ગુજરાતમાં 176 કરોડ નકલી નોટો જપ્ત, નોટબંધી નિષ્ફળ

દેશમાં નોટબંધી લાગુ કરવામાં આવી ત્યારે કેન્દ્રની ભાજપ સરકારે નકલી નોટોના કારોબારમાં રોક લાગશે તેવો દાવો કર્યો હતો. પરંતુ, ભાજપ સરકારનો આ દાવો પોકળ સાબિત થયો છે. ગુજરાતમાં છેલ્લાં 10 વર્ષ દરમિયાન રૂપિયા 176.42 કરોડથી વધુની 32.73 લાખ નકલી ચલણી નોટો પકડાઈ છે. નકલી ચલણી નોટો પકડાવા મામલે દેશમાં ગુજરાત પ્રથમ ક્રમે રહેતાં વિપક્ષે પણ ભાજપ સરકારને ઘેરી છે. દેશની આર્થિક સુરક્ષા રામભરોસે હોવાનો વિપક્ષે આક્ષેપ કર્યો છે. 

વર્ષ 2016માં નોટબંધી લાગુ કરવામાં આવી ત્યારે કેન્દ્રની ભાજપ સરકારે જાહેર કર્યુ હતું કે, નોટબંધીના કારણે નકલી નોટોના કારોબાર અને કાળાં નાણાં ઉપર રોક લાગશે. પરંતુ ચિત્ર ઉલટું જોવા મળી રહ્યુ છે. નોટબંધી પછી ગુજરાતમાં નકલી ચલણી નોટોનો કારોબાર ઘટવાના બદલે વધ્યો છે. નકલી ચલણી નોટના નેટવર્કને તોડવામાં કેન્દ્ર અને ભાજપની સરકાર નિષ્ફળ નિવડી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.  

કેન્દ્ર સરકારે જાહેર કરેલાં નકલી ચલણી નોટના આંકડાએ ગુજરાતની આર્થિક સુરક્ષાની પોલ ખોલી નાખી છે. વર્ષ 2022માં સમગ્ર દેશમાંથી પડકાયેલી કુલ નકલી ચલણી નોટોમાં ગુજરાત સૌથી અગ્રેસર રહ્યું છે. વર્ષ 2022માં દેશભરમાં પકડાયેલી કુલ નકલી નોટોમાં ગુજરાતનો હિસ્સો રાષ્ટ્રીય સ્તરે સૌથી વધુ રહ્યો હતો. તે વર્ષે રેકોર્ડ બ્રેક રૂપિયા 150 કરોડની 30 લાખથી વધુ નોટો પકડાઈ હતી. 2016માં નકલી નોટોના કારોબારને નેસ્ત નાબૂદ કરવા નોટબંધીને નિષ્ફળ પ્રયોગ કરાયો હતો. પરંતુ તેનાથી વિપરીત 500 અને 2000 રૂપિયાની નકલી ચલણી નોટોનું ચલણ વધ્યું છે.  

ગુજરાત નકલી ચલણી નોટોના કારોબારમાં દેશમાં પ્રથમ નંબરે રહ્યું હોવા છતાં ગૃહ વિભાગ ગુનાખોરી ડામવાની ડીંગો હાંકી રહ્યુ હોવાનો કોંગ્રેસ પ્રવક્તા ડૉ.મનિષ દોશીએ આક્ષેપ કર્યો છે. તેમણે માંગ કરી કે, માત્ર આંકડા બતાવીને સંતોષ માનવાના બદલે સરહદ ઉપર સુરક્ષા વધુ કડક બનાવવામાં આવે. નકલી નોટો પકડવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે જેથી સંગઠિત ગુનાખોરીના નેટવર્કના મૂળ સુધી પહોંચી શકાય.

તેમણે ઉમેર્યુ કે, દેશમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 11,05,400 નકલી નોટો પકડાઈ છે. 11 વર્ષમાં 6,36,992 કરોડનાં બેંક ગોટાળા થયા છે એટલે કે 416 ટકાનો વધારો થયો છે. નોટબંધી પછી છેલ્લાં 6 વર્ષમાં 500ની નકલી નોટોની સંખ્યામાં 291 ટકાનો વધારો થયો છે.

છેલ્લાં 10 વર્ષમાં પકડાયેલી નકલી ચલણી નોટોની વિગત

વર્ષ              નકલી નોટોની સંખ્યા    કિંમત(કરોડમાં)

2016            39,725                  2.37

2017            80,519                  9.00

2018            28,855                  1.23

2019            44,580                  3.77

2020           20,360                  0.88

2021            18,102                  1.01

2022           30,64,000              150

2023           20,000                 5.00

2024           12,000                  2.00

2025           9,000                   0.8

કુલ             32,73,141              176.42