<p data-start="166" data-end="570">ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલી <strong data-start="195" data-end="216">અંતરિમ વેપાર સંધિ</strong> બંને દેશોના આર્થિક સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વાણિજ્ય મંત્રી <strong data-start="307" data-end="321">પિયુષ ગોયલ</strong> દ્વારા જાહેર કરાયેલા મહત્વના મૂદ્દા મુજબ, આ સંધિનો હેતુ આગામી વર્ષોમાં <strong data-start="384" data-end="419">500 અબજ ડોલરના દ્વિપક્ષીય વેપાર </strong>સુધી પહોંચવાનો છે. પરંતુ આ સાથે જ મોટો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે&mdash;શું આ પગલું <strong data-start="489" data-end="508">આત્મનિર્ભર ભારત</strong>ને મજબૂત બનાવશે કે પછી દેશના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને નુકસાન કરશે?</p>
<h3 data-start="572" data-end="600"><strong data-start="576" data-end="600">ટેરિફમાં મોટો ફેરફાર</strong></h3>
<p data-start="601" data-end="861">આ સંધિ હેઠળ અમેરિકા ભારતીય ઉત્પાદનો પરનો ટેરિફ ઘટાડીને <strong data-start="656" data-end="672">અંતિમ 18 ટકા</strong> પર લાવવા સંમત થયું છે, જે અગાઉ <strong data-start="704" data-end="714">50 ટકા</strong> સુધી પહોંચ્યો હતો. બીજી તરફ, ભારતે <strong data-start="750" data-end="812">અમેરિકન ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો તેમજ અનેક કૃષિ અને ખાદ્ય પદાર્થો</strong> પર ટેરિફ ઘટાડવા અથવા દૂર કરવાની તૈયારી બતાવી છે.</p>
<h3 data-start="863" data-end="900"><strong data-start="867" data-end="900">ખેતી અને ડેરી ક્ષેત્રની ચિંતા</strong></h3>
<p data-start="901" data-end="1172">અમેરિકન કૃષિ ઉત્પાદનો&mdash;જેમ કે પશુખોરાક, સોયાબીન તેલ, ફળો, નટ્સ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ&mdash;ભારતીય બજારમાં સરળતાથી પ્રવેશ કરશે. આથી <strong data-start="1021" data-end="1068">નાના અને મધ્યમ ખેડૂતો તથા ડેરી સહકારી માળખા</strong> પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે. આ ક્ષેત્રો માટે આ સંધિ રાજકીય અને આર્થિક રીતે સૌથી સંવેદનશીલ સાબિત થઈ શકે છે.</p>
<h3 data-start="1174" data-end="1214"><strong data-start="1178" data-end="1214">ઔદ્યોગિક અને મેન્યુફેક્ચરિંગ અસર</strong></h3>
<p data-start="1215" data-end="1406">ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં સસ્તા આયાતી મશીનરી અને ઘટકો ભારતીય ઉદ્યોગોને <strong data-start="1280" data-end="1306">ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડવામાં</strong> મદદરૂપ થશે. પરંતુ હજુ વિકાસ પામતા ઉદ્યોગો માટે અમેરિકન ઉત્પાદનો સાથેની સ્પર્ધા પડકારરૂપ બની શકે છે.</p>
<h3 data-start="1408" data-end="1456"><strong data-start="1412" data-end="1456">ICT અને ડિજિટલ વેપારમાં મોટું ખુલ્લાપણું</strong></h3>
<p data-start="1457" data-end="1709">ભારતે <strong data-start="1463" data-end="1550">અમેરિકન ICT ઉત્પાદનો માટેની આયાત લાયસન્સિંગની પ્રતિબંધક વ્યવસ્થાઓ દૂર કરવાનો નિર્ણય</strong> લીધો છે. આ પગલું <strong data-start="1568" data-end="1606">ડેટા સેન્ટર, AI અને GPU ટેક્નોલોજી</strong> માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે, આથી ટેક્નોલોજી માટે વિદેશી નિર્ભરતા વધવાની ચિંતા પણ ઊભી થાય છે.</p>
<h3 data-start="1711" data-end="1753"><strong data-start="1715" data-end="1753">મેડિકલ ડિવાઇસ અને નોન-ટેરિફ અવરોધો</strong></h3>
<p data-start="1754" data-end="1923">આ સંધિ હેઠળ ભારત <strong data-start="1771" data-end="1820">અમેરિકન મેડિકલ ડિવાઇસ માટેના નોન-ટેરિફ અવરોધો</strong> દૂર કરશે. આથી આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધા અને ઉપલબ્ધતા વધશે, પરંતુ સ્થાનિક ઉત્પાદકો માટે પડકારો ઊભા થશે.</p>
<h3 data-start="1925" data-end="1965"><strong data-start="1929" data-end="1965">GDP વૃદ્ધિ અને વ્યૂહાત્મક સંતુલન</strong></h3>
<p data-start="1966" data-end="2188">500 અબજ ડોલરના વેપાર લક્ષ્ય, ઊર્જા, વિમાન, ટેક્નોલોજી અને કોલસા જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટી ખરીદી સાથે, ભારતની <strong data-start="2071" data-end="2094">GDP વૃદ્ધિમાં વધારો</strong>શક્ય છે. પરંતુ આ વૃદ્ધિનો લાભ તમામ ક્ષેત્રોને સમાન રીતે મળશે કે નહીં, તે સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે.</p>
<h3 data-start="2190" data-end="2232"><strong data-start="2194" data-end="2232">આત્મનિર્ભર ભારત સામે વૈશ્વિક હકીકત</strong></h3>
<p data-start="2233" data-end="2389">આ અંતરિમ સંધિ માત્ર વેપાર નથી, પરંતુ ભારતના <strong data-start="2277" data-end="2304">વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક દિશા</strong>નો સંકેત છે. ખુલ્લાપણું અને આત્મનિર્ભરતા વચ્ચેનું સંતુલન જ આ સંધિની સાચી કસોટી રહેશે.</p>

ભારતના વડાપ્રધાન મોદી અને ટ્રમ્પ

ટેરિફ ઘટાડા અને ICT ખુલ્લાપણાથી વિકાસ, પણ ખેતી-ડેરી પર દબાણ

February 7, 2026 | 10:24 IST