ભારત-પાક તણાવ વધતાં ટ્રમ્પે મધ્યસ્થતાની ઓફર કરી

ભારતનો જવાબી હુમલો: પાકિસ્તાને વેર લેવાની પ્રતિજ્ઞા કરી, દક્ષિણ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ટ્રમ્પે મધ્યસ્થીની ઓફર કરી

દક્ષિણ એશિયામાં તણાવના નાટકીય વધારા વચ્ચે, ભારતીય વાયુસેનાએ 'ઓપરેશન સિંદૂર' હેઠળ પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન કબજે કરેલકાશ્મીર (પીઓકે)માં આતંકવાદી માળખા પર ચોક્કસ હુમલાઓ કર્યા, પહેલગામના આતંકવાદી હુમલાનો બદલો લીધો જેમાં અનેક ભારતીયોનાજીવ ગયા હતા. જેમ નવી દિલ્હીએ પોતાની લાંબા સમયથી ચાલતી નીતિ, પ્રી-એમ્પ્ટિવ કાઉન્ટર-ટેરર ઓપરેશન્સની ફરીથી પુષ્ટિ કરી, અમેરિકીરાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે, તેમની પ્રથમ અધિકૃત પ્રતિક્રિયામાં, પરિસ્થિતિને "શરમજનક" ગણાવી અને મધ્યસ્થતા કરવાની ઓફર કરી, ભારત અનેપાકિસ્તાન બંનેને વધુ હુમલાઓ રોકવા માટે હાકલ કરી.

આ હુમલાઓમાં, જેમાં લશ્કર-એ-તૈયબા (એલઇટી), જૈશ-એ-મોહમ્મદ (જેઇએમ), અને હિઝબુલ મુજાહિદીન જેવા પ્રતિબંધિત સંગઠનો સાથેજોડાયેલા ઓછામાં ઓછા નવ આતંકવાદી શિબિરોને નષ્ટ કરવામાં આવ્યા, તે ભારતના વિકસિત સિદ્ધાંતનું એક વ્યૂહાત્મક સંકેત છે - એક એવુંસિદ્ધાંત જે પ્રોક્સી આતંકવાદને જવાબ આપ્યા વિના જવા દેવાનો ઇનકાર કરે છે. ચિકિત્સકીય ચોકસાઈ સાથે કરવામાં આવેલા, ભારતીયઅધિકારીઓએ આ ઓપરેશનને માત્ર ઇસ્લામાબાદ માટે જ નહીં પરંતુ વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય માટે એક સંદેશ તરીકે વર્ણવ્યું: કે ભારતીયસાર્વભૌમત્વ અને નાગરિક સુરક્ષા બિન-વાટાઘાટીય છે.

ઓવલ ઓફિસમાંથી બોલતા, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વધતા તણાવ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. "આ ખૂબ જ ભયાનક છે. મારું સ્થાન એ છે કે હું બંને સાથેસારી રીતે ચાલું છું. હું બંનેને ખૂબ સારી રીતે જાણું છું, અને હું તેમને તેને ઉકેલતા જોવા માંગું છું. હું તેમને અટકતા જોવા માંગું છું. અને આશા છે કેતેઓ હવે અટકી શકે છે, તેમણે ટિટ ફોર ટેટ કર્યું છે. પરંતુ હું બંનેને જાણું છું, અમે બંને દેશો સાથે ખૂબ સારી રીતે આગળ વધીએ છીએ... અનેજો હું કંઈપણ મદદ કરી શકું તો, હું ત્યાં હોઈશ," તેમણે કહ્યું.

જ્યારે અમેરિકા નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ બંને સાથે વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવે છે, ટ્રમ્પ હેઠળ વોશિંગ્ટનનો અભિગમ ઘણીવાર વ્યવહારિકકૂટનીતિ તરફ ઝૂકેલો હોય છે. તેમની ટિપ્પણીઓ ઉપમહાદ્વીપના મામલાઓમાં પ્રભાવશાળી છતાં બિન-પ્રતિબદ્ધ રહેવાના અમેરિકી પ્રયાસોનાપરિચિત પેટર્નને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમ છતાં, અમેરિકાએ આતંકવાદ વિરોધી લક્ષ્યો પર ભારત સાથે વધતા જતા સમન્વય શોધ્યો છે, ખાસકરીને 26/11 અને પુલવામા પછી, જ્યારે ભારત વિરોધી જિહાદી જૂથો માટે પાકિસ્તાનની સુરક્ષિત આશ્રય નીતિ વોશિંગ્ટન સાથેના દ્વિપક્ષીયવિશ્વાસને તણાવ આપે છે.

