ગીર પંથકમાં ફરી સિંહનો આતંક

Amreli Lion Attack: ગીર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સિંહોની માનવ વસાહતો તરફ વધતી અવરજવર ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. તાજેતરમાં અમરેલી જિલ્લામાં બનેલી એક હૃદયદ્રાવક ઘટનાએ સમગ્ર ગુજરાતને હચમચાવી દીધું છે. માત્ર પાંચ વર્ષના માસૂમ બાળકને તેના દાદાના હાથમાંથી સિંહણે ખેંચી જતાં પરિવાર પર આભ તૂટી પડ્યું છે. દુઃખદ વાત એ છે કે બાળકના મૃતદેહના અવશેષો ઘટનાસ્થળથી લગભગ એક કિલોમીટર દૂર મળી આવ્યા હતા. છેલ્લા એક મહિનામાં અમરેલી જિલ્લામાં સિંહોના હુમલાની આ ત્રીજી ગંભીર ઘટના હોવાનું સામે આવતાં વન વિભાગ અને સ્થાનિક લોકો બંનેમાં ચિંતા વધી ગઈ છે.

મધરાતે બની કરૂણ ઘટના
માહિતી અનુસાર અમરેલી જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં આવેલ એક ગામમાં પરિવાર પોતાના ઘરે આરામ કરી રહ્યો હતો.ઉનાળાની ગરમીના કારણે પરિવારના કેટલાક સભ્યો ઘરની બહાર સૂતા હતા.પાંચ વર્ષનો બાળક પણ પોતાના દાદા સાથે બહાર સૂતો હતો.મધરાત પછીના સમયે અચાનક એક સિંહણ વસાહતની નજીક આવી પહોંચી હતી.સ્થાનિકોના જણાવ્યા પ્રમાણે કોઈને પણ તેની હાજરીનો અંદાજ ન આવ્યો. થોડા જ પળોમાં સિંહણે બાળક પર હુમલો કર્યો અને તેને દાદાના હાથમાંથી ખેંચીને લઈ ગઈ. દાદા અને પરિવારજનો બૂમાબૂમ કરતા બહાર દોડી આવ્યા, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં સિંહણ બાળકને લઈને અંધકારમાં ગાયબ થઈ ગઈ હતી.

1 કિમી દૂરથી મળ્યા અવશેષો
ઘટના બાદ પરિવારજનોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો.ગામના લોકો પણ તરત જ એકઠા થઈ ગયા અને બાળકની શોધખોળ શરૂ કરી.વન વિભાગને જાણ કરવામાં આવતા અધિકારીઓ અને સ્ટાફ પણ સ્થળ પર પહોંચી ગયો હતો.રાતોરાત સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.ગામની આસપાસના ખેતરો,ઝાડીઓ અને જંગલ વિસ્તારની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી.જોકે શરૂઆતમાં બાળકનો કોઈ પત્તો લાગ્યો ન હતો.કલાકોની શોધખોળ બાદ ગામથી અંદાજે એક કિલોમીટર દૂર ઝાડીવાળા વિસ્તારમાં બાળકના મૃતદેહના અવશેષો મળી આવ્યા હતા. આ દ્રશ્ય જોઈ પરિવારજનો સહિત શોધખોળમાં જોડાયેલા લોકો પણ શોકમાં ગરકાવ થઈ ગયા હતા.મૃતદેહની હાલત અત્યંત ખરાબ હોવાથી ઘટનાની ભયાનકતા સ્પષ્ટ થઈ હતી.વન વિભાગે જરૂરી કાર્યવાહી હાથ ધરી અને મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી.

સમગ્ર વિસ્તારમાં ભયનો માહોલ
આ ઘટનાએ માત્ર પીડિત પરિવાર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ગામ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભયનો માહોલ સર્જી દીધો છે. લોકો હવે રાત્રિના સમયે ઘરની બહાર સૂવાથી ડરી રહ્યા છે. ઘણા ગામોમાં લોકો જૂથમાં જાગરણ કરી રહ્યા છે અને પશુઓ તેમજ બાળકોની સુરક્ષા માટે વિશેષ સાવચેતી રાખી રહ્યા છે.સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી સિંહો વારંવાર વસાહતોની નજીક જોવા મળી રહ્યા છે. ઘણી વખત પશુઓ પર હુમલાની ઘટનાઓ પણ બની છે. પરંતુ હવે માનવ જીવન પર સીધા હુમલાઓ વધતા ચિંતામાં વધારો થયો છે.

એક મહિનામાં ત્રીજી ગંભીર ઘટના
અમરેલી જિલ્લામાં છેલ્લા એક મહિનામાં સિંહોના હુમલાની આ ત્રીજી ગંભીર ઘટના હોવાનું સામે આવ્યું છે. અગાઉ પણ બે અલગ-અલગ બનાવોમાં લોકો પર હુમલાની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. કેટલીક ઘટનાઓમાં લોકોને ઈજાઓ પહોંચી હતી, જ્યારે આ ઘટનામાં માસૂમ બાળકનું મોત થતાં લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે જો સમયસર યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવ્યા હોત તો કદાચ આવી દુર્ઘટના અટકાવી શકાઈ હોત.

વન વિભાગનું મેગા ઓપરેશન, એક સિંહણ પાંજરે પૂરાઈ
ઘટનાની જાણ થતાં જ ધારી ગીર પૂર્વના DCF વિકાસ યાદવ, ACF કપિલ ભાટિયા સહિત વન વિભાગનો મોટો કાફલો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યો હતો. બાળકના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે ખાંભા હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યો હતો. વન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, ઘટના તુલસીશ્યામ રેન્જ હેઠળ આવેલા ચતુરી રેવન્યુ વિસ્તારમાં બની હતી. ઘટનાસ્થળ નજીક બે સિંહ જોવા મળ્યા હતા, જેમાંથી એક સિંહણને ટ્રેન્ક્યુલાઈઝ કરીને પાંજરે પૂરવામાં આવી છે. જ્યારે બીજા સિંહને પકડવા માટે રાતભર સર્ચ અને રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચાલુ રાખવામાં આવ્યું છે.

ગુજરાતમાં એશિયાટિક સિંહોની અનોખી ઓળખ
ગુજરાત વિશ્વમાં એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જ્યાં એશિયાટિક સિંહો કુદરતી રીતે વસવાટ કરે છે. ગીરના સિંહો ગુજરાતની ઓળખ અને ગૌરવ ગણાય છે. વિશ્વભરમાંથી પ્રવાસીઓ તેમને જોવા માટે આવે છે.પરંતુ સિંહોની વધતી સંખ્યા સાથે માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ પણ મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. એક તરફ સિંહોના સંરક્ષણની જવાબદારી છે તો બીજી તરફ માનવ જીવનની સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.વન્યજીવ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સિંહોના વિસ્તરણ સાથે વૈજ્ઞાનિક આયોજન જરૂરી બની ગયું છે. માત્ર સંરક્ષણ પૂરતું નથી, પરંતુ માનવ વસાહતો અને સિંહોના નિવાસસ્થાન વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પણ જરૂરી છે.તેઓ સૂચવે છે કે જોખમી ગામોમાં અદ્યતન ચેતવણી પ્રણાલીઓ, સતત મોનિટરિંગ, ગ્રામજનોને તાલીમ અને રાત્રિ સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવી જોઈએ. આ ઉપરાંત સિંહોની હિલચાલ અંગે રિયલ-ટાઈમ માહિતી આપતી વ્યવસ્થા પણ વિકસાવવાની જરૂર છે.