કચ્છ: 2.10 કરોડના ખર્ચે બનેલી શાળામાં ખંભાતી તાળા

ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી શિક્ષણ વ્યવસ્થાની કથળતી સ્થિતિ ચર્ચાનો વિષય બની છે. ક્યાંક શાળાઓમાં ઓરડાનો અભાવ છે, તો ક્યાંક શિક્ષકોની ઘટ વર્તાય છે. પરંતુ, આ બધાની વચ્ચે કચ્છના ભુજ તાલુકાની મીરજાપર કુમાર શાળાએ એક એવો વિવાદ સર્જ્યો છે જેણે વહીવટી તંત્રની કાર્યક્ષમતા અને રાજકીય નીતિઓ પર અનેક સવાલો ખડા કર્યા છે. ૨.૧૦ કરોડના માતબર ખર્ચે નિર્માણ પામેલી આ નવીનક્કોર શાળાનું ગઈકાલે જ લોકાર્પણ થયું હતું, પરંતુ આજે તેના મુખ્ય દરવાજે તાળાં લટકી રહ્યા છે. આ ઘટનાએ માત્ર સ્થાનિકો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર શિક્ષણ પ્રેમીઓને હચમચાવી દીધા છે.

શું હતું લોકાર્પણનું રહસ્ય?

ગઈકાલે, ૧૦ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ ભુજ તાલુકાની મીરજાપર કુમાર શાળાનું ભવ્ય લોકાર્પણ જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ જનકસિંહ જાડેજાના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. નેતાઓ, અધિકારીઓ અને ઉચ્ચ હોદ્દેદારોની હાજરીમાં આ સમારોહ યોજાયો. તસવીરો ખેંચાઈ, ભાષણો થયા અને વિકાસના દાવાઓ કરવામાં આવ્યા. પરંતુ નવાઈની વાત એ છે કે, જે શાળાને બાળકોના ભવિષ્ય માટે અત્યંત આધુનિક ગણાવીને લોકાર્પણ કરાયું હતું, તે લોકાર્પણના ૨૪ કલાકમાં જ બંધ કેમ થઈ ગઈ? આ સવાલ આજે દરેક નાગરિકના મનમાં છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શાળાના બાંધકામની ગુણવત્તાને લઈને સ્થાનિકો અને વાલીઓમાં પહેલાથી જ ભારે આક્રોશ હતો.

વાલીઓ બાળકોને મોકલવા કેમ ડરે છે?

કોઈપણ માતા-પિતા પોતાના બાળકને અસુરક્ષિત ઈમારતમાં મોકલવાનું જોખમ ઉઠાવવા માંગતા નથી. મીરજાપર શાળાના બાંધકામ મામલે અનેક આક્ષેપો ઉઠી રહ્યા છે કે આ શાળાની ગુણવત્તા ખૂબ જ નબળી છે. ૨.૧૦ કરોડનો ખર્ચ થયો હોવા છતાં, બાંધકામમાં વપરાયેલી સામગ્રી અને તેની રચનામાં ભ્રષ્ટાચારની ગંધ આવી રહી છે. વાલીઓનો સીધો આક્ષેપ છે કે, જો શાળાનું બાંધકામ મજબૂત હોત તો લોકાર્પણ પછી તેને બંધ કરવાની જરૂર કેમ પડત? આ એક એવો ડર છે જેણે શાળાને ખાલીખમ કરી દીધી છે. બાળકોની સુરક્ષા સામે જોખમ હોવાથી વાલીઓએ પોતાના સંતાનોને શાળાએ મોકલવાનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કરી દીધો છે.

તંત્ર સામેના ગંભીર સવાલો

આ ઘટનાક્રમે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ અને શિક્ષણ વિભાગને કઠેડામાં ઊભા કરી દીધા છે. નીચે મુજબના સવાલોના જવાબ આપવા તંત્ર બંધાયેલું છે:

૧. બાંધકામનો માપદંડ શું હતો? ૨.૧૦ કરોડના ખર્ચે જે શાળાનું નિર્માણ થયું, તેની ગુણવત્તાનું પરીક્ષણ કરનાર કોણ હતા? આ નબળી ગુણવત્તા પાછળ જવાબદાર કોણ છે? ૨. લોકાર્પણની ઉતાવળ કેમ? જો શાળામાં બાંધકામ કે અન્ય કોઈ ટેકનિકલ ખામીઓ હતી, તો પછી ઉતાવળે લોકાર્પણ કરવાની શી જરૂર હતી? શું આ માત્ર નેતાઓને 'યશ' અપાવવા માટેનું એક રાજકીય નાટક હતું? ૩. શાળા બંધ કેમ? લોકાર્પણના ૨૪ કલાકમાં જ તાળાં વાગી ગયા, તે દર્શાવે છે કે બધું બરાબર નથી. આ સ્થિતિ માટે વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતા છે કે પછી કોઈ છૂપા ડરને કારણે શાળા બંધ કરાઈ છે?

'વિજિલન્સ તપાસ'ની અનિવાર્યતા

વાલીઓ અને જાગૃત નાગરિકોની માંગ છે કે આ મામલે કોઈ સામાન્ય તપાસ નહીં, પરંતુ એક ઉચ્ચ સ્તરીય 'વિજિલન્સ તપાસ' થવી જોઈએ. જનતાના પરસેવાની કમાણીના ૨.૧૦ કરોડ રૂપિયા જો આ રીતે ભ્રષ્ટાચારની ભેટ ચઢી જતા હોય, તો તે અક્ષમ્ય અપરાધ છે. જો તપાસમાં દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી નહીં થાય, તો શિક્ષણના મંદિરો માત્ર કૌભાંડના અડ્ડા બનીને રહી જશે. અત્યારે તો સ્થિતિ એવી છે કે, નેતાઓ ઉદ્ઘાટન કરી ફોટા પડાવીને નીકળી ગયા, પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે બાળકો આજે પણ શિક્ષણથી વંચિત છે અને ઈમારત સફેદ હાથી સાબિત થઈ રહી છે.

આ ઘટનાએ શિક્ષણ તંત્રની ગંભીર બેદરકારી છતી કરી છે. નેતાઓએ લોકાર્પણના દિવસે વિકાસના દાવાઓ તો કરી દીધા, પણ બાળકોનું ભવિષ્ય અને તેમની સુરક્ષા અધ્ધરતાલ છોડી દીધી છે. શાળા ક્યારે ખુલશે, બાળકો ક્યારે ભણવાનું શરૂ કરશે અને શું આ ૨.૧૦ કરોડના બાંધકામમાં થયેલા ભ્રષ્ટાચારનો પર્દાફાશ થશે? આ પ્રશ્નો આજે માત્ર મીરજાપરના વાલીઓ જ નહીં, પણ સમગ્ર કચ્છના લોકો પૂછી રહ્યા છે. શિક્ષણના નામે ચાલતા આ ખેલ સામે હવે કડક વહીવટી પગલાં લેવાય તે સમયની માંગ છે.