મંત્રી મંડળમાં કોનું સ્થાન પાકુ? કોણ કપાશે?

ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી.આર. પાટીલના તાજેતરના સંકેત બાદ મંત્રીમંડળ વિસ્તરણની રાજકીય હલચલ તીવ્ર બની છે. પક્ષનાનેતાઓ અને ધારાસભ્યોની બેઠકમાં 'સારા સમાચાર' આવશે તેવા ઈશારા પાછળ સ્પષ્ટ રાજકીય ગણતરીઓ જોવા મળી રહી છે.

વર્તમાન મંત્રીમંડળમાં દસ બેઠકો ખાલી હોવાથી વિસ્તરણની તકનીકી શક્યતા છે. પરંતુ આ પ્રક્રિયા માત્ર સંખ્યાની રમત નથી, બલ્કેપાર્ટીના આંતરિક રાજકારણ અને વ્યૂહરચનાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.

આંતરિક દબાણ વધવાના કારણો સ્પષ્ટ છે. ધારાસભ્યોમાં વધતો અસંતોષ અને વિવિધ જૂથોના દાવાઓને સંતુલિત કરવાની જરૂરિયાતસરકાર સામે પડકાર બની રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં મંત્રીપદોનું વિતરણ એક અસરકારક રાજકીય સાધન બની શકે છે.

બચુભાઈ ખાબડના નામે મનરેગા કૌભાંડના કારણે સવાલ ઉઠ્યા છે. તેમને પદતાં મૂકવાથી ભાજપની છબી સુધારણાનો પ્રયાસ જોવા મળીશકે છે. આ નિર્ણય પાર્ટીની પારદર્શિતાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી શકે છે.

આયારામ ગયારામ વર્ગના ધારાસભ્યોમાં અર્જુન મોઢવાડિયા કે સી.જે. ચાવડાને તક મળી શકે છે. પરંતુ આરએસએસના પ્રભાવને કારણેવિચારધારાત્મક નિષ્ઠા ધરાવતા ઉમેદવારોની પસંદગી કરવામાં આવશે. અમિત ઠાકર જેવા અમદાવાદી નેતાઓની સંભાવના વધુ છે.

દક્ષિણ ગુજરાત વર્સિસ સૌરાષ્ટ્રનું વિભાજન પણ મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. સૌરાષ્ટ્રના નેતાઓની ફરિયાદ છે કે પાટીલના નેતૃત્વમાં તેમની મહત્તાઘટી છે. આ સંજોગોમાં મહેશ કસવાલા, પૂનમ માડમ કે રીવાબા જાડેજાને પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવી શકે છે.

રાઘવજી પટેલના ડ્રોપ થવાની ચર્ચા રાજપૂત સમુદાયને ખુશ કરવાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ લાગે છે. આ જાતીય સંતુલનનું રાજકારણ ગુજરાતમાંહંમેશા મહત્વપૂર્ણ રહ્યું છે.

કેટલાક સિનિયર મંત્રીઓના ખાતાવાર ફેરફારની પણ સંભાવના છે. મોટા ખાતાઓના ભાર વિતરણ દ્વારા અસરકારકતા વધારવાનો પ્રયાસથઇ શકે છે.

પરંતુ આ બધું તાત્કાલિક સમાધાન છે, લાંબાગાળાનો ઉકેલ નથી. મંત્રીપદોના વિતરણથી વહીવટી તંત્રની કાર્યક્ષમતા આપોઆપ વધતીનથી. આ છાપ વ્યવસ્થાપનનો ભાગ છે, જે પ્રજાને થોડા સમય માટે ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ વિસ્તરણ મુખ્યત્વે આંતરિક અસંતોષ દૂર કરવા અને 2027ની ચૂંટણીની તૈયારી માટે છે. પરંતુ સાચોપ્રશ્ન એ છે કે શું આ વ્યૂહરચના લાંબાગાળે લાભકારક સાબિત થશે.

વિસ્તરણ કરતાં પહેલાં સરકારે કામગીરીનું મૂલ્યાંકન અને જાહેર અપેક્ષાઓને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. કેવળ રાજકીય લાભને ધ્યાનમાંરાખીને લેવાયેલા નિર્ણયો ક્યારેય જનકલ્યાણકારી બનતા નથી.