ટ્રાન્સનેશનલ સાયબર ફ્રોડમાં CBIની મોટી કાર્યવાહી

સીબીઆઈએ દેશના અનેક રાજ્યોમાં સક્રિય ટ્રાન્સનેશનલ સાયબર ફ્રોડ નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરીને 4 વિદેશી નાગરિકો, 58 કંપનીઓ અને કુલ 17 આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે. આ કેસમાં ઓક્ટોબર 2025 દરમિયાન ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે સંકલિત સિન્ડિકેટ દ્વારા ભ્રામક લોન એપ્લિકેશન્સ, નકલી રોકાણ યોજનાઓ, પોન્ઝી અને MLM મોડલ, ખોટી પાર્ટ-ટાઇમ નોકરી ઓફરો તથા કપટપૂર્ણ ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ મારફતે હજારો નાગરિકોને છેતરવામાં આવ્યા હતા.

ગૃહ મંત્રાલય તરફથી મળેલા ઇનપુટ્સના આધારે સીબીઆઈએ કેસ નોંધ્યો હતો. શરૂઆતમાં અલગ અલગ ફરિયાદો દેખાતી હતી, પરંતુ વિગતવાર તપાસ દરમિયાન એપ્લિકેશન્સ, ફંડ ફ્લો પેટર્ન, પેમેન્ટ ગેટવે અને ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સમાં નોંધપાત્ર સમાનતા જોવા મળી હતી.

સીબીઆઈની તપાસમાં ખુલ્યું કે સાયબર ગુનેગારોએ Google Ads, બલ્ક SMS ઝુંબેશ, SIM બોક્સ સિસ્ટમ, ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફિનટેક પ્લેટફોર્મ અને અનેક ખચ્ચર બેંક ખાતાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સમગ્ર માળખું પીડિતોને લલચાવવાથી લઈને રકમ એકત્ર કરવા અને ટ્રાન્સફર કરવા સુધી કાયદા અમલીકરણથી બચવા માટે રચાયેલું હતું.

તપાસ દરમિયાન 111 શેલ કંપનીઓ મારફતે ચાલતા નાણાકીય રેકેટનો ખુલાસો થયો હતો. ડમી ડિરેક્ટર્સ, બનાવટી દસ્તાવેજો અને ખોટા સરનામાનો ઉપયોગ કરીને બેંક તથા પેમેન્ટ ગેટવે ખાતાઓ ખોલવામાં આવ્યા હતા. આ ખાતાઓ દ્વારા ₹1000 કરોડથી વધુ રકમનું ટ્રાન્ઝેક્શન થયું હોવાનું સામે આવ્યું છે, જેમાં એક જ ખાતામાંથી ટૂંકા સમયગાળામાં ₹152 કરોડ ટ્રાન્સફર થયા હતા.

કર્ણાટક, તમિલનાડુ, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ, ઝારખંડ અને હરિયાણામાં 27 સ્થળોએ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. ત્યાંથી ડિજિટલ ઉપકરણો, દસ્તાવેજો અને નાણાકીય રેકોર્ડ જપ્ત કરી ફોરેન્સિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસમાં વિદેશથી નેટવર્કનું સંચાલન થતું હોવાનું સ્પષ્ટ થયું છે.

સીબીઆઈએ ચાર વિદેશી માસ્ટરમાઇન્ડ, તેમના ભારતીય સહયોગીઓ અને 58 કંપનીઓ સામે ફોજદારી કાવતરું, બનાવટી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ અને અનિયંત્રિત થાપણ યોજનાઓ પર પ્રતિબંધ અધિનિયમ, 2019 હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. આ કાર્યવાહી આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય ગુનાઓ સામે CBIના ઓપરેશન ચક્ર-Vનો ભાગ છે.