શક્તિવર્ધક દવાના નામે કરોડોની છેતરપિંડી

Ahmedabad Call Center Scam Busted: ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગર સીઆઈડી ક્રાઈમના સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સની ટીમે આજે 10 જુલાઈના રોજ એક મોટી સફળતા હાસલ કરી છે. સાયબર પોલીસે અમદાવાદના વસ્ત્રાલ વિસ્તારમાં ધમધમતા એક હાઈટેક કોલ સેન્ટર પર ઓચિંતો દરોડો પાડીને દેશભરના હજારો લોકો સાથે કરોડો રૂપિયાની છેતરપિંડી આચરતા એક મોટા આંતરરાજ્ય રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ ગેંગ સેક્સ્યુઅલ પાવર વધારવાની અને આયુર્વેદિક દવાઓના ઓનલાઈન વેચાણના બહાને લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવતી હતી. પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે આ નેટવર્ક દ્વારા દેશભરના અસંખ્ય લોકો પાસેથી ડરાવી-ધમકાવીને કરોડો રૂપિયા પડાવવામાં આવ્યા છે. પોલીસે આ કેસમાં અમદાવાદ અને ઉત્તર પ્રદેશથી મુખ્ય સૂત્રધાર અને એક યુવતી સહિત કુલ 7 સાગરીતોની ધરપકડ કરીને કાયદેસરની કડક કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર લોભામણી જાહેરાતો આપીને ગ્રાહકોને ફસાવવાની મોડસ ઓપરેન્ડી
સાયબર પોલીસની તપાસમાં આ આરોપીઓની ગુના આચરવાની પદ્ધતિ ખૂબ જ ચોંકાવનારી હોવાનું બહાર આવ્યું છે. આ ટોળકી ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને અન્ય લોકપ્રિય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર "શક્તિવર્ધક દવા", "100 ટકા ગેરંટી", "ચમત્કારિક આયુર્વેદિક સારવાર" અને "પરફોર્મન્સ વધારવાની અકસીર દવા" જેવી લોભામણી તેમજ આકર્ષક જાહેરાતો પોસ્ટ કરતી હતી. આ ડિજિટલ જાહેરાતોમાં આપેલા ફોન નંબર પર જ્યારે પણ કોઈ જરૂરિયાતમંદ ગ્રાહક સંપર્ક કરતો, ત્યારે કોલ સેન્ટરના તાલીમબદ્ધ કર્મચારીઓ નકલી ડોક્ટર અથવા તબીબી નિષ્ણાત બનીને વાત કરતા હતા. તેઓ ગ્રાહકોને વિશ્વાસમાં લઈને અને ખોટી તબીબી સલાહ આપીને આ નકલી દવાઓ ખરીદવા માટે સરળતાથી સમજાવી લેતા હતા.

દવા ખરીદનાર કે ન સ્વીકારનારને નકલી પોલીસ અધિકારી બની ધમકાવવાનો ખેલ
આ ગેંગનો અસલી ગુનાહિત ખેલ ગ્રાહક દ્વારા ઓર્ડર આપ્યા બાદ શરૂ થતો હતો. જો કોઈ ગ્રાહક કુરિયરથી આવેલું પાર્સલ મેળવીને નાણાં ચૂકવી દે, તો આરોપીઓ થોડા દિવસો પછી તેને ફરીથી ફોન કરતા હતા. આ વખતે આરોપીઓ નકલી પોલીસ અધિકારી, કસ્ટમ ઓફિસર કે સરકારી ડોક્ટર તરીકેની ઓળખ આપતા હતા અને ગ્રાહકને ધમકાવતા હતા કે તેઓએ ઓનલાઇન માધ્યમથી પ્રતિબંધિત કે ગેરકાયદેસર શક્તિવર્ધક દવા મંગાવી છે જે કાયદાકીય ગુનો છે. ગ્રાહકના જ રહેણાંક વિસ્તારના સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશન કે જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષકની કચેરીના નામે ખોટી એફઆઈઆર (FIR) અને ધરપકડનો કડક ડર બતાવીને કેસ રફેદફે કરવાના બહાને 2000 રૂપિયાથી લઇને 1 લાખ રૂપિયા સુધીની તોતિંગ રકમ બળજબરીપૂર્વક પડાવતા હતા. વળી, જો કોઈ ગ્રાહક ડરના કારણે કે અન્ય કારણસર પાર્સલ સ્વીકારવાની ના પાડે, તો પણ તેને જેલની સજા અને કોર્ટ કેસની ધમકી આપીને આ જ રીતે મોટી રકમ વસૂલવામાં આવતી હતી.

