ગુજરાતમાં ગરમી વચ્ચે હવે માવઠાની આફત

ગુજરાતમાં માર્ચ મહિનાની શરૂઆત સાથે જ સૂર્યનારાયણે પોતાનો અસલી મિજાજ બતાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. અનેક શહેરોમાં પારો ૪૦ ડિગ્રીને પાર કરી જતાં લોકો ઉનાળાની આકરી ગરમીથી ત્રસ્ત થયા હતા. જોકે, હવે હવામાનમાં એકાએક પલટો આવવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. હવામાન વિભાગની લેટેસ્ટ આગાહી મુજબ, રાજ્યમાં આગામી પાંચ દિવસ દરમિયાન તાપમાનમાં ૨ થી ૩ ડિગ્રીનો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની સક્રિયતાને કારણે વાતાવરણમાં આ બદલાવ જોવા મળશે, જે ગરમીથી તો રાહત આપશે પરંતુ સાથે જ માવઠાની આફત પણ લઈને આવશે.

તાપમાનમાં ઘટાડો: કયા શહેરોમાં કેવી સ્થિતિ?

છેલ્લા બે દિવસથી રાજ્યના મહાનગરોમાં ગરમીની તીવ્રતામાં આંશિક ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. અમદાવાદ, વડોદરા, રાજકોટ અને સુરત જેવા શહેરોમાં જ્યાં તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીની આસપાસ રહેતું હતું, ત્યાં હવે પારો ૩૬ થી ૩૮ ડિગ્રીની આસપાસ સ્થિર થયો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પવનની દિશામાં થતા ફેરફાર અને વાતાવરણમાં વધતા ભેજને કારણે આગામી દિવસોમાં લોકોને બપોરના સમયે પડતી આકરી ગરમીમાંથી થોડી મુક્તિ મળી શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર અને મધ્ય ગુજરાતના રહીશોને આ ફેરફારથી મોટી રાહત થવાની આશા છે.

ત્રણ દિવસીય માવઠાનું સંકટ: ક્યાં ક્યારે પડશે વરસાદ?

હવામાન વિભાગે ૧૮ થી ૨૦ માર્ચ દરમિયાન રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠાની ગંભીર ચેતવણી આપી છે. આ આગાહીને પગલે સમગ્ર રાજ્યના ખેતીવાડી ક્ષેત્રમાં ચિંતાના વાદળો છવાયા છે.

• ૧૮મી માર્ચ: આગાહીના પ્રથમ દિવસે ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના સરહદી વિસ્તારોમાં વરસાદની શરૂઆત થશે. જેમાં કચ્છ, દ્વારકા, મોરબી, જામનગર, બનાસકાંઠા, પાટણ અને સાબરકાંઠા જિલ્લામાં ગાજવીજ સાથે હળવા ઝાપટા પડી શકે છે.

• ૧૯મી માર્ચ: બીજા દિવસે વરસાદનો વ્યાપ વધશે. કચ્છ સહિત સૌરાષ્ટ્રના અન્ય જિલ્લાઓ અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે અને કમોસમી વરસાદ પડવાની પ્રબળ સંભાવના છે.

• ૨૦મી માર્ચ: આગાહીના છેલ્લા દિવસે વરસાદી પટ્ટો પૂર્વ ગુજરાત તરફ આગળ વધશે. જેમાં ગીર સોમનાથ, દીવ, અરવલ્લી, દાહોદ અને મહીસાગર જિલ્લાઓમાં માવઠું પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

જગતના તાતની ચિંતામાં વધારો

એક તરફ સામાન્ય નાગરિકો ગરમી ઓછી થવાની આશાએ ખુશ છે, તો બીજી તરફ ખેડૂતોની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે. હાલમાં ખેતરોમાં રવિ પાકની સીઝન અંતિમ તબક્કામાં છે. ઘઉં, જીરુ અને ચણા જેવા પાક કાપણી માટે તૈયાર છે અથવા કાપીને ખેતરોમાં ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યા છે. જો આ સમયે વરસાદ પડે તો પાકની ગુણવત્તા બગડશે અને આર્થિક રીતે મોટું નુકસાન થવાની ભીતિ છે. ખાસ કરીને જીરુ જેવા સંવેદનશીલ પાકમાં માવઠું પડવાથી રોગચાળો વધવાની અને પાક કાળો પડી જવાની શક્યતા વધી જાય છે.

તંત્ર દ્વારા સાવચેતીના પગલાં

માવઠાની આગાહીને જોતા રાજ્યના ખેતીવાડી વિભાગે ખેડૂતોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપી છે. માર્કેટ યાર્ડમાં પોતાની જણસી લઈને આવતા ખેડૂતોને પણ માલ સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવા અથવા તાડપત્રી સાથે રાખવા જણાવાયું છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સને લીધે આવતા આ પલટાને કારણે પવનની ગતિ પણ વધી શકે છે, જે ધૂળની ડમરીઓ અને ગાજવીજ સાથે વરસાદ લાવી શકે છે.

ઉનાળાની મધ્યે ચોમાસા જેવો અનુભવ કરાવતી આ સ્થિતિ ગુજરાત માટે ડબલ ઋતુનો માર સાબિત થઈ રહી છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે કુદરતનો આ મિજાજ સામાન્ય જનતા અને ખેડૂતો માટે કેટલી મુશ્કેલીઓ સર્જે છે.