અનાશ્ચર્યજનક રીતે, આ હુમલાઓએ પાકિસ્તાન તરફથી લડાયક પ્રતિક્રિયા પ્રેરિત કરી. વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફે, બુધવારે મોડી સાંજે રાષ્ટ્રનેસંબોધન કરતા, વેર લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. "પાકિસ્તાન બદલો લેશે. અમે આ યુદ્ધને અંત સુધી લઈ જઈશું," તેમણે ટેલિવિઝન પર પ્રસારિતસંબોધનમાં જાહેર કર્યું, જેમાં લોકપ્રિય શૈલી અને પડકારનો મિશ્રણ હતું.

શરીફનું ભાષણ પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિએ તેના સશસ્ત્ર દળોને "તેની પસંદગીના સમય, સ્થળ અને રીતે" જવાબ આપવાનીઅધિકૃતતા આપ્યા પછી આવ્યું - એક એવી શબ્દાવલી જે આવા સંકટોમાં બોઇલરપ્લેટ બની ગઈ છે, છતાં તે વધારા માટેની તૈયારીનો સંકેતઆપે છે. વાસ્તવમાં, પાકિસ્તાન વધતા આર્થિક અને રાજકીય દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે, જે તેની પ્રતિક્રિયાની મર્યાદાને મર્યાદિત કરી શકે છે. તેમ છતાં, તેનું સૈન્ય સ્થિતિકરણ ઘરેલુ સ્તરે દૃઢતા દર્શાવવા માટે ગણતરીપૂર્વક રહે છે, ભલે તે પોતાને ભારતીય આક્રમણનો શિકાર તરીકે રજૂકરીને આંતરરાષ્ટ્રીય સહાનુભૂતિની માંગ કરે.

નવી દિલ્હીએ, પોતાના ભાગે, ઓપરેશન પછી એક અભ્યાસ કરેલ મૌન જાળવી રાખ્યું છે, જે યુદ્ધના ઉદ્ગારો કરતાં આતંકવાદ વિરોધી પર ધ્યાનકેન્દ્રિત કરે છે. વરિષ્ઠ ભારતીય અધિકારીઓએ ફરીથી કહ્યું છે કે હુમલાઓ સીમાપાર આતંકવાદને શરૂ કરવા માટે વપરાતી બિન-નાગરિકસંપત્તિઓને નિશાન બનાવી હતી, જે યુએન ચાર્ટરના આર્ટિકલ 51 હેઠળ આત્મરક્ષણના ભારતના અધિકારને સુનિશ્ચિત કરે છે.

જ્યારે ટ્રમ્પની મધ્યસ્થીની ઓફર ઘરેલુ અમેરિકી પ્રેક્ષકો અને કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકો સાથે સારી રીતે વાત કરી શકે છે, ભારતીય નીતિનિર્માતાઓ કોઈપણ ત્રીજા પક્ષની ભૂમિકાને સ્વીકારવાની સંભાવના નથી. ભારતે લાંબા સમયથી માન્યતા આપી છે કે પાકિસ્તાન સાથેના તમામમુદ્દાઓ, કાશ્મીર સહિત, દ્વિપક્ષીય પ્રકૃતિના છે અને સિમલા કરારને આધિન છે - એક સ્થિતિ જે સતત સીમાપાર આતંકવાદના પરિણામે વધુકઠોર બની છે.

નવી દિલ્હી તરફથી મોટો વ્યૂહાત્મક સંદેશ સ્પષ્ટ છે: શબ્દો નહીં, ક્રિયા દ્વારા નિવારણ. તેનાથી વિપરીત, ઇસ્લામાબાદ એક પરિચિત સ્ક્રિપ્ટમાંફસાયેલું લાગે છે - નકાર, વિક્ષેપ, અને વળતાના ધમકીઓ, બધું જ વૈશ્વિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરતી વખતે.

જેમ બંને દેશો જાહેર નૈરેટિવ્સ અને વ્યૂહાત્મક સંપત્તિઓને ગતિશીલ કરે છે, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે સાવચેતીથી આગળ વધવું જોઈએ. વૃદ્ધિનુંજોખમ તીવ્ર રહે છે, અને છતાં, ટકાઉ શાંતિનો માર્ગ ઉતાવળી મધ્યસ્થતા દ્વારા નહીં, પરંતુ આતંકના માળખાને વિખેરવા દ્વારા છે જે પ્રદેશનેઅસ્થિર કરવાનું ચાલુ રાખે છે.