નોંધણી કરાવવાનું ફરજિયાત બનાવશે. હાલમાં દેશમાં 30 વક્ફ બોર્ડ છે.

સૂત્રોએ નોંધ્યું છે કે તમામ વકફ મિલકતોમાંથી વાર્ષિક આવક રૂ. 200 કરોડની આસપાસ છે, જે આ બોર્ડની મિલકતોની સંખ્યાના પ્રમાણસર નથી. શરૂઆતમાં, ભારતમાં વક્ફ બોર્ડની અંદાજે 52,000 મિલકતો હતી. 2009 સુધીમાં, આ સંખ્યા વધીને 3,00,000 થઈ ગઈ, જે ચાર લાખ એકરને આવરી લે છે, અને હવે આઠ લાખ એકરથી વધુ જમીનમાં 8,72,292 મિલકતો છે.

સૂત્રોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વકફ મિલકતોમાંથી થતી આવકનો ઉપયોગ માત્ર મુસ્લિમ સમુદાયના કલ્યાણ માટે જ થવો જોઈએ.

વર્તમાન કાયદામાં 40 ફેરફારોની દરખાસ્ત કરતું સુધારો બિલ વર્તમાન સંસદ સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર સરકાર તેના પસાર થવામાં વિલંબ કરવાનો ઇરાદો ધરાવતી નથી.

મુખ્ય સૂચિત ફેરફારોમાં વકફ મિલકત તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવે તે પહેલાં જમીનની ચકાસણી અને રાજ્ય બોર્ડ દ્વારા દાવો કરાયેલ વિવાદિત જમીન માટે નવી ચકાસણી પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે. આ બિલમાં વક્ફ બોર્ડમાં મહિલાઓને સામેલ કરવાનું પણ ફરજિયાત છે.

સૂત્રોએ જસ્ટિસ સચ્ચર કમિશન અને કે રહેમાન ખાનની આગેવાની હેઠળની સંયુક્ત સંસદીય સમિતિની ભલામણોને સુધારાની પ્રેરણા તરીકે ટાંકી હતી.

સરકારના એક આંતરિક સૂત્રએ જણાવ્યું કે વક્ફ બોર્ડમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધારવાની મુસ્લિમ સમુદાયની માગણીઓએ આ સુધારાઓને આગળ વધાર્યા છે. કેટલાક મુસ્લિમ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશોએ વક્ફ બોર્ડના નિર્ણયોને અદાલતોમાં પડકારી ન શકાય તેવા મુદ્દા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેને આ સુધારો સંબોધવા માંગે છે.

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા દિનેશ શર્માએ ટિપ્પણી કરી હતી કે બોહરા અને અન્ય મુસ્લિમ સમુદાયના સભ્યોએ વક્ફ બોર્ડમાં વિસંગતતાઓની જાણ કરી છે, જેનો હેતુ લઘુમતીઓને લાભ આપવા માટે છે પરંતુ તેમના પર ગેરવહીવટનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.

ઓલ ઈન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડના પ્રવક્તા એસક્યુઆર ઈલ્યાસે આ પગલાની ટીકા કરી, સૂચવ્યું કે ભાજપ સરકાર લાંબા સમયથી આ ફેરફારોનો ઈરાદો ધરાવે છે અને તે સતત એજન્ડાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

એડવોકેટ રઈસ અહમદે દલીલ કરી હતી કે એવી ગેરસમજ છે કે વક્ફ બોર્ડ કોઈપણ મિલકત પર દાવો કરી શકે છે, એમ કહીને કે તેઓ મુસ્લિમોના લાભ માટે સ્થાપિત થયા છે.

AIMIM નેતા અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ સૂચિત સુધારાની નિંદા કરી, ભાજપ અને RSS પર વક્ફ બોર્ડ અને મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડવા માટે હિન્દુત્વના એજન્ડાને અનુસરવાનો આરોપ લગાવ્યો.

ભાજપના નેતા અજય આલોકે દલીલ કરી હતી કે વક્ફ બોર્ડમાં સુધારાની માંગણીઓ લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે અને તે મુખ્યત્વે મુસ્લિમ સમુદાયમાંથી જ આવે છે, આશા વ્યક્ત કરી કે વિરોધ પક્ષો બિલને સમર્થન આપશે.