ગુજરાતને ધમકાવનાર ઈમેઈલ માસ્ટરમાઈન્ડ ઝડપાયો

ગુજરાતભરની શાળાઓ, અદાલતો અને પોસ્ટ ઓફિસ જેવી મહત્વની સંસ્થાઓને બોમ્બથી ઉડાવી દેવાની ધમકી આપનાર સાયબર માફિયા સામે અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે લાલ આંખ કરી છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી રાજ્યભરમાં ભયનો માહોલ પેદા કરનાર આ સિરિયલ ધમકીખોરને પોલીસે પશ્ચિમ બંગાળના છેવાડેથી શોધી કાઢ્યો છે. આ ધરપકડ સાથે જ રાજ્યની સુરક્ષા એજન્સીઓએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.

અમદાવાદ સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી રહસ્યમય ઈમેઈલનો સિલસિલો શરૂ થયો હતો. આ ઈમેઈલ દ્વારા શહેરની પ્રતિષ્ઠિત સ્કૂલો, એરપોર્ટ, હાઈકોર્ટ અને મહત્વની સરકારી પોસ્ટ ઓફિસોમાં બોમ્બ મૂક્યો હોવાના દાવા કરવામાં આવતા હતા. દરેક વખતે આ ધમકી મળતા જ જે-તે સંસ્થા ખાલી કરાવવામાં આવતી, બોમ્બ સ્ક્વોડ અને ડોગ સ્ક્વોડ દ્વારા કલાકો સુધી તપાસ થતી અને અંતે આ ધમકી 'હોક્સ' (અફવા) સાબિત થતી હતી. જોકે, આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય જનતામાં ભારે ફફડાટ ફેલાયો હતો અને વાલીઓ પોતાના બાળકોની સુરક્ષાને લઈને ચિંતિત બન્યા હતા.

ક્રાઈમ બ્રાન્ચનું 'ઓપરેશન વેસ્ટ બેંગાલ'

આ કેસની ગંભીરતાને જોઈને અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની એક ખાસ ટીમ ટેકનિકલ સર્વેલન્સ પર લગાડવામાં આવી હતી. સાયબર નિષ્ણાતોએ જે આઈપી એડ્રેસ (IP Address) અને વીપીએન (VPN) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, તેનું ઉંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કર્યું. તપાસના તાર છેક પશ્ચિમ બંગાળ સુધી લંબાયા હતા. ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટીમે પશ્ચિમ બંગાળમાં સ્થાનિક પોલીસની મદદથી દરોડો પાડીને મુખ્ય સૂત્રધારની ધરપકડ કરી છે. હાલ આરોપીને ટ્રાન્ઝિટ રિમાન્ડ પર અમદાવાદ લાવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. પોલીસને આશંકા છે કે આ શખ્સ કોઈ મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર નેટવર્ક અથવા સ્લીપર સેલ સાથે જોડાયેલો હોઈ શકે છે.

સાયબર એક્સપર્ટનું વિશ્લેષણ: કેમ અપાય છે આવી ધમકીઓ?

સાયબર ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો માને છે કે આવા ઈમેઈલ પાછળ ગુનેગારોના ચોક્કસ મનોવૈજ્ઞાનિક અને વ્યૂહાત્મક હેતુઓ હોય છે:

૧. ડિજિટલ ટેરર અને ગભરાટ ફેલાવવો: આ ગુનેગારોનું મુખ્ય હથિયાર અદ્રશ્ય ડર છે. એક જ ઈમેઈલથી હજારો લોકોના જીવનમાં અફરાતફરી મચાવી શકાય છે. સ્કૂલો બંધ કરાવવી, એરપોર્ટ પર ફ્લાઈટ્સ કેન્સલ કરાવવી અને હોસ્પિટલોમાં અરાજકતા ફેલાવીને તેઓ જનતાના માનસપટ પર ડર બેસાડવા માંગે છે.

૨. સુરક્ષા એજન્સીઓની 'ટેસ્ટિંગ' લેવી: ઘણીવાર આવા ધમકીભર્યા મેઈલ પાછળનો હેતુ પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓની કાર્યક્ષમતા તપાસવાનો હોય છે. ગુનેગારો એ જાણવા માંગે છે કે:

• પોલીસ ધમકી મળ્યા બાદ કેટલી સેકન્ડ કે મિનિટમાં પ્રતિક્રિયા આપે છે?

• બિલ્ડિંગ ખાલી કરાવવાની પદ્ધતિ (Evacuation Plan) શું છે?

• કયા સ્તરે લોલક જેવી ખામીઓ છે જેનો ભવિષ્યમાં ખરેખર હુમલો કરવા માટે ઉપયોગ કરી શકાય?

જાહેર સ્થળો અને શાળાઓ જ કેમ સોફ્ટ ટાર્ગેટ?

શાળા, એરપોર્ટ અને હોસ્પિટલ જેવા સ્થળો પર સૌથી વધુ લોકોની અવરજવર હોય છે. અહીં જો ધમકી આપવામાં આવે તો તેની અસર ત્વરિત અને વ્યાપક હોય છે. બાળકો સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓમાં ધમકી આપવાથી સમાજમાં સંવેદનશીલતા વધુ હોવાને કારણે મીડિયામાં પણ વધુ કવરેજ મળે છે, જે ગુનેગારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હોય છે. એરપોર્ટ પર ધમકી આપવાથી દેશને આર્થિક નુકસાન પહોંચાડી શકાય છે.

દેશને આર્થિક અને માનસિક નુકસાન પહોંચાડવાનું કાવતરું

આવી પ્રવૃત્તિઓ પાછળનો અંતિમ ઉદ્દેશ્ય ભારતની પ્રગતિને રૂંધવાનો અને દેશમાં અસ્થિરતા પેદા કરવાનો છે. હજારો માનવ કલાકોનો બગાડ, લાખો રૂપિયાનો ઈમરજન્સી ખર્ચ અને જનતાનો તંત્ર પરથી વિશ્વાસ ઉઠાવવો એ આ સાયબર આતંકવાદના મુખ્ય પાસાં છે.

અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની આ સફળતાથી એ સ્પષ્ટ થયું છે કે ઇન્ટરનેટના પડદા પાછળ છુપાયેલા ગુનેગારો લાંબો સમય બચી શકતા નથી. પશ્ચિમ બંગાળથી પકડાયેલા આ આરોપીની પૂછપરછમાં અનેક ચોંકાવનારા ખુલાસા થવાની શક્યતા છે.