પોસ્ટ અને કુરિયર દ્વારા દવાની ડિલિવરી, ઉત્તર પ્રદેશનો દેવેન્દ્ર રાજાવત મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ
આ ગુનાહિત નેટવર્કના સંચાલન માટે આરોપીઓ ગ્રાહકો પાસેથી ઓનલાઈન ઓર્ડર મેળવ્યા બાદ ભારતીય પોસ્ટ અને ખાનગી કુરિયર સર્વિસ મારફતે દવાના પાર્સલની ડિલિવરી મોકલતા હતા. આ સમગ્ર ગેરકાયદેસર કારોબાર અમદાવાદના વસ્ત્રાલ વિસ્તારમાં ભાડે રાખેલા એક હાઈટેક કોલ સેન્ટર પરથી ઓપરેટ કરવામાં આવતો હતો. સાયબર ક્રાઈમની સઘન પૂછપરછ અને ટેકનિકલ એનાલિસિસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઉત્તર પ્રદેશના ઇટાવામાં રહેતો દેવેન્દ્રસિંહ રાજાવત આ સમગ્ર આંતરરાજ્ય ગેરકાયદેસર ધંધાનો મુખ્ય સંચાલક અને માસ્ટરમાઇન્ડ છે, જે પડદા પાછળ રહીને આખી ગેંગને હેન્ડલ કરતો હતો.

સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાતો પાછળ રોજનો 30 હજાર રૂપિયાનો જંગી ખર્ચ
સાયબર ક્રાઈમની ટેકનિકલ તપાસમાં વધુ એક ચોંકાવનારી વિગત સામે આવી છે કે આ ટોળકી પોતાના નકલી વેપારને વિસ્તારવા માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર જાહેરાતો આપવા પાછળ દરરોજ અંદાજે 30 હજાર રૂપિયા જેટલો મોટો ખર્ચ કરતી હતી. ઝડપાયેલા કમ્પ્યુટર અને ડિજિટલ ડેટાના ઝીણવટભર્યા વિશ્લેષણ પરથી સાબિત થયું છે કે આરોપીઓ હજારો લોકોના ખાનગી ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરીને સંભવિત ગ્રાહકોને ટાર્ગેટ કરતા હતા અને પૂર્વનિયોજિત સ્ક્રિપ્ટના આધારે લોકોને નિશાન બનાવતા હતા.

દેશભરના 5 હજારથી વધુ નિર્દોષ લોકો ભોગ બન્યા હોવાની પ્રબળ આશંકા
દરોડા દરમિયાન પોલીસને મળેલા મહત્વના ડિજિટલ પુરાવાઓ અને દસ્તાવેજોના આધારે અત્યાર સુધી દેશભરમાં અંદાજે 4 થી 5 હજાર જેટલા નિર્દોષ લોકો આ સાયબર ગેંગનો શિકાર બન્યા હોવાની પ્રબળ આશંકા સેવાઈ રહી છે. ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાંથી રાષ્ટ્રીય સાયબર પોર્ટલ પર નોંધાયેલી ફરિયાદોના આધારે પોલીસ દ્વારા વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે આરોપીઓ વસ્ત્રાલ ખાતે 15 સીટરની ક્ષમતા ધરાવતું મોટું કોલ સેન્ટર ચલાવતા હતા, એટલું જ નહીં, આ ગેંગ ઉત્તર પ્રદેશના બીધુના ખાતે આવી જ બીજી એક ટીમ સાથે નવું કોલ સેન્ટર શરૂ કરવાની ફિરાકમાં હતી તે પહેલા જ પોલીસે તેમનો પ્લાન નિષ્ફળ બનાવ્યો છે.

દરોડા દરમિયાન 44 મોબાઈલ ફોન અને કમ્પ્યુટર સહિતનો મુદ્દામાલ જપ્ત
સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સની ટીમે દરોડા દરમિયાન ઘટનાસ્થળેથી મોટા પ્રમાણમાં ઇલેક્ટ્રોનિક અને ડિજિટલ મુદ્દામાલ કબ્જે કર્યો છે. જપ્ત કરાયેલા સામાનમાં 44 મોબાઇલ ફોન, 23 સીપીયુ (CPU), 2 લેપટોપ, 1 મોનિટર, 3 કોલર આઇડી ફોન, 3 પેન ડ્રાઇવ, 5 બેંક પાસબુક, 1 ચેક બુક અને 1 ક્યૂઆર (QR) કોડનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત ગ્રાહકોને ધમકાવવા માટે વપરાતી કોલર ટ્રાન્સસ્ક્રિપ્ટની નકલો, શક્તિવર્ધક દવાના 2 બોક્સ તેમજ ગ્રાહકોને છેતરવા માટે બનાવેલી નકલી પેઢીઓ જેવી કે તન્વી એન્ટરપ્રાઇઝિસ, અસ્વની આયુર્વેદ, ડી આર આયુર્વેદ અને આયુર્શક્તિ આયુર્વેદ નામના 5 નકલી રબર સ્ટેમ્પ પણ પોલીસે રિકવર કર્યા છે.

