મોંઘવારીનો ડામ: રિક્ષા ભાડામાં થયો તોતિંગ વધારો

Ahmedabad Rickshaw Fare Hike: શહેરમાં દિનપ્રતિદિન વધી રહેલા સીએનજીના ભાવોના કારણે પીસાતા રિક્ષા ચાલકો માટે આખરે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે, જ્યારે સામાન્ય જનતા પર મોંઘવારીનો વધુ એક ડામ વાગ્યો છે. સીએનજીના સતત વધતા ભાવને પગલે રિક્ષા ચાલકોના સંગઠનો દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતો બાદ, ટ્રાન્સપોર્ટ વિભાગે રિક્ષાના ભાડામાં વધારો કરવાની સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે. ગાંધીનગર ખાતે ટ્રાન્સપોર્ટ કમિશનર કચેરીમાં યોજાયેલી એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં આ મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. નવા દરો અમલમાં આવતાની સાથે જ હવે મુસાફરોએ રિક્ષા પ્રવાસ માટે વધુ ખિસ્સા હળવા કરવા પડશે.

ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી બેઠકમાં વચગાળાનો રસ્તો કઢાયો
સીએનજીમાં થઈ રહેલા તોતિંગ ભાવ વધારા સામે રિક્ષા ચાલક એકતા યુનિયને આખરે કંટાળીને જાતે જ ભાડું વધારવાની ચીમકી આપી હતી. આ ગતિરોધને ઉકેલવા માટે ગાંધીનગર સ્થિત વાહન વ્યવહાર કમિશનર કચેરી ખાતે એક મહત્વની બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. આ બેઠકમાં ટ્રાન્સપોર્ટ કમિશનર, અમદાવાદ આરટીઓ (RTO) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, રિક્ષા ચાલક વેલફેર એસોસિયેશનની સાથે સ્માર્ટ સિટી ડ્રાઇવર યુનિયનના પ્રમુખો અને આર્થિક નિષ્ણાંતો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. લાંબી ચર્ચા-વિચારણાના અંતે, રિક્ષા ચાલકો પર વધતા આર્થિક બોજ અને મુસાફરોની સુવિધા બંનેને ધ્યાનમાં રાખીને સર્વસંમતિથી વચગાળાનો રસ્તો કાઢી ભાડા વધારાને મંજૂરી અપાઈ હતી.

રિક્ષાના નવા ભાડાના દરો પર એક નજર
વાહન વ્યવહાર વિભાગ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા નવા ભાડા પત્રક મુજબ, અંદાજે ત્રણ વર્ષના લાંબા સમયગાળા બાદ આ વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે. અગાઉ મુસાફરો પાસેથી મિનિમમ ભાડું ₹20 લેવામાં આવતું હતું, જેમાં ₹5 નો વધારો કરીને હવે તે ₹25 કરવામાં આવ્યું છે. રિક્ષા ચાલકો અત્યાર સુધી પ્રતિ કિલોમીટરના ₹15 વસૂલતા હતા, જેમાં પણ ₹5 નો વધારો મંજૂર કરાતા હવે નવો દર ₹20 પ્રતિ કિલોમીટર રહેશે. નોંધનીય છે કે, રિક્ષા ચાલક એકતા યુનિયન દ્વારા મિનિમમ ભાડું ₹50 કરવાની ઉગ્ર માંગ કરવામાં આવી હતી. જોકે, સરકારે મુસાફરો પર વધુ પડતો બોજ ન પડે તે હેતુથી યુનિયનની મુખ્ય બે માંગણીઓમાંથી માત્ર એક જ (પ્રતિ કિલોમીટર ₹20 કરવાની) માંગ સ્વીકારી છે અને મિનિમમ ભાડું ₹25 પર સીમિત રાખ્યું છે.

બે મહિનામાં જ સીએનજી ₹88 ને પાર પહોંચ્યો
રિક્ષા ચાલકોના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ભાડામાં કોઈ સુધારો કરવામાં આવ્યો નહોતો, જ્યારે તેની સામે ઇંધણ અને રિક્ષાના મેન્ટેનન્સના ખર્ચમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો હતો. ગત 16 મેના રોજ અદાણી દ્વારા સીએનજીના ભાવમાં એકસાથે ₹2.25 નો તોતિંગ વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી ભાવ ₹83.77 થી વધીને ₹86.02 પર પહોંચી ગયા હતા. છેલ્લા બે જ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં સીએનજીના ભાવમાં કુલ ₹6 જેટલો વધારો થઈ ચૂક્યો છે અને હાલમાં સીએનજીનો ભાવ ₹88 ને પાર થઈ ગયો છે. આ અસહ્ય મોંઘવારીના કારણે રિક્ષા ચાલકો માટે ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ બન્યું હતું.

સ્કૂલ વાન અને રિક્ષાના ભાડા પણ અગાઉ વધી ચૂક્યા છે
સીએનજી ગેસના આ આકરા ભાવ વધારાની અસર માત્ર સામાન્ય મુસાફરો પર જ નહીં, પરંતુ શાળાએ જતા બાળકોના વાલીઓ પર પણ પડી ચૂકી છે. ચાલુ મહિનાની શરૂઆતમાં એટલે કે 8 જૂનના રોજ, સ્કૂલ વર્ધી એસોસિયેશન દ્વારા પણ એક તાકીદની બેઠક બોલાવીને ભાડા વધારાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. જે અંતર્ગત સ્કૂલ વાનના માસિક ભાડામાં ₹200 અને સ્કૂલ રિક્ષાના ભાડામાં ₹100 નો વધારો ઝીંકાયો હતો. અગાઉ વર્ષ 2024 માં જ્યારે સ્કૂલ વર્ધીના ભાડા વધારાયા ત્યારે સીએનજીનો ભાવ ₹76 હતો, અને એસોસિયેશને વાલીઓને રાહત આપવા વર્ષ 2027 સુધી ભાવ ન વધારવાનું વચન આપ્યું હતું. પરંતુ સીએનજી સીધો ₹88 પર પહોંચી જતાં આંતરિક કરાર તોડીને જૂનમાં જ ભાવ વધારો અમલી બનાવવો પડ્યો હતો.

મુસાફરો અને રિક્ષા ચાલકોની મિશ્ર પ્રતિક્રિયા
આ નિર્ણયથી અમદાવાદ શહેરના હજારો રિક્ષા ચાલકોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે. એસોસિયેશનના અગ્રણીઓનું કહેવું છે કે, મોંઘા ગેસ અને સ્પેરપાર્ટ્સના જમાનામાં જૂના ભાડા પર રિક્ષા ચલાવવી આત્મઘાતી સાબિત થઈ રહી હતી, જેથી આ વધારો અનિવાર્ય હતો. બીજી તરફ, મધ્યમવર્ગીય મુસાફરોમાં આ નિર્ણયને લઈ નારાજગી જોવા મળી રહી છે. પરિવહન વિભાગનું માનવું છે કે, ઇંધણના વૈશ્વિક અને સ્થાનિક ભાવોને સંતુલિત કરવા માટે રિક્ષા ચાલકોની આજીવિકા બચાવવી જરૂરી હતી, જેના ભાગરૂપે આ વ્યાજબી વધારો કરવામાં આવ્યો છે.