14 બેંક ખાતાઓમાંથી 5 કરોડ રૂપિયાથી વધુના શંકાસ્પદ નાણાકિય વ્યવહારો મળ્યા
પકડાયેલા આરોપીઓની પ્રાથમિક પૂછપરછમાં તેમના દ્વારા ઓપરેટ કરવામાં આવતા વિવિધ બેંકોના 14 જેટલા શંકાસ્પદ બેંક ખાતાઓ મળી આવ્યા છે. આ ખાતાઓની પ્રાથમિક તપાસ દરમિયાન પોલીસને 5 કરોડ રૂપિયાથી વધુના શંકાસ્પદ અને ગેરકાયદેસર નાણાકીય વ્યવહારો મળી આવ્યા છે, જે ગ્રાહકો પાસેથી પડાવવામાં આવ્યા હતા. આ બેંક ખાતાઓ વિરૂદ્ધ નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (NCCRP) પર અગાઉથી જ દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાંથી 6 જેટલી ગંભીર ફરિયાદો નોંધાયેલી છે, જેમાં દિલ્હીની 1, રાજસ્થાનની 2 અને ઉત્તર પ્રદેશની 3 ફરિયાદોનો સમાવેશ થાય છે. સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સની ટીમ આ સમગ્ર આંતરરાજ્ય નેટવર્કના મૂળ સુધી પહોંચવા અને આ કાળા કારોબારમાં સામેલ અન્ય સહયોગીઓને પકડવા માટે આગળની સઘન તપાસ ચલાવી રહી છે.

ઓનલાઈન આયુર્વેદિક અને લોભામણી જાહેરાતોથી સાવચેત રહેવા પોલીસની જાહેર અપીલ
સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સની ટીમે આ કેસના પગલે સામાન્ય જનતાને જાગૃત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ એડવાઇઝરી અને અપીલ જાહેર કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, સર્ચ એન્જિન, અજાણી વેબસાઇટ અથવા અન્ય ઓનલાઇન માધ્યમો પર દર્શાવાતી હેલ્થકેર, સેક્સ પાવર વધારવાની દવાઓ, આયુર્વેદિક પ્રોડક્ટ્સ કે ચમત્કારિક પરિણામોનો દાવો કરતી આકર્ષક જાહેરાતોથી પ્રભાવિત થઈને કોઈ પણ વસ્તુ ખરીદતા પહેલાં તેની વિશ્વસનીયતા અને વેચનાર કંપનીની ઓળખની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવી અત્યંત જરૂરી છે. કોઈપણ પ્રમાણિત ડોક્ટરની યોગ્ય સલાહ વગર ઓનલાઈન આવી દવાઓ લેવી સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત હાનીકારક અને જીવલેણ સાબિત થઇ શકે છે. 

માત્ર લોભામણી ઓફરો, ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, "100% ગેરંટી" કે "ત્વરિત પરિણામ" દર્શાવતી જાહેરાતોના આધારે ક્યારેય ખરીદી કરવી નહીં અને હંમેશા અધિકૃત સરકારી વેબસાઇટ, રજીસ્ટર્ડ ડીલર અથવા વિશ્વસનીય ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મનો જ ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે. કોઈપણ અજાણી વેબસાઇટ, વોટ્સએપ નંબર કે સોશિયલ મીડિયા પેજ પર પોતાની વ્યક્તિગત માહિતી, બેંક ખાતાની વિગતો, ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડની માહિતી, ઓટીપી (OTP), સીવીવી (CVV) અથવા યુપીઆઈ પિન (UPI PIN) જેવી ગોપનીય માહિતી ક્યારેય શેર કરવી નહીં. જો કોઈ પણ નાગરિક આવી કોઈપણ પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડી કે સાયબર ક્રાઈમનો ભોગ બને, તો તેણે સમય બગાડ્યા વિના તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કોલ કરવો અથવા સત્તાવાર સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર જઈને પોતાની ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ જેથી ગુનેગારો સામે ત્વરિત પગલાં લઈ શકાય.